صاحبخبر - به گزارش حوزه بین الملل خبرگزاری تقریب، این گزارش که توسط نهاد مستقر در بروکسل، مجموعه مبارزه با اسلامهراسی در اروپا (Collectif contre l'Islamophobie en Europe - CCIE) تهیه شده، تأکید میکند که نژادپرستی ضداسلامی در بسیاری از کشورهای اروپایی به بخشی جداییناپذیر از حیات عمومی تبدیل شده است. این پژوهش بر اساس گزارشهای قربانیان، تحقیقات دانشگاهی، پایش رسانهها و همکاری سازمانهایی از ۱۱ کشور از جمله بریتانیا، فرانسه، سوئد، اتریش و دانمارک تدوین شده است.
به گفته پژوهشگران، اگرچه اسلامهراسی در کشورهای مختلف اشکال متفاوتی به خود میگیرد، اما اکنون به یک معضل ساختاری با الگوهای مشترک در سراسر اروپا تبدیل شده است.
بخش عمده موارد ثبتشده، تبعیض بوده است
مجموعه مبارزه با اسلامهراسی در اروپا در طول سال ۲۰۲۵ در مجموع ۸۷۶ مورد اسلامهراسی را ثبت کرده است. بخش عمده این موارد را تبعیض تشکیل میدهد و پس از آن نفرتپراکنی، تحریک به نفرت، کارزارهای تخریبی، حملات فیزیکی و توهین قرار دارند. بر اساس این گزارش، ۸۰ درصد قربانیان را زنان تشکیل میدهند. به ویژه زنان مسلمان دارای حجاب، هدف بخش قابل توجهی از موارد تبعیض بودهاند.
یکی دیگر از یافتههای مهم این تحقیق آن است که بسیاری از رفتارهای اسلامهراسانه نه از سوی افراد، بلکه از سوی نهادها و سازمانها صورت گرفتهاند. این مسئله نشان میدهد که تبعیض ضد مسلمانان بهتدریج ابعاد نهادی و ساختاری پیدا کرده است. در گزارش تأکید شده که موارد ثبتشده تنها بخش کوچکی از واقعیت موجود را منعکس میکنند. با استناد به دادههای آژانس حقوق بنیادین اتحادیه اروپا (FRA)، تنها حدود ۶ درصد از موارد اسلامهراسی به مراجع رسمی گزارش میشوند. پژوهشگران دلایل این وضعیت را بیاعتمادی به نهادهای رسمی، عادیسازی دشمنی با مسلمانان و ناکارآمد تلقی شدن حمایتهای حقوقی عنوان کردهاند.
مسلمانان بهعنوان یک مسئله امنیتی معرفی میشوند
این گزارش به یک روند مشترک در سطح اروپا اشاره میکند؛ بر اساس آن، مسلمانان بیش از پیش در چارچوب مباحثی همچون «امنیت»، «ادغام اجتماعی»، «هویت ملی» و «انسجام اجتماعی» مورد بحث قرار میگیرند. پژوهشگران خاطرنشان میکنند که حتی در کشورهایی با نظامهای حقوقی و فرهنگهای سیاسی متفاوت نیز سیاستهای مشابهی در حال گسترش است، از جمله:افزایش نظارت بر جوامع مسلمان؛محدودیت در نمایش نمادهای دینی و انجام شعائر مذهبی؛تضعیف حمایتهای حقوقی و معرفی مسلمانان بهعنوان گروههایی که باید دائماً تحت کنترل و نظارت باشند.
نمونههایی از کشورهای مختلف
در بخش مطالعات موردی، گزارش نشان میدهد که اسلامهراسی در کشورهای مختلف به اشکال گوناگون بروز مییابد. در اتریش، افزایش چشمگیر حوادث ضد مسلمانان در دورههای انتخاباتی مشاهده شده است. بلژیک بهعنوان نمونهای معرفی شده که در آن اگرچه حمایتهای قانونی روی کاغذ وجود دارد، اما این حمایتها بهصورت برابر اجرا نمیشوند و تبعیض ساختاری همچنان ادامه دارد. در مورد دانمارک، گزارش ادعا میکند که بهویژه پس از اکتبر ۲۰۲۳، آزادیهای دینی و مشارکت اجتماعی مسلمانان بیش از گذشته به شرایط و محدودیتهای خاص وابسته شده است. در بررسی وضعیت سوئد نیز پژوهشگران به مفهوم «اسلام ملی» اشاره کردهاند؛ مفهومی که بر اساس آن، برخی اشکال هویت اسلامی پذیرفته میشوند، در حالی که برخی دیگر بهعنوان تهدیدی برای امنیت ملی معرفی میگردند.
هشدار درباره گسترش نفرت در فضای مجازی
یکی از مهمترین بخشهای گزارش به نفرتپراکنی در اینترنت اختصاص دارد. پژوهشگران با استفاده از دادههای رصدخانه اروپایی نفرت آنلاین (EOOH) حدود ۱۴٫۹ میلیون پست و پیام منتشرشده میان سالهای ۲۰۱۷ تا ابتدای ۲۰۲۶ را بررسی کردهاند. نتایج نشان میدهد که ۱۶٫۶ درصد از این محتواها در دسته «محتوای سمی» قرار میگیرند. همچنین ۸۱ درصد از مطالب نفرتپراکنانه دارای مضامین دینی بوده و بیش از یکسوم آنها حاوی عناصر آشکار خشونت بودهاند. گزارش تأکید میکند که افزایش نفرتپراکنی آنلاین معمولاً همزمان با تحولات سیاسی و رویدادهای مهم بینالمللی رخ میدهد و در برخی روزها دهها هزار پیام حاوی نفرت افراطی منتشر میشود. این تحقیق همچنین نشان میدهد که دشمنیهای شکلگرفته در فضای مجازی تنها به اینترنت محدود نمیمانند، بلکه موجب افزایش آزار و اذیت، تهدید و تشدید قطببندی اجتماعی نیز میشوند.
اشاره به قتل در فرانسه و یادآوری سربرنیتسا
مجموعه مبارزه با اسلامهراسی در اروپا تحولات جاری را در بستری تاریخی نیز مورد بررسی قرار داده است. در این گزارش به قتل ابوبکر سیسه در یک مسجد در فرانسه در آوریل ۲۰۲۵ اشاره شده است. همچنین تأکید شده که یادبودهای مربوط به نسلکشی سربرنیتسا باید در کنار بررسی خشونتهای معاصر علیه مسلمانان مورد توجه قرار گیرند. پژوهشگران اگرچه از هرگونه همسانسازی مستقیم تاریخی پرهیز کردهاند، اما هشدار دادهاند که عادیسازی نفرت میتواند پیامدهای اجتماعی بسیار خطرناکی به دنبال داشته باشد.
انتقاد از برنامه «پریونت» (پیشگیری) در بریتانیا
در بخش مربوط به بریتانیا، گزارش توجه ویژهای به برنامه مبارزه با تروریسم «پریونت» (Prevent) داشته است. پژوهشگران معتقدند که این برنامه به محور اصلی رویکرد نهادی دولت در قبال جوامع مسلمان تبدیل شده است. بر اساس گزارش، در سال ۲۰۲۵ اسلامهراسی و بیگانههراسی در بریتانیا افزایش قابل توجهی داشته است. همچنین اشاره شده که پس از انتشار ادعاهای نادرست مبنی بر مسلمان و پناهجو بودن عامل حمله ساوثپورت (Southport) در تابستان ۲۰۲۴، موجی از حملات علیه مساجد و مراکز اسلامی رخ داد.
طبق نظرسنجیهای ارائهشده در گزارش، ۹۲ درصد مسلمانان اعلام کردهاند که پس از این حوادث، در فضاهای عمومی احساس ناامنی بیشتری میکنند. علاوه بر این، حدود ۴۴ درصد جرائم ناشی از نفرت دینی ثبتشده در انگلستان و ولز مسلمانان را هدف قرار داده و مسلمانان بیشترین گروه مذهبی هدف این جرائم بودهاند.
ارجاع نامتناسب مسلمانان به برنامه «پریونت» (پیشگیری)
در این گزارش آمده است که احتمال ارجاع مسلمانان به برنامه «پریونت» تقریباً شش برابر بیشتر از سایر گروههای اجتماعی است. طبق آمار ارائهشده، در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۸ هزار و ۷۷۸ نفر به این برنامه ارجاع داده شدند که بالاترین رقم از زمان اجباری شدن اجرای آن به شمار میرود. محققان همچنین گزارش دادند که تقریباً ۲۰۰ کودک زیر سه سال در دهه گذشته در برنامه پیشگیری گنجانده شدهاند که دو سوم آنها به ظن «افراطگرایی اسلامی» به این سیستم ارجاع داده شدهاند.
در پایان گزارش تأکید شده است که برای بسیاری از مسلمانان بریتانیا، گفتمان «امنیت و حفاظت» بیش از پیش با زندگی روزمره دینی آنان درهم آمیخته و این احساس را تقویت کرده است که «بیش از آنکه مورد حمایت قرار گیرند، تحت نظارت و مراقبت دائمی هستند.»
انتهای پیام/
∎