شناسهٔ خبر: 78302954 - سرویس استانی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

از منبر تا کارگاه؛ روایت جهاد فرهنگی و اقتصادی یک طلبه

ملایر- ایرنا- وقتی در سخت‌ترین روزها یک طلبه جهادگر پیوند دهنده با اقتصاد مقاومتی و کارآفرینی می‌شود و از نگاه او مسجد نه یک مکان منفعل که یک پایگاه پویا و پیشران برای تحول اقتصادی و معیشتی محله است.

صاحب‌خبر -

به گزارش ایرنا؛ حجت الاسلام «ابراهیم مومنی‌فرد» چهره شاخص و چندبعدی، تلفیقی مثال‌زدنی از دانش حوزوی و مهارت فنی‌مهندسی است که چرخ تولید را در محله‌ای کم برخوردار در ملایر به حرکت درآورده است.

او پس از دانش آموختگی از حوزه علمیه سفیران هدایت امام رضا(ع) و اخذ مدرک کارشناسی برق از دانشگاه ملی ملایر، به‌عنوان نخستین نماینده بنیاد برکت در شهرستان ملایر منشأ خدمات ارزنده‌ای شد.

تألیف کتاب «مجازی کارکن، واقعی پول‌دار شو» گامی مؤثر در جهت راهنمایی جوانان به سوی کسب‌وکارهای نوین و اقتصاد دیجیتال است، اما وجه تمایز اصلی اقدامات وی، محوریت قرار دادن مسجد به عنوان پایگاهی برای توانمندسازی اقتصادی، کارآفرینی و آموزش مهارت‌های نوین به نسل جوان است.

وجه تمایز حجت‌الاسلام مومنی محوریت قرار دادن مسجد به عنوان قلب تپنده توانمندسازی اقتصادی است. او ثابت کرده که مسجد می‌تواند فراتر از پایگاه عبوری و فرهنگی، به کانونی برای کارآفرینی، آموزش مهارت‌های نوین و ایجاد اشتغال پایدار برای نسل جوان تبدیل شود.

در همین راستا گفت‌وگویی تفصیلی با حجت الاسلام «ابراهیم مومنی‌فرد» طلبه جهادگر جوان و انقلابی ملایری و فعال مردمی و مسجدی داشتیم که در پی می‌خوانید؛

از منبر تا کارگاه؛ روایت جهاد فرهنگی و اقتصادی یک طلبه

ایرنا: محله جهاد شما در چه منطقه‌ای است و چه عاملی باعث تغییر مسیر این محله شد؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: محلی که در حال فعالیت هستم، محله شهید زرینی است که در گذشته با نام «نفت سیاه» شناخته می‌شد، نامی که نشان‌دهنده محرومیت، حاشیه‌نشینی، آسیب‌های اجتماعی و نبود زیرساخت‌های اساسی فرهنگی و اقتصادی بود.

فضای حاکم بر محله، عمدتاً با ناامیدی، بیکاری و کمرنگ بودن فعالیت‌های دینی و اجتماعی همراه بود، بسیاری از خانواده‌ها به دلیل شرایط سخت، انگیزه‌ای برای مشارکت جمعی نداشتند.

من نه به‌عنوان یک روحانی صرفاً منبری، بلکه به‌مثابه یک فعال فرهنگی و اقتصادی پای در این محله گذاشتم و با درک عمیق از نیازهای واقعی مردم، کار خود را از مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) آغاز کردم و به‌تدریج حلقه‌های امید، کارآفرینی و معنویت را در محله گسترش دادم.

ایرنا: مهم‌ترین اقدامات در بعد فرهنگی چه بود؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: تمام تلاش من احیای مسجد به پایگاه اجتماعی بود و با اقداماتی که با همکاری اهالی محله شهید زرینی شکل گرفت، مسجد از جایگاه یک نمازخانه محض خارج و به کانون جلسات تربیتی، آموزشی، حل اختلافات و مشاوره خانواده تبدیل شد.

ارتباط چهره به چهره و محله‌گردی از دیگر اولویت‌های من برای تغییر این محله بود و به جای نشستن در مسجد، پای در کوچه‌ها گذاشتم و با نوجوانان، جوانان و خانواده‌ها دوستی صمیمانه برقرار کردم.

با همراهی اهالی حلقه‌های تربیتی و قرآنی را راه‌اندازی کردیم، آن هم با محوریت جوانان و نوجوانان که پیشتر در معرض آسیب بودند.

تغییر نگرش «از ناامیدی به امید» شعار عملی این جهاد فرهنگی بود و با برگزاری جشن‌های جمعی، اردوهای تربیتی و جلسات پرسش و پاسخ دینی، چهره محله دگرگون شد

ایرنا: در بعد اقتصادی چه اقدامات مؤثری انجام شده است؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: محرومیت اقتصادی یکی از چالش‌های اساسی محله بود، لذا جهاد اقتصادی با رویکرد مهارت‌آموزی و کارآفرینی کوچک‌مقیاس پیگیری شد.

از جمله این اقدامات شاخص ما ایجاد کارگاه‌های خرد تولیدی و مشاغل خانگی برای بانان سرپرست خانوار و جوانان جویای کار، راه‌اندازی صندوق قرض‌الحسنه محله‌ای برای رفع نیازهای فوری و ایجاد کسب‌وکارهای کوچک، هماهنگی با نهادهای حمایتی برای اختصاص وام‌های کم‌بهره بدون ضامن سنگین و آموزش مهارت‌های شغلی مانند خیاطی، قالی‌بافی، تعمیرات لوازم خانگی و فروشندگی اینترنتی در دل مسجد بود که چهره محله و انگیزه جوانان و بانوان این محله را متحول کرد.

ایرنا: نتیجه این تلاش‌ها چه تأثیری بر ساکنان محله گذاشته است؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: امروز محله شهید زرینی نه فقط از نظر ظاهری که در باطن نیز متحول شده است.

شاخص‌های امید را می‌توان در مواردی همچون کاهش معضلات اجتماعی مانند اعتیاد، خشونت و ترک تحصیل، مشارکت بالای مردم در برنامه‌های مسجد و همیاری در مشکلات همسایگان، تشکیل گروه‌های جهادی از دل خود محله برای کمک به محلات دیگر و بازگشت شأن و هویت به محله مشاهده کرد، جایی که دیگر کسی از گفتن آدرس محله شهید زرینی شرم ندارد، بلکه به آن افتخار می‌کند.

ایرنا: از نگاه مردم، حجت‌الاسلام مؤمنی‌فرد چه ویژگی خاصی داشت؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: مردم محله به من لطف زیادی دارند، آنها من را «روحانی پای کار» می‌نامند و تلاش کردم ساده‌زیستی و زندگی میان مردم، گوش دادن فعال به مشکلات بدون قضاوت سریع، پیگیری شبانه‌روزی حتی در ساده‌ترین مشکلات معیشتی و باوری عمیق به توانایی جوانان و واگذاری مسئولیت به آنان را در سرلوحه کاری خودم قرار دهم.

همچنین تلاش کردم برای بانوان محله با حفظ احترام و درک شرایط، بستری امن برای فعالیت‌های فرهنگی و اقتصادی آنان فراهم کنیم.

از منبر تا کارگاه؛ روایت جهاد فرهنگی و اقتصادی یک طلبه

ایرنا: پیام تحول محله شهید زرینی برای سایر محله‌ها چیست؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: داستان محله شهید زرینی ملایر یک الگوی زنده و شدنی است. پیام آن روشن این است که هر محله محرومی اگر جهادگرانه و با احساس مسوولیت، مردم‌داری و امیدآفرین در کنار هم تلاش کنند، می‌توانند از یک نام محله محروم «نفت سیاه» به الگویی از همدلی و پیشرفت تبدیل شوند.

مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) امروز ثابت کرده که بازگشت به کارکرد اصلی مسجد می‌تواند جامعه را از بن‌بست‌های ظاهری نجات دهد، امید واقعی، نه در شعار که در حضور بی‌منت و خالصانه جهادگران در دل مردم متولد می‌شود.

ایرنا: چه فعالیت‌هایی در حوزه تبلیغ و مسائل اجتماعی داشته‌اید؟ از تالیف کتاب‌تان بگویید؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: من پس از اتمام تحصیلات حوزوی، حدود پنج سال را در مناطق مختلف کشور به کار تبلیغ مشغول بودم، هدفم این بود که در نقاط محروم و مناطقی که نیاز بیشتری به حضور روحانیان احساس می‌شد، خدمت کنم.

در حال حاضر نیز در محله «شهید زرینی» ساکن هستم؛ منطقه‌ای که پیش از این با نام «نفت سیاه» شناخته می‌شد، در این محله، علاوه بر امور تبلیغی به فعالیت‌های اجتماعی نیز مشغولم و سعی دارم در کنار مردم باشم و به مشکلات آن‌ها رسیدگی کنم.

کتاب «مجازی کارکن واقعی پول‌دار شو» حاصل سال‌ها تحقیق و مطالعه من درباره اشتغال جوانان، به‌ویژه در فضای مجازی است، متأسفانه بسیاری از جوانان امروز با وجود استعداد و انگیزه، راه‌های صحیح درآمدزایی در بستر اینترنت را نمی‌شناسند.

من سعی کردم در این کتاب، روش‌های عملی و سالم برای کسب درآمد از طریق فضای مجازی را به زبانی ساده و کاربردی ارائه دهم و هدف اصلی‌ام کمک به جوانان جویای کار بوده است، به‌ویژه کسانی که به هر دلیل نمی‌توانند شغل سنتی پیدا کنند.

ایرنا: به طب سنتی و اسلامی نیز اشاره کردید، در این زمینه بیشتر توضیح دهید؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: علاوه بر فعالیت‌های تبلیغی و تألیف، مطالعات تخصصی و دوره‌هایی را در زمینه طب سنتی و اسلامی گذرانده‌ام.

اکنون در خدمت مردم منطقه هستم و سعی می‌کنم با بهره‌گیری از این دانش، در کنار توصیه‌های بهداشتی و درمانی مبتنی بر منابع معتبر اسلامی و سنتی، به بهبود سبک زندگی و سلامت جسمی و روحی مردم کمک کنم.

این کار را به عنوان یک خدمت اجتماعی و با رویکرد پیشگیری از بیماری‌ها و ترویج سبک زندگی سالم انجام می‌دهم.

ایرنا: شما به عنوان نخستین نماینده بنیاد برکت در ملایر، چه اقدامات شاخصی در حوزه اشتغال‌زایی انجام داده‌اید؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: با کمک بنیاد برکت، تاکنون بیش از ۵۵۰ شغل مستقیم در روستاهای کم‌برخوردار شهرستان ملایر ایجاد کرده‌ایم.

همچنین در محله شهید زرینی نیز بیش از ۵۰ شغل مستقیم فراهم شده که به‌زودی تعداد مشاغل ایجادشده در این محله به ۱۰۰ شغل خواهد رسید.

من فعالیت تبلیغی خودم را در مسجد شهید زرینی از سال ۱۳۹۸ شروع کردم و با همکاری مؤثر هیات‌امنا، توانستیم کمبودهای عمرانی و خدماتی مسجد را برطرف کنیم که از جمله این اقدامات می‌توان به مواردی همچون احداث آشپزخانه، موزاییک‌کاری کف مسجد و کناف‌کاری سقف اشاره کرد.

درباره مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) محله شهید زرینی هم باید بگویم که عملیات ساخت این مسجد در سال ۱۳۹۳ آغاز و پس از چهار سال، در سال ۱۳۹۷ افتتاح شد و امروز این مسجد فراتر از یک مکان عبادی، به مرکزی فرهنگی و اجتماعی برای محله تبدیل شده و نقش مؤثری در فعالیت‌های دینی، فرهنگی و هماهنگی‌های اجتماعی ایفا می‌کند.

ایرنا: چه پیشنهادی بر نقش مساجد در کاهش آسیب‌های اجتماعی دارید؟از برنامه‌های اجرا شده در مسجد بگویید؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: اگر مساجد از همان سال‌های ابتدایی انقلاب اسلامی به‌عنوان مرکزیت اصلی محلات مورد توجه بیشتری قرار می‌گرفتند، امروز شاهد بسیاری از مشکلات و معضلات اجتماعی در سطح جامعه نبودیم، متأسفانه غفلت از این ظرفیت عظیم، بستری برای بروز برخی ناهنجاری‌ها و نیازهای برآورده‌نشده در محلات فراهم کرده است.

خوشبختانه مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) به‌عنوان یک الگوی موفق، توانسته است با برگزاری برنامه‌های متنوع فرهنگی، مذهبی و اجتماعی، بخش مهمی از نیازهای مردم محله را پاسخ دهد.

از جمله این اقدامات می‌توان به برگزاری جلسات منظم برای رفع مشکلات محله، کلاس‌های آموزشی متناسب با نیاز ساکنان، و برپایی «میز خدمت» با حضور مسوولان محلی و شهری اشاره کرد که در آن مردم بدون نیاز به مراجعه به ادارات، مشکلات خود را مطرح می‌کنند.

اقدامات شاخص مسجد قمر بنی‌هاشم فراتر از فعالیت‌های معمول مساجد است و شامل مواردی همچون ایجاد فرهنگسرا با محوریت مسجد که فضایی برای فعالیت‌های هنری، آموزشی و اجتماعی است.

برگزاری کلاس‌های کسب‌وکار مجازی به منظور توانمندسازی اقتصادی اهالی محله، راه‌اندازی ایستگاه‌های صلواتی در مناسبت‌های مذهبی، برگزاری جشن بزرگ غدیر با توزیع بیش از دو هزار پرس غذای نذری و ارائه کمک‌های معیشتی و توزیع نوشت‌افزار میان خانواده‌های نیازمند، به‌ویژه در آستانه سال تحصیلی از دیگر اقداماتی است که با کمک اهالی انجام شد.

از منبر تا کارگاه؛ روایت جهاد فرهنگی و اقتصادی یک طلبه

ایرنا: نقش بانویاران محله در این فعالیت‌ها چیست؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: بانویاران محله با شناسایی دقیق خانواده‌های محروم و آسیب‌پذیر، نقش بسیار مهمی در فرآیند توزیع کالاها و بسته‌های حمایتی ایفا کرده‌اند.

این بانوان ضمن حفظ کرامت خانواده‌ها، کمک‌ها را به‌صورت هدفمند به دست نیازمندان واقعی می‌رسانند و بازخورد مشکلات را به مسجد و مسوولان منعکس می‌کنند.

ایرنا: از نظر شما یکی از مهم‌ترین کارکردهای یک مسجد در محله چیست؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: به اعتقاد من، امروزه یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین فعالیت‌های یک مسجد، اشتغال‌زایی و توانمندسازی اقتصادی اهالی محله است، مسجد تنها جای عبادت و مناسک دینی نیست، بلکه می‌تواند به عنوان پایگاهی برای حل معضلات اجتماعی و اقتصادی مردم عمل کند. در مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) در محله شهید زرینی، ما این مسیر را به طور جدی دنبال کردیم.

ما دو مسیر عمده را برای تحقق اشتغالزایی تعریف و اجرایی کردیم: مسیر اول ایجاد کارگاه‌ها و مشاغل کوچک با محوریت مسجد بود که در این مسیر تلاش کردیم بدون نیاز به سرمایه‌های کلان، کسب‌وکارهایی راه‌اندازی کنیم که مستقیم به مردم محله تعلق داشته باشد و مسجد نقش حمایتگر و تسهیل‌گر را ایفا کند.

مسیر دوم ارائه تسهیلات بنیاد برکت بود و با هماهنگی‌های انجام شده، موفق شدیم تسهیلاتی را از طریق بنیاد برکت برای علاقه‌مندان جذب کنیم، این تسهیلات به راه‌اندازی کارگاه‌های چوب‌بری، سوپرمارکت‌های کوچک محلی، و همچنین توسعه مشاغل خانگی اختصاص یافت.

ایرنا: در میان این فعالیت‌ها، کدام یک توانست نتیجه چشمگیرتری داشته باشد؟

حجت الاسلام مومنی‌فرد: بدون تردید، آموزش رشته مرواربافی در مسجد یکی از درخشان‌ترین تجربه‌های ما بود. این آموزش‌ها توانست بیش از ۳۰ خانوار را به طور مستقیم صاحب شغل کند.

نکته مهم این است که محصولات تولیدی این خانواده‌ها فقط در حد مصرف محلی باقی نماند، بلکه به لطف کیفیت کار و بازاریابی مناسب، محصولات مرواربافی آنان به کشورهای عراق و گرجستان نیز صادر شد.

این موفقیت نشان داد که یک ایده ساده، اگر با آموزش درست و پشتیبانی مسجد همراه شود، می‌تواند به یک جریان اقتصادی پایدار تبدیل گردد.

امروز مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) دیگر فقط یک مکان مذهبی نیست؛ بلکه به یک مرکز چندمنظوره برای رشد اجتماعی و اقتصادی محله شهید زرینی تبدیل شده است، در کنار فعالیت‌های دیرین و ارزنده‌ای مانند برگزاری جلسات قرآن، ما برنامه‌های ورزشی برای جوانان، ایستگاه‌های فرهنگی برای کودکان و نوجوانان، و نیز فعالیت‌های گسترده بسیج برای خدمت‌رسانی به مردم داریم.

و سخن آخر:

حجت الاسلام مومنی‌فرد: نکته برجسته این است که امروز مسجد محل کار، تولید و امیدآفرینی برای بسیاری از خانواده‌هاست، کسی برای امرار معاش به درب ادارات نمی‌رود؛ بلکه در خود مسجد، راه درآمد و عزت را پیدا کرده است.

احیای کارکردهای اصلی مسجد به‌عنوان پایگاه اجتماعی، فرهنگی و حل مشکلات مردم، می‌تواند بسیاری از آسیب‌های اجتماعی امروز را ریشه‌کن کند، تجربه موفق مسجد قمر بنی‌هاشم(ع) نشان می‌دهد که اگر مساجد به‌درستی حمایت شوند و محوریت محلات را به دست آورند، نیازی به بسیاری از نهادهای موازی و هزینه‌های سنگین اجتماعی نخواهد بود.