به گزارش جماران به نقل از یک مطالعه جدید نشان داده است که خودقرنطینگی در صورت ابتلا به بیماری عفونی، ممکن است برای تغییر مسیر یک همهگیری کامل کافی باشد. این پژوهش، خودقرنطینگی را رفتاری عقلانی توصیف میکند، حتی از دیدگاه فردی که منافع دیگران را در اولویت قرار نمیدهد و نیازمند سطح بالایی از ایثارگری نیست.
کاهش گسترش بیماریهای واگیردار به کاهش تماسهای اجتماعی وابسته است، اما این رفتار در ظاهر فایده مستقیم بهداشتی برای فرد مبتلا ندارد. از این رو، این پرسش اساسی مطرح میشود که چه میزان توجه به دیگران باعث میشود فرد هنگام ابتلا، از بخشی از آزادی اجتماعی خود چشمپوشی کند؟
برای پاسخ به این پرسش، پژوهشی که توسط محققان دانشگاه واریک در بریتانیا انجام و در نشریه آکادمی ملی علوم منتشر شد، از یک مدل ریاضی رفتار همهگیریها مبتنی بر نظریه بازیها استفاده کرد تا بررسی کند افراد در شرایط شیوع بیماری چگونه تصمیمگیری میکنند.
این مدل نشان داد حتی افرادی که حداقل میزان ایثار و توجه به دیگران را دارند، هنگام ابتلا منطقی میدانند تماسهای اجتماعی خود را به طور چشمگیری کاهش دهند. اگر تعداد کافی از افراد چنین رفتاری را در پیش بگیرند، میتوان انتقال بیماری را به میزان زیادی کاهش داد و حتی از بروز موجهای گسترده همهگیری جلوگیری کرد.
پژوهشگران طیف وسیعی از عوامل مؤثر بر تصمیم فردی را بررسی کردند؛ از جمله وضعیت ابتلا، گستره شیوع، نرخ انتقال بیماری، درصد موارد بدون علامت، هزینههای سلامت ناشی از بیماری، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی فاصلهگذاری، و همچنین پیشبینیها درباره در دسترس بودن واکسن.
با بررسی تعامل این عوامل، پژوهشگران به وجود دو مسیر پایدار احتمالی برای همهگیری رسیدند که در نظریه بازیها به آنها «تعادل نش» گفته میشود.
در مسیر نخست، مبتلایان با درجهای اندک از ایثار، خود را به اندازه کافی قرنطینه میکنند که در نتیجه، بیماری در بلندمدت مهار میشود و افراد غیرمبتلا میتوانند زندگی نسبتاً عادی خود را ادامه دهند. این سناریو «مهار نامحدود» نام دارد.
در مسیر دوم، مبتلایان از قرنطینه خودداری میکنند و در نتیجه، افراد غیرمبتلا ناچار میشوند برای محافظت از خود بار فاصلهگذاری را بر دوش بکشند و انتشار بیماری تا شکلگیری ایمنی جمعی از طریق ابتلای گسترده ادامه مییابد.
نتایج نشان داد مرز میان این دو مسیر تنها سطح ایثار در جامعه است، و نکته قابل توجه اینکه آستانه لازم برای حفظ مهار بلندمدت بیماری بسیار پایین است.
بر اساس این مدل، مقدار اندکی توجه به دیگران کافی است تا سناریوی مهار نامحدود به گزینهای پایدار در برابر سناریوی ایمنی جمعی تبدیل شود؛ موضوعی که به معنای ابتلا و مرگومیر کمتر و اختلال اجتماعی محدودتر خواهد بود.