قلعه موریانه ها(سمت راست) و کلیسای لاساگرادا(سمت چپ)،به لحاظ شکلی بسیار شبیه یکدیگر هستند ولی در ایجاد و ساخت کاملا متفاوت می باشند.قلعه موریانه ساخته شده توسط موریانه هاست و کلیسای لاساگرادا یک شاهکار معماری طراحیِ آنتونیو گائودی است. در رابطه با ساختار و شکل قلعه موریانه‌ها دلایلی وجود دارد، ولی هیچکدام از آن دلایل به وسیله موریانه های سازنده آن قلعه بازنمایی نمی گردد ! هیچ موریانه معماری که این طرح را ریخته باشد و یا موریانه های کارگری که چراییِ ساخت و ساز خود به آن طرز خاص را بداند وجود ندارد . این نمونه ای از قابلیتِ فاقدِ ادراک می باشد. در خصوص شاهکار گائودی اما دلایلی در کار است که آنها دلایل شخصی گائودی می باشند. برای اَشکال ایجاد شده توسط موریانه ها هم دلایلی وجود دارد ولی نکته اینجاست که موریانه ها ، دارنده ی آن دلایل نیستند. همانطور که دلایلی برای گسترده شدن شاخه درخت وجود دارد ولی آن دلایل از آنِ درخت نیست . اسفنج و باکتری و ویروس هم اعمالی را به دلایلی انجام می دهند ولی هیچکدام دارنده یا صاحب آن دلایل نیستند . البته ضرورتی هم برای داشتن دلیل وجود ندارد ....

از باکتری تا باخ

 دنیل دنت