به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت بازآفرینی شهری ایران، برنامه جلسه و بازدید از باغ راه فاطمه زهرا(س) با حضور عبدالرضا گلپایگانی معاون وزیر و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شرکت، نصراله آبادیان، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران و جمعی از مدیران شرکت بازآفرینی و عوامل اجرایی پروژه برگزار شد و آخرین وضعیت پیشرفت، نحوه بهرهبرداری و چالشهای اجرایی و ظرفیت های پروژه مورد بررسی قرار گرفت.
گلپایگانی همچنین پروژه باغراه را نمونهای از «اقدام مشترک بین وزارت راه و شهرسازی و شهرداری تهران» توصیف کرد و افزود: پیگیری و مذاکره برای حل مسائل و موانع پیش روی پروژه با هماهنگی سرکار خانم صادق وزیر راه و شهرسازی در دستور کار قرار دارد. وی در بخش دیگری از سخنان خود، از «بازتاب جهانی» پروژه و اثر آن بر افزایش سرمایه اجتماعی در ابعاد جهانی سخن گفت.
پیوند پروژه با بحث «بازسازی پس از جنگ» و پاسداشت جنگ رمضان
در بخش دیگری از نشست کارگاهی، موضوع «معماری پساجنگ» و رویکردهای بازسازی پس از جنگ نیز مطرح شد. گلپایگانی با اشاره به محدودههای بمباران شده بافتهای ناکارآمد در جنگ رمضان گفت: در ۱۴ شهر، صدها واحد آسیب دیده و به دلیل ناپایداری بافتها، میزان تخریب تشدید شده است. او با تأکید بر اهمیت حفظ و پاسداشت «جنگ رمضان» به عنوان نقطه عطفی در تاریخ ایران، یادآور شد که در روزهایی، تهران در خط مقدم قرار داشته و لازم است این تجربه تاریخی در قالبهای مناسب شهری و فرهنگی روایت و حفظ شود.
همچنین در این جلسه به نمونههایی از رویکردهای جهانی بازسازی پس از جنگ اشاره شد؛ از بازسازی دقیق مو به مو (نمونه ورشو) تا مدرنسازی (نمونه هیروشیما) و رویکرد بازآفرینی هویتمحور و اشتغالزا (نمونه موصل با مشارکت یونسکو) و نیز تجربههایی مانند سارایوو که بر «بازسازی بدون پاک کردن رد زخمها» تأکید دارد. در همین چارچوب، موضوع تعریف «مکان رویداد» برای بازنمایی حافظه جمعی نیز مورد بحث قرار گرفت.
وی همچنین تأکید کرد: سازمان نوسازی میتواند پروژههای بزرگ معماری در فضاهای شهری را زیر نظر معاونت شهرسازی شهرداری تهران به قوت پیش ببرد تا نتایج آن مستقیمتر در کیفیت زندگی مردم قابل مشاهده باشد.
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ماهیت بینبخشی این طرح، پروژه باغراه حضرت فاطمه زهرا(س) را «افتخار مدیریت شهری» و نمونهای از «اقدام مشترک بین وزارت راه و شهرسازی و شهرداری تهران» توصیف کرد و گفت: برای حلوفصل موضوعات و مشکلات پیش روی پروژه، پیگیریها و مذاکرات لازم با وزیر راه و شهرسازی انجام خواهد شد تا موانع موجود برطرف شود.
باغراه؛ ۹ کیلومتر بازآفرینی بر بام تونل تهران–تبریز
پروژه «باغراه حضرت فاطمه زهرا(س)» به طول تقریبی ۹ کیلومتر بر بام تونل راهآهن تهران–تبریز و با عرض حدود ۳۰ متر در وسعت نزدیک به ۲۷ هکتار در حال اجراست. طبق برنامهریزیها، با احتساب فضای بین جداره ساختمانهای محدوده، حدود ۵۰ هکتار در فازهای بعدی به این مجموعه افزوده میشود. فاز نخست پروژه به بهرهبرداری رسیده و بر اساس برنامه اعلامشده، فاز دوم به طول ۷۰۰ متر که عملیات اجرایی آن از سال آینده آغاز خواهد شد، قرار است بوستان ولایت را به این مجموعه متصل کند.
این پروژه در پی همکاری شهرداری تهران و راهآهن جمهوری اسلامی ایران و با هدف انتقال خط ریلی تهران–تبریز به زیرزمین شکل گرفت و با آزادسازی پهنهای طولی، امکان تبدیل یک عرصه رهاشده و بیدفاع شهری به فضای سرزنده و قابل استفاده عمومی فراهم شد؛ محدودهای که در سالهای گذشته به دلیل انقطاع در بافت، ضعف دسترسی محلات و نبود طرح مشخص برای پوسته فوقانی تونل، زمینهساز ناهنجاریهای اجتماعی، مشکلات ترافیکی و پیامدهای زیستمحیطی شده بود.
آبادیان: تغییر رویکرد از ۱۴۰۲ برای تأمین سرانههای مناطق جنوبی
در این بازدید، نصرالله آبادیان، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران، با اشاره به سابقه طولانی مطالعات این پروژه از دهه ۸۰، گفت: از سال ۱۴۰۲ رویکرد پروژه بهصورت جدی به سمت «تأمین سرانههای خدماتی» و ارتقای کیفیت محیط شهری در مناطق جنوبی بهویژه ۱۷ و ۱۸ تغییر کرده است. به گفته آبادیان، باغراه با رویکرد «حق به شهر» طراحی شده تا دسترسی به خدمات شهری در مناطق کمبرخوردار افزایش یابد و فضاهای رهاشده و آلوده، ساماندهی و به فرصتهای جدید شهری تبدیل شود.
خدمات و زیرساختها؛ از فضاهای مسقف تا پارکینگهای گسترده
در طرح باغراه، احداث حدود ۲۸ هزار و ۵۰۰ مترمربع فضای خدماتی مسقف پیشبینی شده است تا مجموعهای از خدمات فرهنگی، فراغتی، ورزشی، مذهبی، آموزشی و بهداشتی در کنار فضای سبز و عرصههای باز برای فعالیتهای جمعی ارائه شود. همچنین در قالب این کلانساختار گردشگری، مسیر پیوسته دوچرخه به طول حدود ۹.۵ کیلومتر و مسیر پیادهرو به مساحت حدود ۳۰ هزار مترمربع تعریف شده و فضاهای روباز ورزشی و شهری در مقیاس وسیع در طراحی دیده شده است.
یکی از بخشهای شاخص پروژه نیز پیشبینی بیش از ۳۵۰۰ واحد پارکینگ سرپوشیده در زیر باغراه است؛ ظرفیتی که به گفته مجریان میتواند نقش پشتیبان در افزایش حضورپذیری و میزبانی رویدادهای شهری ایفا کند. برای تقویت پیوند پیاده میان مناطق ۱۷ و ۱۸ نیز یک پل به طول ۱۴۲ متر با عرض متغیر ۱۳ تا ۲۶ متر طراحی شده تا پیوستگی جریان حرکتی در طول پروژه حفظ شود.
چشمانداز؛ از گردشگری شهری تا فضاهای رویدادپذیر
اهداف اعلامشده این پروژه شامل کاهش شکاف اجتماعی و خدماتی در مناطق ۱۷ و ۱۸، رونق گردشگری شهری و اثرات فرهنگی مثبت در مناطق کمبرخوردار، حذف نقاط بیدفاع و تبدیل فضاهای رهاشده به عرصههای سامانیافته، تأمین بخشی از سرانههای خدماتی محلات، افزایش کیفیت بصری محیط و ایجاد فضاهای شهری رویدادپذیر عنوان شده است. بنا بر اعلام مجریان، باغراه حضرت فاطمه زهرا(س) با پیشرفت حدود ۹۵ درصدی در مسیر تکمیل قرار دارد.