بازار؛ گروه بین الملل: در شرایطی که بازار ارزهای دیجیتال طی بیش از یک سال گذشته تحت فشار قرار داشته، ارزهای دیجیتال مبتنی بر حفظ حریم خصوصی یا همان «پرایوسی کوینها» عملکردی متفاوت از سایر داراییهای دیجیتال به نمایش گذاشتهاند. افزایش نگرانی درباره نظارت دولتها، توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای ردیابی دادهها و همچنین تشدید الزامات احراز هویت کاربران، موجب شده سرمایهگذاران توجه بیشتری به این دسته از داراییها نشان دهند.
بر اساس دادههای پلتفرم آرتمیس (Artemis)، بخش ارزهای دیجیتال حریم خصوصی طی یک سال گذشته بیش از ۱۵۰ درصد بازدهی داشته است. این در حالی است که در همین بازه زمانی، بیتکوین حدود ۲۸ درصد و اتریوم نزدیک به ۱۶ درصد کاهش قیمت را تجربه کردهاند.
رشد چشمگیر قیمت ارزهای مرتبط با حریم خصوصی
در میان این ارزها، زیکش (Zcash) با ثبت رشدی چشمگیر، بهترین عملکرد را به خود اختصاص داده و ارزش آن طی یک سال گذشته حدود ۱۴ برابر شده است. پس از آن، دش (Dash) با رشد بیش از ۹۹ درصدی قرار دارد. مونرو (Monero) نیز اگرچه همچنان یکی از شناختهشدهترین پروژههای این حوزه محسوب میشود، اما تنها حدود ۱.۴ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است.
کارشناسان معتقدند استقبال از این داراییها تنها به دلیل بازدهی قیمتی آنها نبوده ودر حقیقت، ویژگی اصلی این شبکهها، امکان انجام تراکنشهای مالی با سطح بالاتری از محرمانگی است. برخلاف بلاکچینهای عمومی مانند بیتکوین و اتریوم که اطلاعات تراکنشهای آنها به صورت شفاف قابل مشاهده است، ارزهای فعال در حوزه حریم خصوصی با استفاده از فناوریهای رمزنگاری پیشرفته، اطلاعاتی مانند آدرس کیف پول، هویت طرفین معامله و میزان انتقال دارایی را پنهان میکنند.
این قابلیت باعث شده بخشی از سرمایهگذاران، این داراییها را ابزاری برای حفظ استقلال مالی و جلوگیری از افشای اطلاعات تراکنشهای خود بدانند. برخی تحلیلگران حتی از شکلگیری نوعی «حق بیمه حریم خصوصی» در ارزشگذاری این داراییها سخن میگویند؛ مفهومی که به جذابیت بیشتر آنها در فضای نظارتی امروز اشاره دارد.
در سالهای اخیر، تصویب و اجرای قوانین جدید در حوزه رمزارزها نیز به افزایش توجه به این بخش کمک کرده است. در اتحادیه اروپا، مقررات «MiCA» و همچنین دستورالعمل «DAC۸» با هدف افزایش شفافیت و تبادل اطلاعات مربوط به داراییهای دیجیتال میان کشورهای عضو طراحی شدهاند. در ایالات متحده نیز مباحث مربوط به قانون «شفافسازی بازار داراییهای دیجیتال» یا نگرانیهایی را در میان برخی فعالان بازار درباره نظارت گستردهتر بر تراکنشها ایجاد کرده است.
در کنار فشارهای نظارتی، افزایش نگرانیها نسبت به نظارت مالی، محدودیتهای احتمالی حسابها و حتی مسدودسازی داراییها، موجب شده بخشی از کاربران به سمت شبکههایی حرکت کنند که مقاومت بیشتری در برابر سانسور و کنترل متمرکز دارند.
دادههای درونزنجیرهای منتشرشده از سوی وب سایت «کریپتوکوانت» نیز نشان میدهد فعالیت در بازار ارزهای حریم خصوصی پس از چند سال رکود نسبی بار دیگر در حال افزایش است. رشد حجم معاملات و مشارکت معاملهگران در ماههای اخیر، نشانهای از بازگشت توجه سرمایهگذاران به این بخش از بازار محسوب میشود.
از سوی دیگر، برخی صرافیهای بزرگ از جمله کوینبیس استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی را برای تقویت سیستمهای نظارتی و انطباق با مقررات گسترش دادهاند. این روند نیز به باور تحلیلگران، میتواند تقاضا برای داراییهایی را که امکان حفظ محرمانگی بیشتری فراهم میکنند، تقویت کند.
در بعد فناوری نیز پیشرفتهایی مانند توسعه اثباتهای دانش صفر (Zero-Knowledge Proofs)، رایانش محرمانه و زیرساختهای بلاکچینی متمرکز بر حفظ حریم خصوصی، چشمانداز این بخش را تقویت کرده است.
با وجود اینکه اصلاحهای مقطعی قیمت در کوتاهمدت دور از انتظار نیست، بسیاری از کارشناسان معتقدند عوامل بنیادین حمایتکننده از این بازار همچنان پابرجاست. افزایش نگرانیها درباره نظارت گسترده، حفظ حریم خصوصی دادهها و نیاز به مقاومت در برابر سانسور میتواند در سالهای آینده نیز به رشد تقاضا برای این دسته از ارزهای دیجیتال کمک کند.
بر همین اساس، به نظر میرسد روایت سرمایهگذاری پیرامون ارزهای دیجیتال حریم خصوصی هنوز به پایان نرسیده و این بخش از بازار ظرفیت ادامه رشد در میانمدت و بلندمدت را حفظ کرده است.