به گزارش روز شنبه ایرنا، منطقه خلیج فارس و خاورمیانه قلب صنعت انرژی جهان است و نقش این منطقه فراتر از تأمین نیازهای روزانه سوخت بوده و ثبات زنجیرههای تأمین را تضمین میکند. آمارها نشان میدهد که این منطقه سهم بزرگی از تولید و ذخایر جهانی نفت و گاز را در اختیار دارد.
کشورهای منطقه خلیج فارس و غرب آسیا تقریباً یک سوم تولید نفت خام جهان را به خود اختصاص دادهاند. خاورمیانه تقریباً ۳۰ تا ۳۱ درصد از کل عرضه نفت جهان را تولید میکند که تمرکز اصلی آن بر میادین نفتی خلیج فارس است.
شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس به تنهایی حدود ۲۲ درصد از کل عرضه نفت جهان را تأمین میکنند که در این میان، عربستان سعودی با تولیدی معادل ۱۲ درصد از تولید جهانی، امارات متحده عربی با حدود ۴ درصد و کویت با ۳ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
منطقه خاورمیانه تقریباً ۴۸.۳ درصد از کل ذخایر نفتی اثبات شده جهان را در اختیار دارد و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به تنهایی مالک ۳۰.۶ درصد از این ذخایر جهانی هستند.
منطقه خلیج فارس حدود ۱۷ درصد از کل گاز طبیعی جهان را نیز تولید میکند و قطر و عربستان سعودی در این بخش پیشرو هستند.
تقریباً یک پنجم (۲۰ درصد) از تجارت گاز طبیعی مایع شده ( ال ان جی) جهان از تنگه هرمز عبور میکند. این تنگه محل عبور ۹۳ درصد از صادرات قطر و ۹۶ درصد از صادرات «ال ان جی» امارات است.
منطقه خلیج فارس ۳۸.۴ درصد از کل ذخایر گاز طبیعی اثبات شده جهان را در اختیار دارد که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس حدود ۱۹.۸ درصد از آن را به خود اختصاص دادهاند.
پیامدهای جنگ افروزی آمریکا و رژیم اسرائیل/ کاهش ۱.۷ میلیون بشکهای اوپک در ماه آوریل
جنگ افروزی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، پیامدهای منفی گستردهای بر زنجیره تولید و تامین نفت و فرآوردههای نفتی و گازی داشته است.
این جنگ باعث محدودیت در تولید و جریان نفت از تنگه هرمز و به تبع آن کاهش عرضه و افزایش قیمتها در بازار جهانی و مصرف بسیار بالای ذخایر نفتی جهان شده است.
آمارهای جدید منتشر شده سازمان اوپک در ۱۴ ماه مه ۲۰۲۶ (۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) نشان میدهد که میزان تولید روزانه نفت پنج کشور عراق، کویت، عربستان، امارات و بحرین از آغاز ژانویه تا پایان ماه آوریل ۲۰۲۶ (۱۱ دی ۱۴۰۴ تا ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵) روندی به شدت نزولی داشته است. بر اساس این آمار، فقط تولید روزانه نفت کشور عمان در این مدت تقریبا ثابت بوده است.
تولید نفت کشورهای عضو اوپک در ماه آوریل (فروردین - اردیبهشت) با کاهش بیشتری رو به رو شد و نسبت به زمان آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه (نهم اسفند ۱۴۰۴) بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است.
تولید نفت اوپک که در ماه مارس ۷.۹ میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود، در ماه آوریل نیز ۱.۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافت. در مجموع تولید نفت کشورهای عضو اوپک در دوره جنگ بیش از ۳۰ درصد یا معادل ۹.۷ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. این احتمالا آخرین گزارش اوپک است که آمار کشور امارات را نیز در بر میگیرد چرا که این کشور از اول ماه مه (۱۱ اردیبهشت) از اوپک خارج شد.
نکته قابل توجه این است که تولید روزانه نفت ایران از آغاز ژانویه تا پایان ماه آوریل کمترین افت را در بین بزرگترین تولیدکنندگان نفت منطقه داشته است.
براساس این دادهها، تولید روزانه نفت عراق از ۴.۱۵ میلیون بشکه به ۱.۳۸ میلیون بشکه و تولید روزانه نفت عربستان از ۱۰.۸ میلیون بشکه به ۶.۷۶ میلیون بشکه و تولید روزانه نفت کویت از ۲.۵۸ میلیون بشکه به ۶۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است.
تولید امارات متحده عربی نیز از ۳.۳۸ میلیون بشکه در روز به ۲.۰۲ میلیون بشکه کاهش یافته است. تولید بحرین نیز در همین مدت از ۱۲۰ هزار بشکه در روز به ۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است.
اما در این مدت، تولید نفت عمان روندی تقریبا ثابت را تجربه کرده است. این کشور از آغاز ژانویه روزانه ۸۰۰ هزار بشکه نفت تولید کرده و این میزان در پایان ماه مارس به ۸۱۰ هزار بشکه رسیده است.
براساس داده های سازمان اوپک، تولید روزانه نفت ایران از ۳.۱۴ میلیون بشکه در آغاز ژانویه به ۲.۸۵ میلیون بشکه در روز تا پایان ماه آوریل رسیده است که کمترین افت تولید روزانه نفت را در بین کشورهای منطقه نشان میدهد.
در همین ارتباط، «پاتریک پویانه» مدیرعامل شرکت انرژی «توتال» با اشاره به کمبود شدید نفت در سطح جهانی گفت: تا پایان آوریل حدود ۵۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر جهانی برداشت شده و انتظار میرود با ادامه اختلالات عرضه و تأخیر در راهاندازی مجدد تأسیسات آسیبدیده، این رقم به یک میلیارد بشکه افزایش یابد.
آژانس بینالمللی انرژی نیز در مورد بحران عرضه نفت هشدار داده و اعلام کرده است که افزایش تقاضای جهانی امسال از عرضه پیشی خواهد گرفت.
این آژانس در گزارش خود آورده است که توقف تردد نفتکشها از تنگه هرمز باعث اختلال در جریان عبور ۱۴ میلیون بشکه در روز شده است و به همین علت کشورهای تولید کننده نفت خلیج فارس، صادرات بیش از یک میلیارد بشکه نفت را از دست دادهاند.