روز گذشته تالار شيشهاي پس از 80 روز باز شد. بازار سهام برخلاف انتظار بسياري از تحليلگران با رشد شاخص كل به پايان رسيد. در حدود دو ماه اخير يكي از دلايل مقاومت براي بازگشايي بازار، موضوع قرمزپوش شدن بورس بود. پيشبيني ميشد در ميانه جنگ خروج گسترده سهام رخ دهد. با اين حال در همان مقطع صندوقهاي ثابت و صندوقهاي طلا كه براي مدتي كوتاه بسته شدند، دوباره شروع به فعاليت كردند. البته در اين مدت هم به دليل پايان نيافتن تنشها غير از صندوقهاي طلا بقيه صندوقها شرايط چندان مساعدي نداشتند.
شرايطي كه براي بازار سهام نيز پيشبيني ميشد. پيشبيني كه در روز اول بازگشايي رقم نخورد. روز گذشته شاخص كل بورس با افزايش حدود 2500 واحدي در سطح 3 ميليون و 716 هزار واحد ايستاد. در پايان معاملات، شاخص هموزن نيز با رشد بيش از ۲۶۰۰ واحدي عملكرد بهتري نسبت به شاخص كل ثبت كرد و توجه بيشتر معاملهگران به شركتهاي كوچك و متوسط بازار را بازتاب داد. همچنين ارزش و حجم معاملات در سطح قابل توجهي قرار گرفت و ورود نقدينگي حقيقي به بازار، نشانهاي از بازگشت نسبي اعتماد سرمايهگذاران خرد بود. البته در آغاز معاملات، بخشي از نمادها با فشار فروش و تشكيل صفهاي منفي كار خود را شروع كردند. اما كمتر از يك ساعت، به نقل از خبرگزاري خبرآنلاين، جريان تقاضا در بسياري از سهمها تقويت شد؛ به طوري كه تعدادي از نمادها از محدوده منفي به سمت صف خريد حركت كردند و روند بازار تغيير جهت داد. در ميان نمادهاي اثرگذار، برخي سهمهاي بانكي و معدني بيشترين نقش مثبت را در رشد شاخص داشتند. البته نقش مثبت بانكيها پيش از بازگشايي پيشبيني ميشد. همان طور كه برآورد ميشد، نمادهايي همچون خودروييها تحت تاثير اخبار متناقض با فشار عرضه روبهرو شوند. اتفاقي كه در ديروز افتاد. روز گذشته نمادهاي بزرگ پالايشي و خودرويي با فشار عرضه مواجه و مانع رشد بيشتر شاخص كل شدند. در سطح صنايع نيز گروههايي مانند سيمان، دارو و قند و شكر عملكردي قويتر از ساير بخشها ثبت كردند و عمدتا با تقاضاي بالا همراه بودند. با توجه به اينكه هنوز بخش قابل توجهي از نمادها متوقف هستند، كارشناسان معتقدند مسير آتي بازار به نحوه بازگشايي تدريجي اين سهمها و شرايط كلي اقتصاد در روزهاي آينده وابسته خواهد بود.
بهترين بازگشايي
اميرعباس باقري، تحليلگر بازار بورس در گفتوگو با «اعتماد» درباره بازگشايي بورس پس از كشوقوسهاي فراوان ميگويد: با گذشت 80 روز از آغاز جنگ، بازار بورس ايران بالاخره ديروز، بيستونهم ارديبهشت باز شد؛ بازگشايياي كه شايد بسياري از فعالان بازار نسبت به كيفيت و نحوه انجام آن نگرانيهاي جدي داشتند، اما در عمل شاهد يكي از منظمترين و قابلقبولترين بازگشاييهاي سالهاي اخير بوديم. بدون ترديد بايد از مديريت و هماهنگي مجموعه نهادهاي تصميمگير در اين مسير قدرداني كرد؛ از وزارت اقتصاد و تيم مديريتي آن گرفته تا بانك مركزي و سازمان بورس كه در اين مدت نقش مهمي در مديريت شرايط ايفا كردند.
او ميافزايد: واقعيت اين است كه پس از حدود 82 روز تعطيلي بازار، كمتر كسي انتظار داشت معاملات در نخستين روز با چنين كيفيتي دنبال شود. شاخص كل اگرچه در ابتداي معاملات با فشار فروش و فضاي منفي آغاز به كار كرد، اما در ادامه شرايط تغيير كرد و در نهايت بازار توانست مثبت بسته شود؛ اتفاقي كه نشان داد اعتماد نسبي به بازار همچنان وجود دارد و سرمايهگذاران نگاه بلندمدتتري نسبت به شرايط اقتصادي و ارزندگي سهام پيدا كردهاند. باقري ميگويد: در جريان معاملات ديروز، تنها بخشي كه همچنان تحت فشار شديد فروش قرار داشت، صندوقهاي اهرمي بودند كه صفهاي فروش سنگيني را تجربه كردند. با اين حال، در بسياري از نمادها و گروهها، صفهاي فروش بهتدريج جمعآوري شد و جريان معاملات به وضعيت متعادلي رسيد. حتي در گروههاي خودرويي و پالايشي كه در پايان بازار با صف فروش بسته شدند، حجم معاملات قابلقبولي ثبت شد و امكان خريد و فروش روانتر از آن چيزي بود كه پيشبيني ميشد. او معتقد است: در اين ميان، برخي صنايع عملكردي فراتر از انتظار داشتند. گروه بانكي، سيماني، كشاورزي و دارويي جزو بهترين گروههاي بازار بودند و با استقبال مناسبي از سوي معاملهگران مواجه شدند. در ميان بانكيها نيز بانك ملت يكي از نمادهاي شاخص و موفق بازار ديروز بود و عملكرد قابلتوجهي از خود به نمايش گذاشت. باقري ميافزايد: نكته مهم ديگر، مديريت صحيح روند بازگشايي نمادها بود. برخلاف برخي تجربههاي گذشته كه تمامي نمادها به صورت همزمان بازگشايي ميشدند و همين موضوع فشار رواني و هيجاني شديدي به بازار وارد ميكرد، اين بار بازگشاييها به صورت تدريجي و مرحلهاي انجام شد. همين تصميم باعث شد هيجان بازار كنترل و نقدينگي بهتر مديريت شود. اين موضوع نشان داد كه تصميمگيران بازار با آگاهي و برنامهريزي دقيقتري نسبت به گذشته عمل كردهاند.
اين تحليلگر بازار سرمايه ميگويد: از سوي ديگر، نميتوان تاثير اخبار سياسي روز گذشته را ناديده گرفت. اخباري كه از كاهش تنشها و احتمال عدم وقوع جنگ در كوتاهمدت حكايت داشت، بدون شك فضاي رواني بازار را آرامتر كرد و در معاملات ديروز اثر مثبتي گذاشت. به نظر ميرسد تصميم براي بازگشايي بازار نيز با درنظر گرفتن همين شرايط و با هماهنگي كامل ميان سازمان بورس، وزارت اقتصاد و بانك مركزي و در راس آنها شعام اتخاذ شده بود.
او ميافزايد: در مجموع، با وجود تمام مشكلات اقتصادي ناشي از شرايط جنگي و آسيبهايي كه طي ماههاي اخير به اقتصاد كشور وارد شده، بازار سرمايه ديروز عملكردي قابلدفاع و حتي فراتر از انتظار داشت. بسياري از سرمايهگذاران با نگاه به ارزندگي سهام و آينده بازار، تصميمات منطقيتري گرفتند و منابع نيز به شكل مناسبي مديريت شد تا شاهد يكي از بهترين روزهاي بازگشايي بازار در سال ۱۴۰۵ باشيم؛ روزي كه ميتواند نقطه شروعي براي بازگشت تدريجي اعتماد به بازار سرمايه تلقي شود.
روزي متفاوت
سهيلا نقيپور، تحليلگر بازار سرمايه نيز در گفتوگويي با «اعتماد» درباره بازگشايي بازار سهام پس از يك دوره تعطيلي طولاني ميگويد: اين بازگشايي در پس خود دو دوره را پشت سر گذاشته است. از يك سو، دوره تعطيلي شاهد تشديد تنشهاي سياسي و نظامي، حملات به تاسيسات كشور و موج گستردهاي از اخبار منفي بوده است. از سوي ديگر، قيمت جهاني نفت در اين مدت رشد چشمگيري داشته و به محدوده ۱۱۰ دلار نزديك شده است. اين دوگانگي، پيشبيني وضعيت بازار در روز سهشنبه را پيچيده ميكند.
او با نگاهي به بازارهاي مالي جهان ميافزايد: رويكرد غالب در بازارهاي مالي جهان نشان ميدهد كه تشديد تنشهاي ژئوپليتيك معمولا فشار فروش كوتاهمدتي را به دنبال دارد، چرا كه سرمايهگذاران به دنبال كاهش ريسك پرتفوي خود هستند. با توجه به حجم اخبار منفي و حملات نظامي در طول تعطيلات، اين انتظار ميرفت كه روز سهشنبه بازار با جو محتاطانه و احتمالا فشار فروش در دقايق ابتدايي گشايش يابد. پيشبيني ميشد، سرمايهگذاران خرد و نهادي، ابتدا واكنش تدافعي نشان بدهند و گروههاي ريسكپذيرتر نظير برخي صنايع صادراتي با مواجهه موقتي با عرضه مواجه شوند.
او با نگاهي به آينده بازار نفت ميگويد: رشد قابل توجه قيمت نفت در اين مدت، عاملي است كه نميتوان آن را ناديده گرفت. افزايش نفت به محدوده ۱۱۰ دلار، به طور مستقيم بر سودآوري گروههاي پالايشي، پتروشيمي و برخي صنايع پاييندستي تاثير مثبت ميگذارد. اين واقعيت جديد ممكن است به سرعت توسط بازار كشف قيمت شده و مانع از عمق گرفتن ريزشها شود.