گروه اقتصادی، استان همدان در سال ۱۴۰۴ با اتکا به ظرفیتهای گسترده صنعتی، معدنی، کشاورزی، دامپروری، گردشگری و صنایعدستی، جایگاه خود را بهعنوان یکی از قطبهای مهم اقتصادی غرب کشور تثبیت کرد. رشد صادرات غیرنفتی، افزایش تولیدات کشاورزی، توسعه صنایع معدنی و رونق گردشگری، تصویری مثبت از اقتصاد این استان در سال جاری ترسیم کرده است .
به گزارش بولتن نیوز، استان همدان در سال ۱۴۰۴ یکی از فعالترین استانهای صنعتی غرب کشور بود و بر اساس اعلام اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، اجرای ۱۰ پروژه تحولآفرین صنعتی و معدنی در دستور کار قرار گرفت .
مهمترین صنایع فعال استان شامل صنایع فولاد، سیمان، شیشه، سرامیک، صنایع غذایی، پتروشیمی، صنایع شیمیایی، دارویی و ماشینآلات صنعتی است. در این میان شهرکهای صنعتی بوعلی، ویان، بهاران، لالجین، نهاوند و اسدآباد نقش مهمی در تولید و اشتغال استان دارند .
از مهمترین واحدهای صنعتی فعال استان میتوان به کارخانه فولاد ویان، سیمان هگمتان، پتروشیمی هگمتانه، شیشه همدان، صنایع غذایی سحر، صنایع لبنی پگاه همدان، کارخانه سرامیک الوند و واحدهای تولید کشمش و فرآوری سیبزمینی اشاره کرد .
تولیدات صنعتی مهم استان در سال ۱۴۰۴ شامل فولاد، انواع سیمان، شیشه صنعتی، محصولات پتروشیمی، مواد شوینده، دارو، لبنیات، صنایع تبدیلی کشاورزی، کشمش، چیپس سیبزمینی، مصنوعات فلزی و مصالح ساختمانی بود. همدان همچنین در حوزه صنایع غذایی و بستهبندی محصولات کشاورزی جایگاه قابل توجهی در غرب کشور دارد .
بر اساس گزارشهای رسمی، استان همدان در سال جاری حدود ۴۹۶ میلیون دلار صادرات غیرنفتی ثبت کرد و ۷۲ قلم کالا از این استان به ۲۴ کشور جهان صادر شد .
معادن همدان؛ ذخایر عظیم سنگآهن، دولومیت و سنگهای تزئینی
بخش معدن یکی از ارکان اصلی اقتصاد همدان محسوب میشود و این استان با برخورداری از حدود ۱.۷ میلیارد تن ذخایر معدنی، از قطبهای معدنی کشور به شمار میرود .
مهمترین معادن استان شامل معادن سنگآهن، دولومیت، سیلیس، فلدسپات، گرانیت، تراورتن، مرمر و سنگهای تزئینی است. شهرستانهای کبودرآهنگ، اسدآباد، نهاوند، ملایر و تویسرکان مهمترین مناطق معدنی استان هستند .
در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۱۲ پروانه بهرهبرداری معدنی در استان فعال بوده و استخراج مواد معدنی در حوزه سنگآهن، دولومیت و سنگهای ساختمانی رشد قابل توجهی داشته است .
معدن سنگآهن باباعلی، معادن دولومیت نهاوند، معادن سیلیس ملایر و معادن سنگ تزئینی اسدآباد از مهمترین مراکز معدنی استان به شمار میروند. مواد معدنی استخراجشده عمدتاً در صنایع فولاد، سیمان، شیشه و ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند .
همدان همچنین بهدلیل موقعیت جغرافیایی مناسب در کریدور غرب کشور، ظرفیت بالایی برای توسعه صنایع معدنی و صادرات محصولات فرآوریشده معدنی دارد .
کشاورزی همدان؛ قطب تولید سیبزمینی، سیر و محصولات باغی
کشاورزی همچنان مهمترین بخش اقتصادی همدان محسوب میشود و این استان سهمی بیش از ۴ درصد تولیدات کشاورزی کشور را در اختیار دارد .
طبق اعلام سازمان جهاد کشاورزی استان، میزان تولیدات کشاورزی همدان در افق ۱۴۰۴ به حدود ۵.۳ تا ۵.۵ میلیون تن رسیده است .
محصولات عمده کشاورزی استان شامل سیبزمینی، گندم، جو، انگور، سیر، گردو، چغندرقند، یونجه، کلزا، صیفیجات و انواع محصولات باغی است. همدان بزرگترین تولیدکننده سیبزمینی و سیر کشور به شمار میرود و شهرستانهای بهار، کبودرآهنگ، رزن و نهاوند قطبهای اصلی تولید این محصولات هستند .
در بخش باغی نیز ملایر با تولید گسترده انگور و کشمش، تویسرکان با گردوی مرغوب و نهاوند با انواع میوههای سردرختی نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی استان دارند .
همدان در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۰ هزار تن محصولات گلخانهای تولید کرد که نیمی از آن صادر شد .
از مهمترین مراکز فرآوری و صنایع تبدیلی کشاورزی استان میتوان به کارخانههای تولید کشمش، سردخانههای نگهداری سیبزمینی، واحدهای بستهبندی سیر و صنایع غذایی وابسته اشاره کرد .
دامپروری و صنایع دامی؛ محور امنیت غذایی غرب کشور
بخش دامپروری استان همدان نیز در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کرد. تولید شیر، گوشت قرمز، مرغ، تخممرغ و فرآوردههای لبنی در استان روند رو به رشدی داشت .
شهرستانهای نهاوند، بهار، کبودرآهنگ و رزن از قطبهای اصلی دامپروری استان هستند. واحدهای صنعتی پرورش گاو شیری، دام سبک، مرغداریهای گوشتی و تخمگذار در این مناطق فعالیت گستردهای دارند .
تولیدات دامی مهم استان شامل شیر خام، گوشت قرمز، مرغ، تخممرغ، ماست، پنیر و سایر فرآوردههای لبنی است که بخشی از آن به استانهای همجوار و بازارهای صادراتی ارسال میشود .
کارخانههای لبنی پگاه همدان، صباح و واحدهای فرآوری گوشت و خوراک دام از جمله مراکز مهم صنایع دامی استان محسوب میشوند .
نساجی، فرش و صنایعدستی؛ هویت تاریخی اقتصاد همدان
همدان یکی از استانهای تاریخی کشور در حوزه نساجی سنتی، فرش دستباف و صنایعدستی است. در سال ۱۴۰۴ تولید فرش دستباف، سفال، مبلمان منبت و مصنوعات چرمی همچنان سهم مهمی در اشتغال و صادرات استان داشت .
شهرستان ملایر بهعنوان شهر جهانی مبلمان منبت شناخته میشود و دهها کارگاه و کارخانه در حوزه تولید مبلمان کلاسیک و منبت فعالیت دارند. صادرات مبلمان ملایر در سال جاری رشد محسوسی را تجربه کرد .
شهر لالجین نیز بهعنوان شهر جهانی سفال، مهمترین مرکز تولید سفال و سرامیک سنتی کشور است. صدها کارگاه سفالگری در این شهر فعال هستند و محصولات آن به کشورهای مختلف صادر میشود .
فرش دستباف همدان، بهویژه در مناطق کبودرآهنگ، رزن و بهار، همچنان از برندهای معتبر فرش ایرانی به شمار میرود. گلیم، جاجیم، صنایع چوبی، چرم و رودوزیهای سنتی نیز از دیگر صنایعدستی مهم استان هستند .
گردشگری؛ ظرفیت بزرگ اقتصادی همدان در سال ۱۴۰۴
گردشگری در سال ۱۴۰۴ یکی از پیشرانهای اقتصادی استان همدان بود. وجود آثار تاریخی، جاذبههای طبیعی و زیرساختهای گردشگری باعث افزایش ورود مسافران به استان شد .
مهمترین جاذبههای گردشگری همدان شامل آرامگاه بوعلیسینا، آرامگاه باباطاهر، غار علیصدر، تپه هگمتانه، گنجنامه، لالجین، سراب گیان، تویسرکان و ملایر است .
غار علیصدر همچنان مهمترین قطب گردشگری استان محسوب میشود و سالانه صدها هزار گردشگر داخلی و خارجی از آن بازدید میکنند .
در سال ۱۴۰۴ توسعه اقامتگاههای بومگردی، هتلها و زیرساختهای گردشگری در شهرستانهای مختلف استان ادامه یافت و سرمایهگذاری در صنعت توریسم رشد قابل توجهی داشت .
همدان همچنین بهدلیل قرار گرفتن در مسیر کریدور غرب کشور و نزدیکی به استانهای مرکزی و غربی، یکی از مقاصد مهم سفرهای داخلی محسوب میشود .
صادرات، گمرک و ترانزیت کالا؛ دروازه تجاری غرب کشور
استان همدان مرز زمینی مستقیم با کشورهای همسایه ندارد، اما بهدلیل قرارگیری در مسیر ترانزیتی غرب کشور و نزدیکی به مرزهای عراق، نقش مهمی در تجارت منطقهای ایفا میکند .
گمرک همدان در سال ۱۴۰۴ عملکرد قابل توجهی در صادرات غیرنفتی ثبت کرد و کالاهای تولیدی استان به کشورهای عراق، ترکیه، افغانستان، امارات، روسیه و کشورهای حوزه خلیج فارس صادر شد .
مهمترین کالاهای صادراتی استان شامل کشمش، سیر، سیبزمینی، سفال، فرش، مصنوعات چوبی، محصولات پتروشیمی، مواد معدنی، شیشه و صنایع غذایی بود. میزان صادرات استان در سال جاری از مرز ۴۹۶ میلیون دلار عبور کرد .
همدان بهواسطه اتصال به شبکه بزرگراهی کشور و نزدیکی به مرزهای غربی، یکی از مسیرهای مهم ترانزیت کالا در غرب ایران محسوب میشود و توسعه زیرساختهای حملونقل میتواند جایگاه تجاری استان را بیش از گذشته تقویت کند .
چشمانداز اقتصادی استان همدان در سال ۱۴۰۵
چشمانداز اقتصادی استان همدان در سال ۱۴۰۵ مبتنی بر توسعه صنایع معدنی و فرآوری مواد خام، افزایش صادرات غیرنفتی، تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی، رونق گردشگری و جذب سرمایهگذاریهای جدید خواهد بود. انتظار میرود با اجرای پروژههای صنعتی و معدنی جدید، افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی و توسعه زیرساختهای صادراتی، سهم همدان در اقتصاد ملی افزایش یابد. همچنین توسعه گردشگری تاریخی و طبیعی، گسترش بازارهای صادراتی برای صنایعدستی و محصولات کشاورزی، و تقویت صنایع دانشبنیان میتواند به رشد اشتغال و درآمد استان کمک کند. همدان در صورت تکمیل پروژههای حملونقل و لجستیک، ظرفیت تبدیل شدن به هاب اقتصادی و تجاری غرب کشور را در سالهای آینده خواهد داشت .
∎