به گزارش ایرنا، با فرارسیدن فصل گرما در سیستان و بلوچستان، شرایط اقلیمی ویژه این منطقه زمینهساز افزایش فعالیت انواع کنهها، بهویژه کنههای ناقل ویروس تب خونریزیدهنده کریمهکنگو میشود. گرمای شدید، خشکی هوا و چرخه طولانی حضور دام در محیطهای باز موجب میشود جمعیت کنهها در این فصل بهطور قابلتوجهی رشد کند و احتمال تماس انسان با این ناقلان افزایش یابد. ازاینرو، این بیماری به عنوان یکی از مهمترین تهدیدات بهداشتی در مناطق گرم و مرزی استان مطرح میشود.
تب کریمهکنگو یک بیماری ویروسی حاد و گاه مرگبار است که از طریق گزش کنه، تماس مستقیم با خون و ترشحات دام آلوده یا در نتیجه ذبح غیربهداشتی به انسان منتقل میشود. همجواری جغرافیایی سیستان و بلوچستان با کشورهای شرقی و ورود دامهای سبک و سنگین از مرزهای مشترک، خطر ورود دام آلوده و تکثیر کنههای ناقل را افزایش میدهد. این موضوع اهمیت نظارت مرزی و کنترل بهداشتی دامها را دوچندان کرده است.
هر ساله همزمان با اوج گرمای تابستان و افزایش فعالیت کنهها، آمار مبتلایان به تب کریمهکنگو نیز روندی افزایشی به خود میگیرد. این امر لزوم اجرای اقدامات پیشگیرانه مانند کنترل جمعیت کنهها، سمپاشی دورهای، نظارت بهداشتی بر دامداریها و همچنین رعایت پروتکلهای ایمنی در زمان تماس با دام یا گوشت تازه را یادآور میشود. تشدید نظام مراقبت بیماری و ثبت سریع موارد مشکوک نقش مهمی در پیشگیری از گسترش آن دارد.
در این میان، گروههای در معرض خطر از جمله قصابان، کارگران کشتارگاهها، کارکنان کارگاههای بستهبندی گوشت، دامداران و همچنین زنان خانهداری که گوشت تازه ذبحشده را خرد میکنند بیشترین احتمال ابتلا را دارند. آموزش گسترده این گروهها درباره روشهای صحیح برخورد با دام، استفاده از دستکش و پوشش محافظ و رعایت فاصله زمانی مناسب بین ذبح دام و مصرف گوشت میتواند نقش کلیدی در کاهش موارد ابتلا داشته باشد.
در نهایت، مقابله موثر با تب کریمهکنگو نیازمند همکاری مشترک نظام سلامت، ادارات دامپزشکی، نهادهای مرزی و خود مردم است. افزایش آگاهی عمومی، اجرای سختگیرانه اقدامات کنترلی، و توجه جدی به نقش اقلیم گرم و خشک در افزایش جمعیت کنهها میتواند بهطور قابلتوجهی از شیوع بیماری و مرگومیر ناشی از آن جلوگیری کند. پیشگیری، آموزش و مراقبت بهموقع همچنان موثرترین ابزار در کنترل این بیماری خطرناک بهشمار میرود.
تب کریمه کنگو؛ میهمان ناخوانده تابستانهای داغ
مدیرکل دامپزشکی سیستان و بلوچستان، در گفتوگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به افزایش دمای هوا و فعالتر شدن کنهها در فصل گرما، بر ضرورت رعایت توصیههای بهداشتی برای پیشگیری از بیماری تب خونریزیدهنده کریمه کنگو تأکید کرد.
غلامرضا سرگزی با بیان اینکه در ماههای گرم سال فعالیت کنههای ناقل بیماری تب کریمه کنگو افزایش مییابد و به تبع آن احتمال بروز موارد ابتلا در انسان نیز بیشتر میشود، اظهار کرد: اداره کل دامپزشکی استان در راستای حفظ سلامت جامعه و پیشگیری از بروز بیماریهای مشترک بین انسان و دام، برنامههای آموزشی و اقدامات کنترلی گستردهای را در دستور کار قرار داده است.
به گفته وی، ارتقای سطح آگاهی دامداران، کارکنان کشتارگاهها و بهرهبرداران بخش دام، یکی از مهمترین راهکارهای کاهش خطر انتقال این بیماری محسوب میشود.
مدیرکل دامپزشکی سیستان و بلوچستان در تشریح اقدامات آموزشی دامپزشکی استان، گفت: در سال گذشته ۲۱۳ کلاس آموزشی برگزار شد که در جریان آن پنج هزار و ۱۴۰ نفر از کارکنان کشتارگاهها و دامداریهای صنعتی آموزشهای لازم را دریافت کردند. همچنین ۶ هزار و ۳۵۹ نفر از روستاییان، عشایر و بهرهبرداران از طریق آموزشهای چهره به چهره با اصول پیشگیری از بیماریهای مشترک آشنا شدند.
وی تصریح کرد: از ابتدای سالجاری نیز با برگزاری هشت کلاس آموزشی، ۱۹۸ نفر از کارکنان مرتبط آموزش دیده و ۵۷۸ نفر از بهرهبرداران، روستاییان و عشایر نیز تحت آموزشهای حضوری قرار گرفتهاند.
توصیههای دامپزشکی برای پیشگیری از تب کریمهکنگو
سرگزی درباره ماهیت بیماری تب کریمه کنگو، اظهار کرد: این بیماری یک تب ویروسی حاد خونریزیدهنده است که قابلیت انتقال بین انسان و حیوان را دارد. عامل بیماری ویروسی بوده که عمدتا از طریق گزش کنه آلوده یا تماس با خون و بافتهای دام آلوده، بهویژه در هنگام ذبح دام یا خرد کردن گوشت تازه و سرد نشده، به انسان منتقل میشود.
وی راههای انتقال بیماری به انسان را گزش کنه آلوده، له کردن کنه با دست، تماس مستقیم با خون و بافتهای آلوده دام و همچنین تماس با خون و ترشحات فرد مبتلا عنوان کرد و افزود: در صورت پیشرفت بیماری و ورود آن به مرحله خونریزیدهنده، ممکن است خونریزیهای داخلی و خارجی از جمله خونریزی زیرپوستی، خونریزی از بینی، استفراغ خونی و دفع خون در ادرار یا مدفوع رخ دهد که در موارد شدید میتواند منجر به نارسایی کبد، کلیه و ریه و در نهایت مرگ بیمار شود.
مدیرکل دامپزشکی سیستان و بلوچستان درباره علائم بیماری در انسان گفت: تب، لرز، گیجی، تهوع، درد و سفتی گردن، حساسیت به نور، سردرد شدید، درد چشم و خونریزیهای زیرجلدی از مهمترین علائم این بیماری در انسان است.
وی با اشاره به اینکه میزان مرگومیر این بیماری در حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد موارد گزارش شده، افزود: در دامها معمولا علائم بالینی مشخصی مشاهده نمیشود و تنها ممکن است تب موقتی ایجاد شود، بنابراین تشخیص بیماری در دام صرفاً بر اساس ظاهر امکانپذیر نیست.
واکسیناسیون ۸۶۲ هزار رأس دام علیه کنه
وی به اقدامات اجرایی انجام شده برای کنترل ناقلان بیماری اشاره کرد و ادامه داد: در سال ۱۴۰۴ بیش از ۹۸۵ هزار مترمربع از جایگاههای دامی و بیش از ۸۶۲ هزار رأس دام در استان به صورت رایگان علیه کنهها سمپاشی شدهاند.
سرگزی تاکید کرد: دامداران باید بهصورت مستمر و دورهای و زیر نظر درمانگاهها و مراکز دامپزشکی نسبت به سمپاشی دامها و جایگاههای نگهداری دام اقدام کنند تا از تکثیر کنهها و گسترش بیماری جلوگیری شود.
وی رعایت اصول بهداشتی را مهمترین راهکار پیشگیری از بیماری دانست و اظهار کرد: استفاده از دستکش و ماسک هنگام تماس با دام، ذبح و خرد کردن گوشت، خودداری از له کردن کنه با دست، رعایت اصول ایمنی برای جلوگیری از ایجاد خراش پوستی، انجام سمپاشیهای ادواری دام و جایگاه، کنترل تردد غیرمجاز دام، جمعآوری و خروج بهداشتی کود و فضولات دامی و بهسازی جایگاههای دامداری از جمله اقدامات مؤثر در پیشگیری از انتقال بیماری است.
مدیرکل دامپزشکی سیستان و بلوچستان همچنین بر ضرورت کشتار دام در کشتارگاههای مجاز و تهیه گوشت از مراکز عرضه تحت نظارت دامپزشکی تاکید کرد و افزود: شهروندان باید از خرید گوشت فاقد مهر و برچسب دامپزشکی خودداری و از نگهداری یا خرید دام قاچاق و فاقد هویت پرهیز کنند. همچنین توصیه میشود گوشت تازه قبل از مصرف حداقل ۲۴ ساعت و جگر به مدت ۴۸ تا ۷۲ ساعت در دمای چهار درجه سانتیگراد در یخچال نگهداری شود.
وی از مردم سیستان و بلوچستان خواست برای حفظ سلامت خود و خانوادههایشان، گوشت مورد نیاز را تنها از قصابیها و مراکز مجاز تهیه کنند.
سرگزی خاطرنشان کرد: از آنجا که عامل بیماری در دام علائم ظاهری مشخصی ندارد، رعایت اصول بهداشتی در نگهداری و مصرف گوشت و استفاده از دستکش هنگام خرد کردن آن ضروری است.
وی همچنین از شهروندان خواست در صورت مشاهده علائم بیماری پس از گزش کنه یا تماس با دام زنده، ترشحات دامی یا فرآوردههای خام دامی، در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه کرده و سابقه تماس خود را به پزشک اعلام کنند.
به گزارش ایرنا، سیستان و بلوچستان با بیش از سه میلیون و ۳۳۷ هزار نفر جمعیت، جوانترین استان کشور محسوب می شود؛ حدود ۷۰ درصد جمعیت این خطه را جوانان کمتر از ۳۰ سال تشکیل میدهند.