رضا جودکی روز سه شنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا ضمن اشاره به غنای بینظیر گیاهی مراتع و جنگلهای استان اظهار داشت: عملیات "قرق" به معنی جلوگیری از ورود دام به عرصه مرتعی است و به عنوان بهترین روش مدیریت، احیا و اصلاح مراتع معرفی میشود.
وی افزود: بررسیها نشان میدهد در هر عرصهای که عملیات قرق اجرا شده توان عرصه مذکور با سرعت بیشتری بازیابی شده و گونه های شاخص آن منطقه رشد بهتری داشته اند بنابراین یکی از کم هزینهترین و موثرترین راه برای حفاظت از عرصههای مرتعی محسوب میشود.
جودکی با اشاره به ممنوعیت ۲ ساله ورود دام برای چرا به مناطق تحت قرق بیان کرد: این طرح در تمامی شهرستانهای استان تحت عنوان طرحهای مرتعداری به صورت منظم و به منظور جلوگیری از تخریب و نابودی مراتع انجام میشود که دامداران نیز از اجرای آن استقبال مینمایند چراکه از خرید علوفه برای دام در سالهای آینده بینیاز میشوند.
رئیس اداره مراتع ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان با اشاره به اینکه چهار میلیون و ۵۰۰ هزار راس دام در استان وجود دارد عنوان کرد: فعالیت حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار راس وابسته به مراتع است.
جودکی اضافه کرد: عرصههای مرتعی جوابگوی تغذیه حدود ۲ میلیون راس از این تعداد هستند بنابراین یک میلیون و ۵۰۰ هزار راس، چرای مازاد دارند و اجرای عملیات قرق نیز در راستای حفظ این عرصهها از چرای مازاد است.
وی تعداد دامداران شناساییشده در استان را حدود ۳۷ هزار و ۵۰۰ خانوار اعلام کرد و گفت: ۱۴ هزار و ۵۰۰ خانوار از این مجموع جزو عشایر و مابقی، روستاییان ساکن هستند و تاکنون برای این جامعه هدف حدود ۲۲ هزار فقره پروانه چرا صادر شده است.
گنج پنهان گیاهان
رئیس اداره مراتع ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان تصریح کرد: یکهزار و ۷۰۰ گونه گیاهی در استان شناسایی شده که در این میان ۲۵۰ گونه آن کاملا انحصاری (اندمیک) و مختص جغرافیای استان است و با توجه به ضرورت حفظ این گونههای نادر هرساله عملیات قرق(کنترل چرای دام) در سطح برخی مناطق حساس و در معرض خطر تخریب انجام میشود.
جودکی افزود: همچنین ۱۰۵ گونه گیاهی استان در ردیف گیاهان دارویی، خوراکی و صنعتی قرار دارند که در مناطق قشلاقی نظیر شهرستان پلدختر، هرساله گیاهانی چون گل نرگس و علف گاوزبان بر اساس طرحهای مدون بهرهبرداری برداشت میشوند و در مناطق ییلاقی نیز گیاهان دارویی شاخصی مانند آویشن، گل محمدی، آنقوزه، باریجه و موسیر در حال تولید و بهرهبرداری است.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی حفظ و احیای پوشش گیاهی استان اظهار داشت: تاکنون ۳۳۰ فقره طرح مرتعداری در لرستان تهیه و تصویب شده که مدیریت 170 فقره آن، در راستای سیاست واگذاری امور به مردم، به طور کامل به بهرهبرداران و جوامع محلی واگذار شده است.
وی با بیان اینکه ۱.۲ درصد از کل مراتع کشور در جغرافیای لرستان واقع شده است عنوان کرد: سهم این ستان از کل چراگاههای کشور با احتساب ظرفیت چراگاههای موجود در زیر آشکوب جنگلها، به ۲.۶ درصد میرسد که نشاندهنده ظرفیت بالای این خطه در حوزه دامداری است.
تفکیک جغرافیایی مراتع ییلاقی و قشلاقی لرستان
رئیس اداره مراتع ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان همچنین با تشریح وضعیت مراتع قشلاقی و ییلاقی تصریح کرد: در حال حاضر ۲۵۰ هزار هکتار مرتع قشلاقی در استان وجود دارد که فصل بهرهبرداری آنها زمستان است.
به گفته جودکی گونه غالب این مراتع را علف یکساله تشکیل میدهد و این عرصهها بیشتر در شهرستانهای پلدختر، رومشکان، معمولان، کوهدشت و مناطق جنوبی الیگودرز متمرکز هستند.
وی همچنین از وجود ۷۵۰ هزار هکتار مرتع ییلاقی در استان خبر داد و افزود: این مراتع ارزشمند بیشتر در شهرستانهای الیگودرز، ازنا، دورود، بروجرد، سلسله، دلفان و شمال خرمآباد واقع شدهاند و پوشش گیاهی غالب در آنها شامل کما، گون، علفهای چندساله و گیاهان دارویی نادری همچون آنقوزه و باریجه است.
وی بیان کرد: علفهای مرتعی چندساله در مراتع ییلاقی از نظر ارزش غذایی و پایداری خاک، ارزش به مراتب بالاتری نسبت به علفهای یکساله قشلاقی دارند.
ثروت پنهان علوفه های طلایی
رئیس اداره مراتع ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان در خصوص تولید علوفه در شرایط خشکسالی و ترسالی اضافه کرد: سال های گذشته و شرایط کمباران، میزان تولید علوفه در زیرآشکوب یک میلیون و ۲۰۰ هزار هکتاری جنگلهای استان حدود ۱۲۰ کیلوگرم در هر هکتار (۱۴۴ هزار تن) و در سطح یک میلیون هکتاری مراتع نیز ۱۵۰ کیلوگرم در هر هکتار (۱۵۰ هزار تن) بود که در مجموع کل تولید استان را به ۲۹۴ هزار تن میرساند.
جودکی افزود: در شرایط ترسالی بینظیر سال جاری میزان تولید علوفه در جنگلها با یک جهش فوق العاده به ۱۵۰ کیلوگرم در هر هکتار (۱۸۰ هزار تن) و در مراتع به ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار (۲۰۰ هزار تن) رسیده که مجموع تولید علوفه استان را به رقم چشمگیر ۳۸۰ هزار تن افزایش داده است.
وی یادآور شد: نرخ مصوب و قیمت روز علوفه در سال جاری به ازای هر کیلوگرم ۳۳ هزار و ۲۵۰ تومان تعیین شده است که با توجه به ارزش ریالی و بازاری علوفه تولیدی در مراتع و جنگلهای لرستان، رقم بسیار بالایی برآورد میشود.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس استانداردهای بینالمللی ارزش بازاری و علوفهای مراتع تنها ۲۵ درصد از اهمیت واقعی آنها را شامل میشود و ۷۵ درصد ارزش حیاتی این عرصهها مربوط به کارکردهای زیستمحیطی غیرقابلجایگزین نظیر حفظ و مهار فرسایش خاک، ذخیرهسازی نزولات آسمانی، تقویت سفرههای زیرزمینی، توسعه گیاهان دارویی، ظرفیتهای گردشگری و تفرجی، تولید عسل و حفظ زیستگاههای حیات وحش است که بقای زاگرس به آن بستگی دارد.