به گزارش ایرنا، کشتهای گلخانهای به دلیل امکان کنترل عوامل محیطی مانند تغییرات دما، جلوگیری از سرمازدگی و گرمازدگی، و نیز استفاده بهینه از منابع آب، خاک، سوخت و نهادههای کشاورزی، یکی از راهکارهای اصلی برای افزایش کمی و کیفی تولیدات است.
رضایت مصرفکننده و افزایش درآمد تولیدکننده از مزایای آشکار این روش به شمار میرود و با توجه به وضعیت کنونی کشور و استان فارس که با خشکسالیهای بیسابقه دستوپنجه نرم میکنند، کشاورزان به این نتیجه رسیدهاند که ادامه روشهای گذشته ممکن نیست و موفقیت در این مسیر، منوط به تخصیص تسهیلات مناسب برای اجرای طرحهای گلخانهای و ارائه تضمینهای اقتصادی لازم برای تغییر الگوی کشت است.
ظرفیتهای بینظیر این استان در بخش گلخانهای فرصتی است تا با رفع موانع، ارزآوری بخش کشاورزی به حداکثر برسد و از این طریق، ناترازیهای ارزی نیز مدیریت شود.
گلخانه در فارس به روایت آمار
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس در این زمینه ضمن اشاره به مزایای کشت گلخانهای در این استان، اظهار کرد: حدود ۶۲۴ هکتار گلخانه فعال در استان فارس ایجاد شده و در سال ۱۴۰۴ نیز حدود ۶۸.۸ هکتار به این مساحت افزوده شده است.
محمدصادق فانی افزود: برای احداث این گلخانهها حدود یک هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان هزینه شده که کمتر از ۱۰ درصد آن از محل تسهیلات بانکی و مابقی آورده سرمایهگذار بوده است.
وی تاکید کرد: یکی از مشکلات اصلی، کمبود منابع تسهیلاتی است و به اندازه کافی منابعی در اختیار بهرهبرداران قرار نداریم.
مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی فارس بیان کرد: مجوز احداث گلخانه از سوی نظام مهندسی صادر میشود و هماکنون ۳۸۱ هکتار گلخانه در سطح استان در حال ساخت است که بین پنج تا ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارند.
فانی بیان کرد: اگر بخواهیم برای این ۳۸۱ هکتار اعتبار یا تسهیلات در نظر بگیریم، حدود ۴.۵ همت نیاز است.
وی ادامه داد: این میزان گلخانه، سه هزار و ۸۰۰ نفر اشتغال در استان فارس ایجاد خواهد کرد؛ به ازای هر هزار مترمربع گلخانه یک شغل ایجاد میشود؛ در حال حاضر یک هزار و ۵۰۰ واحد گلخانه در فارس وجود دارد.
فانی تصریح کرد: حدود ۷۰ هزار تن محصول صیفی و سبزی شامل فلفل دلمهای، گوجهفرنگی، خیار سبز و بادمجان در گلخانههای استان تولید میشود و همچنین حدود ۷۰۰ میلیون گل شاخه بریده و گلهای آپارتمانی تولید میگردد.
اصلا چرا گلخانه؟
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس در پاسخ به این پرسش، افزود: یکی از موضوعات مهم، اشتغال است؛ زیرا اشتغال ایجادشده در گلخانه به مراتب بیشتر از زراعت و باغداری است؛ مثلا در باغداری به ازای هر ۲ هکتار یک شغل ایجاد میشود.
فانی افزود: مبحث دوم، بهرهوری از آب و سایر منابع است؛ با توجه به خشکسالیهای اخیر، ارزش آب حیاتی شده و باید حداکثر بهرهوری را انجام دهیم؛ یکی از راهها، گلخانه است که با مصرف آب کمتر، محصول بیشتر تولید میکند.
وی ادامه داد: یکی از چالشهای موجود در شرایط جنونی اخیر، کاهش امکان صادرات به کشورهای حوزه خلیج فارس بوده، اما به کشورهای آسیای مرکزی و روسیه این محصولات صادر میشود.
در جنگ ۴۰ روزه، صادرات متوقف نشد
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: در شرایط جنگی ۴۰ روزه اخیر دیدیم که در برهه ۴۸ ساعته صادرات متوقف شد، اما فورا با ورود وزیر جهاد کشاورزی دوباره برقرار گردید که در این رابطه جای تقدیر دارد.
فانی عنوان کرد: یکی از موضوعات مهم، بحث روابط بینالمللی است؛ هرچه این روابط روانتر باشد، صادرات ما نیز بهتر خواهد شد.
ارزآوری و صادرات گلخانهها در فارس
وی ادامه داد: یکی از مواردی که گلخانهها میتوانند به اقتصاد کمک کنند، بحث ارزآوری و صادرات است. عمده محصولات صادراتی غیرنفتی ما شامل فلفل دلمه، گوجهفرنگی و بادمجان است که در سطح استان فارس تولید میشود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: حدود ۷۰ درصد گلخانههای استان به کشت فلفل رنگی اختصاص دارد که عمدتا صادر میشود؛ باید تولید محصولات سبزی و صیفی در فضای باز به گلخانه انتقال پیدا کند و کاهش مصرف آب در حد بین پنج تا ۱۰ برابر پیش برود.
فانی تاکید کرد: رویکرد موجود، استفاده از منابع آب و زمینی است که برای کشتهای زراعی اختصاص مییابد؛ باید کشت گلخانهای برای تولید محصولات با مصرف آب کمتر توسعه پیدا کند.
توسعه روش جدید گلخانههای تابع اقلیم در فارس
وی بیان کرد: گلخانههای تابع اقلیم روش جدیدی است که در نقاط مختلف استان مورد استفاده قرار میگیرد و مختص همان اقلیم طراحی میشود. هزینه احداث این گلخانهها یک پنجم گلخانههای صنعتی و مدرن است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: تولید محصول در گلخانههای تابع اقلیم، ۸۰ درصد گلخانههای پیشرفته است، با این تفاوت که در گلخانههای تابع اقلیم، مصرف برق و سوخت به صفر میرسد.
فانی عنوان کرد: هماکنون حدود ۶۰ هکتار گلخانه تابع اقلیم در استان داریم و برنامه داریم در سال ۱۴۰۵ این مساحت را به ۴۵۰ هکتار توسعه دهیم.
بهترین راه برای نجات معیشت مردم
وی تصریح کرد: گلخانهها به سه دسته تقسیم میشوند؛ نوع اول گلخانههای کوچکمقیاس با سطح زیر ۳۰۰ متر مربع که معمولا در شهرها و روستاها ایجاد میشوند و به عنوان مشاغل خانگی قلمداد میگردند و عمدتا فعال هستند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: نوع دوم، گلخانههای بالاتر از ۳۰۰ متر مربع هستند که گلخانههای بزرگ گفته میشوند؛ نوع سوم، مجتمعهای گلخانهای و شهرکهای گلخانهای هستند که معمولا سطح آنها بالای پنج هکتار است.
فانی افزود: اگر این مجتمعها در قالب دولتی و زیر نظر شرکت شهرکهای کشاورزی باشند، سطح آنها بالای ۲۰ هکتار است که تعداد قابلتوجهی دارد و برنامهریزیهایی در دستور کار است.
وی بیان کرد: با توجه به وضعیت بحرانی آب در اکثر دشتهای استان فارس و به منظور نجات از کمآبی و حفظ اقتصاد خانوادهها، بهترین راه نجات معیشت و اقتصاد مردم، گلخانه است و باید کاری کنیم که گلخانهها بر اساس اقلیم هر منطقه طراحی شوند.
افقهای پیشروی فارس
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت: تولید محصولات جدید در گلخانههای استان فارس در دستور کار است؛ محصولاتی که مصرف انرژی در گلخانهها را به حداقل برسانند.
فانی افزود: برای نمونه، نیاز گرمایی برای تولید موز، آناناس و پاپایا بسیار بالاست و در مناطق سردسیر اگر کاشته شوند، نیاز به انرژی بیشتری دارند که این مهم به صرفه نیست.
وی ادامه داد: بنابراین توسعه گلخانههای تابع اقلیم بسیار مناسب است و میتوان بدون مصرف انرژی، محصول کشاورزی صادراتی تولید کرد.