به گزارش ایرنا تضاد میان معیشت گرهخورده به قلیان در سفرهخانهها و تختهای اشغالشده توسط جوانان در بخشهای قلبی، خراسان جنوبی را در آستانه یک تصمیم بزرگ قرار داده است؛ جایی که فعالان صنفی از نبود سرگرمی جایگزین میگویند و پزشکان از مرگهای زودرس، تا در نهایت نوبت به احیای اجرای قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات توسط دستگاه قضا برسد.
خراسان جنوبی به عنوان یک استان مرزی و کمبرخوردار به دلیل نبود امکانات رفاهی وتفریحی کافی، در معرض رشد فزاینده گرایش نوجوانان به قلیان و سیگار قرار دارد موضوعی که زنگ خطر آن به صدا در آمده و برای همین موضوع جلسه بررسی چالش ها و راهکارهای اجرای قانون جامع مبارزه با دخانیات با تمرکز بر کاهش مصرف مواد دخانی ۲۶ اردیبهشت ماه امسال به ریاست رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی برگزار شد.
آمار ارایه شده در این جلسه نگرانی ها را بیشتر کرده چرا که اعلام شد از بین ۲ هزار واحد صنفی خراسان جنوبی ۶۰۰ واحد مواد دخانی توزیع می کنند و باید دید چه ضرورتی در توزیع مواد دخانی با این سطح دسترسی وجود دارد.
رئیس کل دادگستری خراسان جنوبی در این جلسه به تغییر نگرانکننده الگوهای رفتاری در جامعه اشاره کرد و گفت: قبح مصرف مواد دخانی به حدی شکسته شده که امروزه شاهد عبور این ناهنجاری از جنس مذکر به جنس مؤنث هستیم.
محمد جعفر عبداللهی افزود: مشاهده مصرف دخانیات توسط بانوان در خیابانها و در ملأعام، زنگ خطری است که نشان میدهد این عمل برای بخشی از جامعه نه تنها قبحی ندارد، بلکه به غلط به عنوان یک «تیپ اجتماعی» یا ژست خاص تلقی میشود.
وی با تأکید بر ضرورت درمان و کنترل آسیبهای اجتماعی بر اساس موازین قانونی و رسوم اجتماعی، یادآور شد: غفلت از «قانون جامع کنترل مبارزه با دخانیات» یکی از خلاءهای فعلی است لذا همه موظفیم با شیوهای که مدنظر قانونگذار و عرف جامعه است، در راستای سلامت عمومی و صیانت از حریم اخلاقی شهر گام برداریم.گ
در همین رابطه با یکی از فعالان سفره خانههای سنتی در خراسان جنوبی به گفت و گو پرداختیم که به خبرنگار ایرنا گفت: واقعیت پنهان این است که بیش از ۵۰ درصد درآمد و پایداری اقتصادی صنف ما به عرضه قلیان وابسته است لذا ما با مشتریانی روبرو هستیم که قلیان را نه به عنوان یک ماده دخانی، بلکه به عنوان "ارزانترین و در دسترسترین" ابزار سرگرمی میبینند.
وی که نخواست نامی از او در گزارش ذکر شود ادامه داد: چون بین مردم قلیان به عنوان ابزار سرگرمی تداعی شده ، استعمال آن در بین جوانان و هر گروه سنی مشاهده میشود.
این فعال صنفی در منطقه گردشگری شهر بیرجند در پاسخ به این سوال که آیا خطرات مصرف دخانیات را برای مشتریان توضیح میدهید؟ گفت:نه ما از خطرات قلیان برای کسی توضیح نمیدهیم چون مردم با علم وآگاهی نسبت به مصرف دخانیات آن را استعمال میکنند.
وی با اشاره به اینکه اغلب مشتریها جوانان و نوجوان هستند یادآور شد: استعمال دخانیات بین نوجوانان به عنوان سرگرمی رواج پیدا کرده است اما اگر زیرساخت های رفاهی، ورزشی و تفریحی جایگزین شود برای سرگرمی این قشر شاید بتوان استعمال دخانیات را مدیریت کرد.
بهای سنگین دود دخانیات در بخش سلامت
اما این سرگرمی ارزان، بهای سنگینی در بخش بهداشت و درمان دارد به طوری متخصص قلب و عروق و رئیس مرکز تحقیقات بیماریهای قلب دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، با اشاره به تغییر هولناک سن بیماران گفت: امروز شاهد سکته قلبی در جوان ۲۸ سالهای هستیم که تنها به دلیل مصرف دخانیات و مواد مخدر، با نارسایی شدید قلبی دستوپنجه نرم میکند لذا دود قلیان مستقیم به "چشمِ قلب" میرود و با تنگی عروق و آریتمیهای کشنده، فرصت زندگی را از جوانان میگیرد.
دکتر طوبی کاظمی با اشاره به تاثیر فوری این مواد بر سیستم قلب و عروق افزود: برای مثال، بسیاری از مواد محرک باعث افزایش ناگهانی و شدید ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و تنگ شدن عروق میشوند. این وضعیت بار کاری قلب را به شدت بالا برده و نیاز قلب به اکسیژن را افزایش میدهد لذا این فرآیند میتواند حتی در افراد جوانی که تا پیش از آن هیچ سابقهای از بیماری قلبی نداشتهاند، منجر به سکتهی قلبی ناگهانی شود.
وی تأکید کرد: علاوه بر سکته، این مواد باعث ایجاد اختلالات شدید ریتم قلب به نام "آریتمی" شده لذا برخی از این آریتمیها آنقدر خطرناک هستند که میتوانند منجر به ایست قلبی و تهدید مستقیم زندگی مصرفکننده شوند.
دخانیات محرک اصلی مرگ و میرهای زودرس
رئیس دانشگاه علوم پزشکی بیرجند هم با نگاه آماری به عمق فاجعه پرداخت و گفت: ۸۰ درصد مرگومیرهای زودرس ریشه در چهار بیماری غیرواگیر دارد که دخانیات محرک اصلی همهی آنهاست لذا جالب است که جامعه نسبت به تصادفات جادهای حساس است، اما حوادث رانندگی در ردیف چهارم علل مرگ قرار دارند؛ در حالی که بیماریهای قلبی ناشی از سبک زندگی و دخانیات، با اختلافی فاحش در صدر ایستادهاند.
محمود گنجی فرد هشدار داد: برخی مراکز عرضه، علاوه بر آسیب جسمی، به دلیل نبود نظارت کافی، به کانونهای شکلگیری ناهنجاریهای اجتماعی بدل شدهاند که مدیریت آنها نیازمند تدبیر و مراقبت است.
اما آنطور که مدیرکل آموزش و پرورش خراسان جنوبی گفته حدود ۰.۷۸ درصد دانشآموزان در خارج از محیط مدرسه به سمت قلیان گرایش دارند.
مهدی مرتضوی با اشاره به وجود «شکاف آگاهی-رفتار» در میان دانشآموزان در مواجهه با دخانیات، تاکید کرد: تمرکز بر آموزش صرف مضرات جسمی کافی نیست و باید مهارتهای حیاتی مانند «نه گفتن»، مدیریت استرس و تفکر انتقادی را در برنامههای آموزشی جایگزین روشهای مبتنی بر ترساندن کرد.
وی با شناسایی عوامل اصلی کشیده شدن نوجوانان به سمت دخانیات، فشار همسالان، کنجکاوی، هیجانطلبی و الگوبرداری از خانواده را از جمله مهمترین محرکها برشمرد.
مدیرکل آموزش و پرورش خراسان جنوبی همچنین به نقش تبلیغات و تصویرسازی رسانهای اشاره کرد و گفت: محصولات جدید مانند «ویپ» و سیگار الکترونیکی با ظاهر مدرن و طعمهای متنوع، حس خطر را در نوجوانان کمرنگ کردهاند.
فروش دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است
با این وجود دستگاه قضا تمام قد پای سلامت جامعه ایستاده است تا جایی که معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری خراسان جنوبی اعلام کرد: مصرف دخانیات و استفاده از قلیان در اماکن عمومی و تفریحی ممنوع بوده و عرضه قلیان در هیچ کافه و چایخانهای مجاز نیست.
حجت الاسلام امیر زارع حسینی اظهار کرد: سلامت عمومی جامعه از مصادیق اصلی حقوق عامه است و مصرف دخانیات مهمترین عامل ابتلا به چهار بیماری تنفسی، قلبی عروقی، دیابت و سرطان و ۸۰ درصد از مرگ و میرهای زودرس با منشأ بیماری غیر واگیردار است.
وی افزود: فروش و عرضه دخانیات به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است، و توزیع فرآوردههای دخانی از سوی افراد بدون پروانه صنفی نیز ممنوع است.
وی گفت: هفته کنترل دخانیات که از ۴ خرداد آغاز شده در دو حوزه شامل کنترل و نظارت و پایش اصناف که عرضه دخانیات را دارند ورود کردیم و اصنافی که عرضه غیر مجاز دارند مهر و موم شده اند.
معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان افزود: در اماکن عمومی، تالارها، رستورانها، کافه و بوستانها نیز عرضه قلیان به صورت مجاز نداریم و در هر کافه و چایخانهای عرضه آن غیر مجاز است.
وی گفت: از مردم دغدغهمند درخواست داریم ما را در پویش شهر و استان بدون دخانیات همراهی کنند.