به گزارش سینماپرس، نشست تخصصی «بایستهها و شایستههای ترجمه کتب حوزه کودک» که با حضور مدیران ارشد و کارشناسان برجسته برگزار شد، نقشه راه جدیدی را برای حضور آثار فرهنگی ایران در بازارهای جهانی ترسیم کرد. این نشست که با تاکید بر ضرورت عبور از نگاه اقتصادی به سمت نگاه راهبردی برگزار شد، سه رکن اصلی «سیاستگذاری»، «روانشناسی محتوا» و «استانداردهای فنی» را محور بحثهای خود قرار داد.
نعیمیذاکر در ابتدای سخنان خود با گرامیداشت یاد ۱۶۸ دانشآموز شهید میناب، به پیوند عمیق عاطفی میان کودکان ایرانی و آرمان مقاومت اشاره کرد و گفت: «عمق فاجعهای که بر کودکان ما در میناب گذشت، چنان است که حتی کودکی که هیچکسِ آن شهدای والامقام نیست، بر مزارشان حاضر میشود و خود را با آنها همدرد میبیند. این نبرد رسانهای و انسانی باید تا پیروزی نهایی و سرافرازی مردم رشید منطقه ادامه یابد.»
این کارشناس حوزه کودک با نقد برخی شیوههای سنتی تصویرگری، به ذکر خاطرهای از مرحوم دکتر مظلومی پرداخت و خاطرنشان کرد: «در طراحی برای کودک، نباید صرفاً آنچه را که بچه میشناسد (مثل گرگ یا گوسفند) نقاشی کرد؛ چراکه کودک خود صاحب قدرت تخیل است. هنر واقعی گرافیست این است که "ترسِ" نشسته در جان گوسفند یا "شقاوت" نهفته در گرگ را ترسیم کند. کودکان در جزئیات و حالات بسیار دقیق هستند و تصویر را با تمام معنا دریافت میکنند.»
نعیمیذاکر با تبیین تفاوتهای سنی در تخیل کودکان ۳ تا ۸ ساله، به سوءاستفادههای جهانی از این قدرت تخیل اشاره کرد و افزود:
«جریانهای بینالمللی با طراحی شخصیتهای خیالی، یک "سبک زندگی" را به خورد کودک میدهند؛ نمونه آن "باربی" است که از یک کتاب و عروسک فراتر رفته و تمام ادوات زندگی کودک را تسخیر کرده است. از سوی دیگر، ترویج "ژانر وحشت"در قالب رمان و سریال، خشونت و ترسی را که در نهاد کودک نیست، به او تزریق کرده و صفات او را در آینده دگرگون میکند.»
وی در پایان با تاکید بر اینکه فطرت کودکان در ایران، اسکاتلند یا مصر یکی است، گفت: «همه کودکان به مهربانی واکنش مثبت و به خشم واکنش منفی نشان میدهند. ما باید آثاری را برای ترجمه انتخاب کنیم که مخاطب را در سطح "روح بزرگش" ببیند. نباید دچار این اشتباه شویم که چون جثه کودکان کوچک است، به پیامهای کوچک نیاز دارند؛ آنها به پیامهایی به وسعت روحشان احتیاج دارند.
این نشست با هدف تدوین شاخصهای انتخاب اثر برای ترجمه به زبانهای خارجی، در مرکز ساماندهی ترجمه و نشر برگزار شد.
دکتر عبدالرضا عالیزاده، رئیس مرکز ساماندهی ترجمه و نشر، نیز در این نشست بر لزوم انتخاب هوشمندانه آثار تاکید کرد. وی با اشاره به محدودیت ظرفیت ترجمه در رایزنیهای فرهنگی، گفت: «ما نباید تنها به دنبال تولید کتاب باشیم، بلکه باید به سمت جریانسازی حرکت کنیم. هدف ما باید این باشد که با ناشران داخلی گفتگو کنیم تا بر اساس نیازهای جهانی، کتابهایی تولید کنند که پتانسیل عرضه در تمام دنیا را داشته باشند.» وی همچنین بر اولویتهای محتوایی سال ۱۴۰۵ شامل «سبک زندگی» و «فرهنگ مقاومت» تاکید کرد.
در بخش پایانی، حجتالاسلام والمسلمین محمدجواد گلزار، مدیر مؤسسه بینالمللی مصباح، به بررسی چالشهای فنی و ساختاری پرداخت. وی با بیان یک نکته کلیدی در ادبیات کودک گفت: «در این حوزه، قالب بر محتوا غلبه دارد. حتی اگر بهترین محتوا را داشته باشیم، اگر قالب و نگارش با درک کودک همخوانی نداشته باشد، اثر بیفایده است.»
گلزار همچنین بر دو ضرورت فنی تاکید کرد:
۱. مفهوم سبد واژگان: ضرورت رعایت ظرفیت ادراکی کودک در انتخاب واژگان (Vocabulary Set) مشابه با استانداردهای جهانی.
۲. تکنولوژی در نشر: ضرورت پیوند کتاب با ابزارهای مدرن مانند واقعیت افزوده (AR)، فایلهای صوتی و طراحیهای فیزیکی جذاب (مانند لبههای گرد و چاپهای برجسته) برای رقابت در بازارهای جهانی.
این نشست با هدف ارتقای کیفیت آثار ارسالی به خارج از کشور و با حضور مدیران و کارشناسان ارشد حوزه نشر بینالملل برگزار شد و نشان داد که برای حضور قدرتمند در عرصه نشر بینالمللی، تنها داشتن داستانهای خوب کافی نیست؛ بلکه ترکیبی از «سیاستگذاری هوشمندانه»، «درک عمیق روانشناسی و فطرت کودک» و «رعایت دقیق استانداردهای فنی و تکنولوژیک»، تنها راه عبور از مرزها و تبدیل شدن به یک قدرت فرهنگی است.