به گزارش ایرنا، مازندران در روز ۲۶ بهمن میزبان سامانهای سرد و بارشی بود که ارتفاعات این استان را بار دیگر سفیدپوش کرد و در مناطق میانبند و جلگهای بارشی شدید و چند ساعته را ثبت کرد. بارانی که منجر طبق پیشبینیها منجر به بالا آمدن آب رودخانههای استان شد و به طور ویژه روی دِبی آب رودخانههای تجن و تلار اثرگذار بود.
ساعتی پس از شدت گرفتن بارشها و بالا آمدن آب رودخانههای تجن و تلار، نگرانی مردم مناطق پاییندست این ۲ رودخانه بابت تکرار خسارات ناشی از طغیان تلار در آبان سال ۱۴۰۰ و سیلابی شدن تجن در دی ۱۴۰۲ شدت گرفت. حجم سیلاب در هر ۲ رودخانه بیشتر از سیلهای یاد شده بود.
به استناد آمارهای شرکت آب منطقهای مازندران، حجم سیلاب رودخانه تجن در شامگاه ۲۶ بهمن به ۳۸۲ متر مکعب بر ثانیه رسید که ۲.۳ برابر پیک سیلاب این رودخانه در ۱۷ دی ۱۴۰۲ است. سِیلی که پیک سیلاب آن ۱۶۶ متر مکعب بر ثانیه بود و خساراتی را به چند روستای پاییندست شهر ساری وارد کرده بود.
در رودخانه تلار نیز آبان ۱۴۰۰ پیک سیلاب ۱۷۰ متر مکعب بر ثانیه ثبت شد و طغیان رودخانه به برخی مناطق پاییندست از جمله روستاهای گالشکلا، پارومحله، سرخدشت، بازارسر، عزیزک و چند روستای دیگر خسارات قابل توجهی وارد کرد. اما جریان سیلابی این رودخانه در شامگاه ۲۶ بهمن و بامداد امروز -دوشنبه ۲۷ بهمن- که پیک آن به ۲۶۸ متر مکعب بر ثانیه رسید، تقریبا هیچ خسارتی بر جا نگذاشت.
جریان خشن و پرسرعت سیلاب رودخانههای تلار و تجن این بار از بستر رودخانه خارج نشد و کاری به واحدهای مسکونی و حتی باغهای مناطق پاییندست نداشت. مدیرعامل شرکت آب منطقهای مازندران دلیل این عبور بیخسارت جریان سیلابی تجن و تلار را، بازگشایی به هنگام و ساماندهی و ایمنسازی نقاطه حادثهخیز این ۲ رودخانه عنوان کرد و گفت: اقدام به موقع و مستمر در بازگشایی، ساماندهی و لایروبی رودخانههای استان، ضریب و احتمال وقوع خسارت ناشی از سیل را در بسیاری از نقاط استان به طور چشمگیری کاهش داده که در بارندگی روز ۲۶ بهمن نمونهای از این اثرگذاری را با وجود افزایش ۲ برابری پیک سیلاب رودخانههای تجن و تلار نسبت به سیل سالهای گذشته در مناطق پیرامونی این ۲ رودخانه شاهد بودیم.
حیدر داوودیان اظهار کرد: در سالهای اخیر با توجه به تغییرات اقلیمی، تعدد رودخانهها در مازندران و گذر بسیاری از رودخانهها از مناطق مسکونی شهری و روستایی با افزایش تعداد وقوع سیل در نقاط مختلف استان مواجه شدهایم که این موضوع اهمیت ساماندهی و ایمنسازی نقاط پرخطر و حادثهخیز رودخانهها را بیشتر میکند.
وی با بیان اینکه با ساماندهی مناسب و ایمنسازی نقاط حادثهخیز رودخانههای استان از وقوع خسارت ناشی از طغیان رودخانهها پس از بارشهای ۲۶ بهمن پیشگیری شد، افزود: شب گذشته پیک سیلاب رودخانه تلار به ۲۶۸ متر مکعب بر ثانیه رسیده بود که این حجم سیلاب بدون وقوع خسارت از بستر رودخانه عبور کرد و به دریا رسید. در حالی که آبان ۱۴۰۰ با حجم سیلاب ۱۷۰ متر مکعب بر ثانیهای رودخانه تلار شاهد آبگرفتگی تعدادی از روستاهای پاییندست از جمله در بخش بهنمیر بودیم و خسارات زیادی به واحدهای مسکونی و تجاری ساکنان این مناطق و باغهای اطراف رودخانه وارد شد.
این مسوول خاطرنشان کرد: در رودخانه تجن نیز انجام بازگشایی بستر و ساماندهی و لایروبی طی ۲ سال اخیر به پیشگیری از وقوع خسارات ناشی از طغیان روز و شب ۲۶ بهمن و بامداد امروز -۲۷ بهمن- منجر شد.
به گفته وی پیک سیلاب رودخانه تجن در شامگاه ۲۶ بهمن به ۳۸۲ متر مکعب بر ثانیه رسیده بود که معادل ۱۳۰ درصد بیشتر از پیک سیلاب طغیان این رودخانه در ۱۷ دی ۱۴۰۲ است؛ طغیانی که به روستاهای پنبهچوله و مرزرود خسارت زده بود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای مازندران تصریح کرد: با وجود افزایش ۱۳۰ درصدی حجم سیلاب رودخانه تجن در طغیان شب گذشته نسبت به طغیان دی ۱۴۰۲، خوشبختانه به دلیل ایمنسازیها و لایروبیها و بازگشایی بستر در نقاط حادثهخیز این حجم سیلاب نیز مانند سیلاب رودخانه تلار بدون وقوع خسارت از بستر جریانی عبور کرد و به دریا رسید.
بازگشایی ۴۰۰ هزار متر مربع بستر رودخانه تلار
داوودیان درباره بازگشایی و ساماندهی بستر رودخانه تلار در محدوده بخش بهنمیر شهرستان بابلسر گفت: پس از سیل سال ۱۴۰۰ در روستاهای پاییندست رودخانه تلار، برنامهریزی گستردهای برای ایمنسازی نقاط حادثهخیز و بازگشایی بستر این رودخانه تا دریا انجام شد که پیشگیری از وقوع خسارت در زمان سیلاب و طغیان رودخانه را به همراه داشت.
وی با بیان اینکه طغیان ۱۷۰ متر مکعب بر ثانیهای تلار در آبان ۱۴۰۰ خساراتی را به روستاهای گالشکلا، پارومحله، سرخدشت، بازارسر، عزیزک و چند روستای دیگر وارد کرده بود، اظهار کرد: شرکت آب منطقهای مازندران پس از آن سیل تلاش کرد تا فاصله ۲۲ کیلومتری از پل برجخیل تا دریا را به طور کامل ساماندهی و بازگشایی کند که این اقدام به گامهای پایانی نزدیک شده و حدود ۹۵ درصد از این مسیر ۲۲ کیلومتری بازگشایی و ساماندهی شد.
این مسوول افزود: در این عملیات بازگشایی بستر رودخانه تلار در ۲۲ کیلومتر منتهی به دریا که از سال ۱۴۰۰ آغاز شد، تا کنون حدود ۴۰۰ هزار متر مربع از بستر این رودخانه آزادسازی شد.
پیشگیری از خسارات سیل با احترام به حقوق رودخانه
حفظ حقوق رودخانهها و رعایت حد حریم و بستر این منابع آبی جاری، همواره مورد تاکید است و این موضوع در استانی با ویژگیهای مازندران که بیش از ۱۲۰ رشته رودخانه را در خود جای داده و بسیاری از رودخانههای آن نیز از مناطق مسکونی و باغی عبور میکنند، از اهمیت بسزایی برخوردار است.
بخش عمده خساراتی که از طغیان رودخانهها در مازندران رقم میخورد مربوط به توجه نکردن به حقوق رودخانهها و رعایت نکردن ضوابط قانونی در مورد حریم و بستر این منابع آبی است. عبور بیخطر و بدون خسارت سیلاب ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ رودخانههای تلار و تجن از مناطق مسکونی و باغی نشان داد که رعایت حقوق رودخانهها و احترام گذاشتن به چرخه عادی و طبیعی طغیانی شدن آنها، میتواند از وقوع بسیاری از خسارات پیشگیری کند.
در کنار این نکته، اجرای مستمر طرحهای ساماندهی و ایمنسازی رودخانهها نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. اقدامی که باید به طور مستمر و با رعایت ضوابط محیط زیستی انجام شود تا بدون آسیب دیدن ساختار طبیعی و زیستی رودخانهها، از خسارتزا بودنشان در هنگام طغیان پیشگیری کند.