بهگزارش قدس آنلاین، در حالی که دونالد ترامپ هفتهها پیش از سفرش به چین در شبکههای اجتماعی پیشبینی کرده بود همتای چینیاش، شی جینپینگ «وقتی به آنجا برسم، به گرمی در آغوشم خواهد گرفت»، رسانه «تایمز اسرائیل» اما در تیتری کنایهآمیز گفت «جنگ با ایران، فضای این دیدار را نسبت به اولین دیدار ترامپ با شی، سردتر کرده است».
این تحلیل از حال و هوای دیدار آینده ترامپ با شی، متأثر از تحولات اخیر در خاورمیانه در گزارش اغلب رسانهها دیده میشود. درواقع رسانهها، اعم از آمریکایی، اروپایی، عربی یا صهیونیستی و... این سفر را صرفاً یک دیدار تشریفاتی یا تجاری نمیدانند؛ بلکه آن را تلاشی پیچیده برای مدیریت همزمان چند بحران توصیف میکنند؛ از جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گرفته تا بحران تنگه هرمز، رقابت تجاری واشنگتن و پکن و نگرانیهای امنیتی درزمینه تایوان و شرق آسیا. محور مشترک اغلب این تحلیلها آن است ترامپ در شرایطی راهی پکن میشود که نهتنها موقعیت داخلی او متزلزلتر از گذشته شده، بلکه واشنگتن نیز برای مهار پیامدهای جنگ با ایران ناچار به جلب همکاری چین شده است.
بندبازی در میانه دیپلماسی و مدیریت بحران
همانطور که پیشتر اشاره شد، «تایمز اسرائیل» با اشاره به سفر پرزرقوبرق ترامپ به چین در سال ۲۰۱۷، معتقد است این بار فضای دیدار دو طرف «بهمراتب سردتر و محتاطانهتر» خواهد بود. به نوشته این رسانه، اگرچه چین همچنان میکوشد ترامپ را با مراسم نمادین و استقبال رسمی تحت تأثیر قرار دهد، اما پکن اکنون شناخت دقیقتری از شخصیت و شیوه معاملهگری رئیسجمهور آمریکا دارد و در نتیجه، بیش از گذشته با محاسبات راهبردی عمل میکند.
روزنامه «هاآرتص» نیز این سفر را نوعی «بندبازی» میان دیپلماسی و مدیریت بحران توصیف کرده است. این رسانه با استناد به گزارش «والاستریت ژورنال» مینویسد ترامپ تلاش دارد همزمان از فشارهای ناشی از جنگ با ایران عبور کرده و بحران اقتصادی ناشی از ناامنی در خلیج فارس را کنترل کند.
در همین چارچوب، برخی رسانههای غربی ازجمله «انبیسی نیوز» و «بیبیسی» نیز سفر ترامپ را «توازن میان تقابل و همکاری» توصیف کردهاند؛ سفری که در آن واشنگتن ناچار است در عین رقابت شدید با پکن، برای حل بحرانهای منطقهای دست یاری به سوی چین دراز کند.
ایران، یکی از پنج پرونده اصلی روی میز مذاکرات
یکی از مهمترین محورهای تحلیل رسانهها، تأثیر مستقیم جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بر این سفر است. شبکه «الجزیره» مینویسد مسئله ایران عملاً به یکی از پنج پرونده اصلی روی میز مذاکرات تبدیل شده و ترامپ قصد دارد از نفوذ اقتصادی چین بر تهران برای پیشبرد اهداف واشنگتن استفاده کند.
این رسانه تأکید میکند چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، بیش از هر قدرت دیگری از ثبات در تنگه هرمز سود میبرد و به همین دلیل، نگران پیامدهای ادامه تنشها بر امنیت انرژی و اقتصاد جهانی است. الجزیره همچنین به محاصره دریایی تنگه هرمز از سوی آمریکا اشاره کرده و آن را عاملی برای تشدید تنش میان تهران و واشنگتن دانسته است.
در همین حال، «هاآرتص» گزارش داده ترامپ قصد دارد از شی جینپینگ بخواهد تهران را به پذیرش توافق هستهای جدید و پایان جنگ ترغیب کند؛ درخواستی که به گفته تحلیلگران، با اهداف راهبردی چین در منطقه کاملاً همسو نیست.برخی رسانههای آمریکایی نیز اذعان کردهاند بحران هرمز، موقعیت ترامپ را در داخل آمریکا تضعیف کرده است. به نوشته «والاستریت ژورنال» دولت آمریکا نگران آن است ادامه جنگ و اختلال در انتقال نفت، هم بازار جهانی را دچار شوک کند و هم نارضایتی داخلی از سیاست خارجی ترامپ را افزایش دهد.
نکته قابل توجه آنکه بسیاری از تحلیلگران غربی به نقش تعیینکننده ایران در معادلات انرژی اشاره کردهاند. حتی «تایمز اسرائیل» نیز اذعان میکند چین برای پایان دادن به بحران، ناچار شد از نفوذ خود بر تهران استفاده کرده و در شکلگیری آتشبس شکننده اخیر نقش ایفا کند.
اقتصاد، همچنان مهمترین محور رقابت واشنگتن و پکن
در کنار مسئله ایران، رسانههای غربی تأکید دارند رقابت اقتصادی همچنان مهمترین محور اختلاف میان واشنگتن و پکن است. «فایننشال تایمز» و «والاستریت ژورنال» تمرکز اصلی این سفر را کاهش کسری تجاری آمریکا، تعرفهها و تلاش ترامپ برای گرفتن امتیازات اقتصادی از چین توصیف کردهاند.شبکه «فاکس نیوز» نیز که در خدمت اهداف تبلیغاتی جمهوریخواهان است، سفر ترامپ را فرصتی برای تقویت شعار «اول آمریکا» دانسته و از احتمال توافقهای بزرگ تجاری و صنعتی سخن گفته است.
با این حال، بسیاری از رسانهها معتقدند اختلافات ساختاری میان دو کشور فراتر از چند قرارداد اقتصادی است. روزنامه «تلگراف» این دیدار را رقابت میان «دو رهبر ملیگرا» توصیف کرده و نوشته است اختلاف بر سر تایوان، دریای چین جنوبی، فناوری و نفوذ ژئوپلیتیکی همچنان پابرجاست.
الجزیره نیز علاوه بر تجارت، به موضوعات حساسی چون هوش مصنوعی، فلزات کمیاب و برنامه هستهای چین اشاره کرده و نوشته واشنگتن بهشدت نگران برتری فناوری پکن در برخی حوزههای راهبردی است.
در مجموع، فضای غالب در رسانهها نشان میدهد سفر ترامپ به چین بیش از آنکه نشانه بهبود روابط دو قدرت باشد، تقلایی از سر اضطرار برای مدیریت بحرانهای فزاینده جهانی است؛ بحرانهایی که جنگ علیه ایران و ناامنی در تنگه هرمز، آنها را وارد مرحلهای پیچیدهتر کرده است.