به گزارش ایرنا از روابط عمومی چهل و یکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر، آرش امینی دبیر جشنواره درباره این طرح و استفاده از هوش مصنوعی در دنیای امروز گفت: نرمآوازی به عنوان یک آواتار تولید شد؛ آواتاری که در قالب یک خواننده البته نه یک خواننده واقعی بلکه یک موجودیت مجازی، اقدام به اجرا میکند. در برخی کشورها نیز اخیراً نمونههایی از این گونه اجراها مشاهده شده است اما اجرایی که ما ارائه دادهایم، به باور من، یک نقطه عطف محسوب میشود. دلیل این موضوع آن است که ما تلفیقی میان نوازندگان واقعی و یک خواننده مجازی به نام «آوین» ایجاد کردهایم؛ خوانندهای که در کنار نوازندگان واقعی، بهشکل جدی و واقعی در حال اجراست.
وی با اشاره به اینکه ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا چنین اتفاقی رخ داده و هدف از این مسیر چیست، اظهارداشت: در گذشته، هنرمندان جوان با دیدن استادان بزرگ، آهنگسازان برجسته و خوانندگان مطرح، آنان را به عنوان نقطه آمال خود درنظر میگرفتند و تلاش میکردند از مسیر شاگردی و تجربه، به آن جایگاه نزدیک شوند و به آن درجه از کمال برسند.
امینی بیان کرد: امروز نیز ابزاری شکل گرفته است که در قالب هوش مصنوعی، میتواند الگوی تکنیکی مناسبی ارائه دهد؛ خوانندهای که توانایی دارد درست، دقیق و ژوست بخواند، تحریرهای صحیح و بهجا اجراکند و ظرافتهای فنی را رعایت کند. تمام این ویژگیها حاصل تجربه انسانی است که بهصورت دادههای پردازششده در این خواننده مجازی قرار داده شده است.
دبیر چهلویکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر تاکید کرد: همین اجرا میتواند برای بسیاری از خوانندگان، چه در ایران و چه در سایر نقاط جهان، نشاندهنده نقطهای از کمال باشد؛ الگویی که اگر کسی بخواهد به سطح بالایی از اجرا برسد، میتواند آن را مشاهده و بررسی کند. از این منظر، این اتفاق را باید رویدادی بزرگ دانست. در آینده نزدیک نیز چه از منظر خوانندگی، چه از منظر تصویر و چه از منظر آهنگسازی، تأثیرات این رویکرد بیش از پیش نمایان خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه تأکید ما بر این بوده است که این پروژه کاملاً مصنوعی نباشد گفت: آهنگسازی، تنظیم و اشعار همگی توسط انسان انجام شدهاند و تنها پل ارتباطی میان انسان و هوش مصنوعی، حضور یک خواننده مجازی در فرآیند اجراست. هدف ما ایجاد پیوندی مشخص میان عواطف، احساسات و زیباییشناسی آهنگساز و تنظیمکننده با اجرای نهایی بوده است.
امینی افزود: ما نخواستیم همه چیز به هوش مصنوعی سپرده شود؛ نه ساخت ترانه، نه تنظیم، نه ارکستراسیون و نه اجرا بلکه تلاش کردیم تعادلی میان خلاقیت انسانی و ظرفیتهای فناورانه ایجاد کنیم؛ تعادلی که چهبسا در آینده، شکل معکوس آن نیز تجربه شود.
دبیر چهلویکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر گفت: موضوع هوش مصنوعی به عنوان یکی از مهمترین رویکردها و محورهای بحث مطرح است؛ پدیدهای که کشورهای مختلف در حوزههای متنوع و گوناگون، از سیاسی و اقتصادی گرفته تا فرهنگی و هنری، به آن توجه کرده و درباره آن تأمل میکنند. هوش مصنوعی به تدریج به یکی از ابزارهای مهم ارتباطی میان مخاطبان تبدیل شده است.
وی تاکید کرد: بهطور طبیعی، مانند هر پدیده نوین تکنولوژیک، جوامع در ابتدا با این فناوری احساس غریبگی میکنند و شاید در مراحل نخست، اقبال گستردهای به آن نشان داده نشود اما به مرور زمان، این فناوری جای خود را در بخشهای مختلف زندگی باز میکند؛ همانگونه که بسیاری از فناوریها امروز به صورت عادی در زندگی روزمره همه ما حضور دارند.
امینی اظهارداشت: در حوزه موسیقی نیز هوش مصنوعی نه به عنوان یک عنصر مبتکر یا موجودی دارای تفکر مستقل بلکه به عنوان ابزاری برای افزایش سرعت و تسهیل فرآیندها مطرح است. مثلا در گذشته اگر قرار بود درباره موضوعی تحقیق انجام شود، افراد ناچار بودند با استفاده از موتورهای جستوجو، اطلاعات را به صورت پراکنده و مورد به مورد جستوجو کنند. امروز هوش مصنوعی تا حد زیادی جایگزین این فرآیند شده و همین مسیر را با سرعت و کارایی بیشتری طی میکند.
دبیر چهلویکمین جشنواره موسیقی فجر بیان کرد: بر این اساس، هنوز نمیتوان نقطه ابتکاری مستقل برای هوش مصنوعی قائل شد اما با این حال، آینده جهان بیتردید تحت تأثیر این فناوری قرار خواهد گرفت؛ چه بخواهیم و چه نخواهیم، هوش مصنوعی تمامی چشماندازهای پیشین ما را تحتالشعاع قرار میدهد. این موضوع در عرصه موسیقی نیز صادق است؛ چه در آهنگسازی، چه در تنظیم، چه در جستوجوی شعر و متن. هوش مصنوعی با وجود آنکه هنوز به مرحله تکامل نهایی نرسیده و حتی در صورت رسیدن نیز همواره جای پیشرفت خواهد داشت، نقش مؤثری در این فرآیندها ایفا میکند.
امینی گفت: در کشورهای مختلف، به ویژه در حوزه موسیقی، ابتکار عملهای متعددی در این زمینه شکل گرفته است. با توجه به اینکه ایران کشوری تأثیرگذار در شاخههای علمی است ـ موضوعی که بر اساس آمار و اطلاعات نیز قابل اثبات است ـ ما نیز امسال با توجه به نشانهها و بازخوردهایی که از جامعه موسیقی دریافت کردیم و با مشاهده اینکه موسیقیدانان از این ابزار در حال استفاده هستند، تصمیم گرفتیم سهمی در این جریان و این ابتکار عمل داشته باشیم.
چهل و یکمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر که از ۲۰ بهمن ماه ۱۴۰۴ به دبیر آرش امینی آغاز شده بود امروز (شنبه ۲۵ بهمن) با برگزاری مراسم اختتامیه از ساعت ۱۵ در تالار وحدت به کار خود پایان میدهد.