به گزارش خبرنگار ایرنا، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان روز پنجشنبه در آیین گرامیداشت روز ملی مرتع و مرتعداری در سمنان با حضور مسوولان کشوری، با گرامیداشت یاد شهدای مدرسه شجره میناب، شهدای حمله هوایی به سمنان و شهدای حوزه حفاظت از انفال الهی، افزود: حفظ و حراست از عرصههای منابع طبیعی بر اساس اصول ۴۵ و ۵۰ قانون اساسی از وظایف حاکمیتی است.
علیرضا رهایی با اشاره به وسعت عرصههای منابع طبیعی سمنان بیان کرد: مجموعه منابع طبیعی در این استان مسوولیت حفاظت از ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار هکتار عرصه را بر عهده دارد که بیش از ۹۶ درصد مساحت استان را شامل میشود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان ادامه داد: این استان افزون بر ۳۶۵ هزار هکتار جنگل، نزدیک به چهار میلیون هکتار مرتع و پنج و نیم میلیون هکتار بیابان دارد و یک میلیون واحد دامی به مراتع استان وابسته هستند.
کمک مراتع سمنان در شرایط ناترازی و افزایش قیمت نهادههای دامی به دامداران
وی با بیان اینکه مراتع سمنان در شرایط ناترازی و افزایش قیمت نهادههای دامی به کمک دامداران آمد، گفت: مراتع موجب شد دامداران بتوانند بخشی از هزینهها را جبران و از حذف دام مولد جلوگیری کنند.
رهایی افزود: در استان سمنان یکهزار و ۲۵۰ سامانه عرفی مرتعداری فعال است که هر یک به مثابه یک مجموعه اقتصادی و تولیدی نقشآفرینی میکنند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان بیابان را فرصتی برای توسعه دانست و تاکید کرد: منابع طبیعی سمنان بیابان را تهدید نمیداند، بلکه آن را ظرفیتی برای اجرای طرحهای مدیریتی و جلوگیری از پیشروی کویر میداند.
وی با اشاره به اجرای طرحهای آبخیزداری در استان گفت: سمنان پنج و نیم میلیون هکتار حوضه آبخیز دارد که ۲ میلیون هکتار آن در زمره مناطق پرخطر قرار دارد و تاکنون یکمیلیون هکتار از مطالعات و طرحهای آبخیزداری در این مناطق اجرایی شده است.
مهار ۵۷ درصدی سیلابها با کمک طرحهای آبخیزداری
وی اضافه کرد: اجرای این طرحها در بارندگیهای فروردین امسال موجب مهار ۵۷ درصد از ۱۲۶ میلیون مترمکعب روانآب، کنترل سیلاب، کاهش رسوب و تقویت سفرههای زیرزمینی شد.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان با اشاره به نامگذاری سال ۲۰۲۶ به عنوان «سال بینالمللی مرتع، مرتعداران و عشایر» از سوی سازمان ملل، گفت: این نامگذاری نشاندهنده اهمیت نقش مراتع و عشایر در تامین امنیت غذایی، اقتصادی و زیستمحیطی جهان است.
وی ادامه داد: از سه میلیون و ۸۰۰ هزار هکتار عرصههای مرتعی استان سالانه حدود ۱۶ هزار تن محصولات دامی و لبنی تولید میشود که شامل ۹ هزار تن گوشت و نزدیک به ۶ هزار تن فرآوردههای لبنی است.
وی افزود: سمنان در حوزه گیاهان دارویی نیز ظرفیت ویژهای دارد و از ۱۳۰ گونه گیاه دارویی، معطر و صنعتی موجود در کشور، حدود ۳۰ گونه در این استان کشت و بهرهبرداری میشود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان گفت: تنها ۳۰ درصد ارزش اقتصادی مراتع مربوط به تعلیف دام است و ۷۰ درصد دیگر به ظرفیتهایی نظیر گیاهان دارویی، بومگردی، زراعت چوب و دیگر فعالیتهای اقتصادی وابسته است.
چالش کمبود نیرو حفاظتی در منابع طبیعی
وی با اشاره به کمبود نیرو در حوزه حفاظت از منابع طبیعی عنوان کرد: حفاظت از عرصههای گسترده منابع طبیعی استان با حدود ۴۰ نیروی یگان حفاظت انجام میشود و جبران این کمبود با مشارکت مردمی و بهرهگیری از ظرفیت همیاران طبیعت دنبال میشود.
وی بیان کرد: مشارکت مردم، دهیاران، شوراها، مرتعداران و بهرهبرداران در مهار آتشسوزیها و حفاظت از عرصههای طبیعی، نمونهای از همدلی ملی برای صیانت از منابع طبیعی کشور است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان از مردم خواست در صورت مشاهده تخریب یا آتشسوزی در عرصههای طبیعی، موارد را از طریق شماره رایگان و شبانهروزی ۱۵۰۴ به یگان حفاظت منابع طبیعی اطلاع دهند.
عشایر نقش کلیدی در صیانت از مراتع و مهار بحرانها دارند
مدیرعامل شرکت تعاونی عشایر گرمسار و آرادان هم در آیین گرامیداشت روز ملی مرتع و مرتعداری در سمنان گفت: عشایر در طول تاریخ از اصلیترین حافظان مراتع، منابع طبیعی و مرزهای کشور بودند و باید جایگاه واقعی آنان در مدیریت سرزمین دیده شود.
علیرضا یوردخانی با قدردانی از حضور عشایر و بهرهبرداران افزود: عشایر همواره در کنار کشور و نظام بودند و در سختترین شرایط از ایران اسلامی حفاظت کردند.
تعامل بهجای تقابل میان عشایر و منابع طبیعی
وی اضافه کرد: به جای تقابل میان منابع طبیعی و عشایر، باید تعامل و همافزایی میان این ۲ حوزه تقویت شود، چرا که عشایر حافظان واقعی مراتع هستند.
مدیرعامل شرکت تعاونی عشایر گرمسار و آرادان ادامه داد: هر جا عشایر از عرصههای مرتعی خارج شدند، مشکلات و آسیبها افزایش یافت و حضور بهرهبرداران محلی بهترین پشتوانه برای حفاظت از منابع طبیعی است.
وی با انتقاد از برخی محدودیتها برای جامعه عشایری گفت: نباید عشایر برای ساخت محل زندگی با محدودیتهای متعدد مواجه باشند، اما در همان مناطق ساختوسازهای گسترده بدون برخورد ادامه داشته باشد.
مدیرعامل شرکت تعاونی عشایر گرمسار و آرادان افزود: اگر قرار است فعالیتهای معدنی در عرصههای طبیعی انجام شود، عشایر و بهرهبرداران محلی باید از منافع آن سهم داشته باشند، زیرا سالها در حفظ این عرصهها نقشآفرینی کردند.
وی بیان کرد: حذف عشایر از مراتع میتواند آسیبهای گستردهای به منابع طبیعی وارد کند و در صورت بروز بحرانهایی مانند آتشسوزی، نخستین گروهی که برای مهار آن وارد عمل میشوند عشایر هستند.
تقویت انجمنهای مرتعداری
وی خواستار تقویت انجمنهای مرتعداری و حضور بهرهبرداران در کمیتههای فنی تصمیمگیری شد و گفت: استفاده از ظرفیت مرتعداران میتواند هزینههای حفاظت از منابع طبیعی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
مدیرعامل شرکت تعاونی عشایر گرمسار و آرادان با اشاره به پیشرفتهای جامعه عشایری در حوزه تولید افزود: عشایر امروز با بهرهگیری از دانش روز و فناوریهای نوین، تولیدات دامی و کشاورزی را همگام با استانداردهای جدید توسعه میدهند.