به گزارش ایرنا، استان فارس، به رغم برخورداری از ظرفیتهای گسترده اقتصادی و زیرساختی، سالهاست با معضل راکد ماندن پروژههای بزرگ و سرمایههای عظیم ملی دست به گریبان است.
کارخانههایی مانند قند ممسنی، که روزی نماد پیشرفت و اشتغال در منطقه بودند، اکنون به نمادهای فراموشی و خلاء مدیریتی تبدیل شدهاند؛ این راکد ماندن، نه تنها ضربهای به اقتصاد منطقه وارد کرده، بلکه آینده کشاورزانی را که معیشت خود را به تولید چغندر گره زدهاند، با تردید مواجه ساخته است.
در این میان، نقش دستگاههای اجرایی و نگاه سیاستگذاران به این داراییهای خوابیده اهمیت دوچندان مییابد؛ آیا برنامهای مدون برای احیای این غولهای خفته وجود دارد؟ رویکرد جدید مسئولان در مواجهه با سرمایهگذاران برای راهاندازی این واحدها چیست؟ و اساسا اولویت با منافع زودبازده سرمایهگذار است یا پایداری اقتصاد بومی و حفظ حقوق کشاورزان؟ پاسخ به این پرسشها در گفت و گوی تفصیلی مسعود گودرزی معاون هماهنگی اموراقتصادی استانداری فارس با ایرنا داده شده است.
متن سومین بخش گفتوگوی تفصیلی ایرنا با مسعود گودرزی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار فارس، بدین شرح است:
احیای کارخانههای راکد و برنامهریزی برای پروژههای کلان در فارس
ایرنا: واحدهای تعطیل شدهای مانند کارخانه قند نورآباد ممسنی، کارخانه آزمایش و شرکت کارخانجات مخابراتی ایران وجود دارند که سرمایههایی عظیم محسوب میشوند و اکنون این سرمایههای عظیم در حال خاکخوردن هستند و به صورت نیمهفعال باقی ماندهاند؛ برای این قبیل ابرپروژههای راکد چه برنامهای دارید؟
گودرزی: متاسفانه کارخانه قند ممسنی سالهای سال راکد مانده است؛ آقای استاندار تاکید جدی داشتند که تمامی واحدهای راکدی که قابل احیا هستند را به هر شکل ممکن پیگیری کنیم تا احیا شوند.
برای کارخانه قند ممسنی، پس از واگذاریهای انجامشده، ابهاماتی در بحث مالکیت وجود داشت تا اینکه مالک آمد و سند مالکیت نشان داد؛ ما هم گفتیم در حوزه استان و استانداری، حتما از هر سرمایهگذاری و به خصوص شما که مالک هستید، حمایت میکنیم تا این کار انجام شود.
البته برنامههای دیگری هم مطرح بود که این کارخانه را به مزایده بگذارند، اما دغدغه ما همیشه این بوده که با توجه به اینکه عموما در بحث کارخانههای قند، سرمایهگذاران بیشتر به دنبال واردات شکر خام و تصفیه آن هستند، این روش شاید برای سرمایهگذار سودآور باشد، اما به نفع کشاورز نیست و به نفع اقتصاد ملی هم نخواهد بود.
کارخانه قند در شهرستان ممسنی با توجه به ظرفیت تولید و کشت چغندر ایجاد شده و هماکنون هم این ظرفیت وجود دارد؛ کشاورزان عزیز ما که تعدادشان هم بسیار زیاد است، چغندر کشت میکنند. اگر سرمایهگذاری فقط بخواهد شکر خام را تصفیه کند، پس کشاورزی که چغندر کاشته، با محصول خود چه باید بکند و آن را کجا ببرد؟ همین الان هم چغندرکاران عزیز ما در شهرستانهای ممسنی و رستم گاهی پیگیری میکنند تا بتوانند چغندر مزرعه خود را حتی به کارخانهای مثل مرودشت بدهند که آنجا هم ظرفیت ندارد و مجبورند به اقلید بروند؛ مسافت بین ممسنی تا اقلید بسیار زیاد است و این باعث میشود که این کار برای کشاورز اصلا صرفه و صلاح اقتصادی نداشته باشد.
تاکید ما این بود که اگر کسی بخواهد بیاید، چه مالک و چه فرد دیگر، حتما باید کارخانه چغندری باشد و چغندر کشاورزان منطقه را نیز خریداری کند؛ اکنون مالک وارد این مدار شده و شرط ما را پذیرفته که حتما کار چغندری را انجام دهد؛ البته گفتیم در فصلهایی که کشت چغندر ندارید (پاییز و بهار)، میتوانید شکر خام هم وارد و تولید را تداوم بخشید.
شرط اول ما این بود که مطالبات کارگری، مطالبات شرکت بازرگانی دولتی پرداخت شود، بیمه اجتماعی کارگران تامین و بدهی مالیاتی نیز تسویه شود؛ این کارها در حال انجام است و بخشی از مطالبات کارگری مانده که انشاءالله به ما قول دادهاند در یک ماه آینده آن را هم انجام دهند؛ ما امیدواریم بر اساس این توافقات با سرمایهگذار و مالک، انشاءالله این پروژه که سالها راکد مانده، وارد مدار تولید شود و با راهاندازی آن، بهره آن نصیب کشاورزان و اقتصاد منطقه شود.
برای واحد «آزمایش» هم به همین صورت. ما چند واحد مانند کارخانه قند و «آیتیآی» داریم که تحت نظارت هیات حمایت هستند و متولی آنها اکنون هیات حمایت از صنایع است.
برای کارخانه آزمایش ظرفیت بسیار خوبی وجود دارد و سرمایهگذارانی هم اعلام آمادگی کردهاند؛ ما در استانداری این آمادگی را داریم که برای مولدسازی آن، چه با ارائه ظرفیتهای زیرساختی خود آزمایش و چه از طریق کمکهای دیگر در قالب تسهیلات و سایر حمایتها در کارگروههای حمایت از سرمایهگذاری یا رفع موانع تولید، کمک کنیم؛ اگر سرمایهگذاران عزیز ما آمادگی داشته باشند، این آمادگی از ناحیه ما وجود دارد.
پروژههای زیرساختی و سرمایهگذاریهای بزرگ در دست اجرا
ایرنا: در مورد آخرین ابرپروژههایی که در استان تعریف شده و حجم سرمایهگذاری بالایی دارند، آیا ابرپروژهای داریم که اخیراً در دولت چهاردهم شروع به کار کرده باشد؟
گودرزی: برای پروژههای زیرساختی بزرگ، یکی از بزرگترینهای ما آزادراه شیراز-بوشهر است که سرمایهگذاری آن بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان است؛ آقای استاندار هم پیگیری کردهاند و شیوه تامین سرمایه آن تقریبا در یک فرمول تعریف شده است؛ این پروژه زیرساختی بزرگ ما است که انشاءالله امیدواریم ادامه پیدا کند.
علاوه بر این، در برخی صنایع، امسال در ۲ پروژه فولادی ما در صنایع «غدیر» و «پاسارگاد» بیش از ۲۵ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری شد و طرحهای توسعهای آنها انجام شد و حلقههایی به زنجیره تولید آنها اضافه کردند؛ اینها نیز پروژههای بزرگی هستند.
در بحث پتروشیمی، هم به دنبال طرحهای توسعهای در پتروشیمیهای موجود هستیم و هم سرمایهگذاریهای جدید؛ در منطقه ویژه اقتصادی لامرد، سرمایهگذاریهایی را معرفی کردهایم که مجوز آنها آماده است و اگر سرمایهگذاران حضور پیدا کنند، میتوانند این مجوزها را دریافت کنند.
حجم عظیم دیگری از سرمایهگذاری ما در توسعه میادین حوزه انرژی است که رقمی بیش از چهار میلیارد دلار است؛ اینها پروژههای بزرگی هستند که در استان به دنبال اجرایی شدن آنها هستیم؛ این چهار میلیارد دلار سرمایهگذاری تعریف شده و آماده است و به دنبال جذب سرمایهگذار برای آن هستیم که بخشی از آنها اعلام آمادگی کرده و کار هم میکنند.
وضعیت پتروشیمیهای استان و برنامههای آتی
ایرنا: اکنون چند پتروشیمی فعال در استان وجود دارد و برای پتروشیمیهای راکد و توسعه پتروشیمیهای استان چه برنامهای دارید؟
گودرزی: پتروشیمی فعال استان، پتروشیمی شیراز است؛ سایر پتروشیمیهای استان متاسفانه پیشرفت فیزیکی چندانی نداشتهاند؛ چهار پتروشیمی در فیروزآباد، فسا، جهرم و داراب وجود دارد که پتروشیمی مادر برای تامین خوراک آنها، پتروشیمی فیروزآباد است.
همچنین ۲ پتروشیمی دیگر در ممسنی و کازرون داریم؛ تامین خط خوراک وظیفه دولت است، اما دولت زمانی این خط را انجام میدهد که پروژه به مراحل پیشرفت بالایی رسیده باشد؛ انشاءالله این هم در برنامههای ما است؛ قرارگاه خاتم برای آن چهار پروژه اقداماتی را قرار بود انجام دهد که متوقف مانده؛ فعلا در دست برنامههای ما است که بتوانیم برای آنها تعیینتکلیف کنیم و انشاءالله وارد فاز اجرایی شوند.
مقابله با خامفروشی و تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی
ایرنا: یکی از معضلات موجود در حوزه کشاورزی استان، بحث خامفروشی است. ما در زمینه گل محمدی، گل نرگس و تولید پسته با اینکه استان فارس قطب تولید این محصولات است، اما خام فروشی داریم؛ برای تکمیل زنجیره ارزش این محصولات چه برنامهای دارید؟
گودرزی: ما اکنون در تولید گل محمدی ظرفیت خیلی خوبی داریم؛ بر اساس اعلام سازمان جهاد کشاورزی فارس، سطح زیرکشت گل محمدی در جهان ۳۵ هزار هکتار و سهم ایران ۲۲ هزار هکتار است که ۶۵ درصد سطح زیرکشت جهان را شامل میشود. سهم فارس از سطح کشت گل محمدی، هشت هزار و ۵۰۰ هکتار است، اما بسیاری از کشورهای دنیا که سطح زیر کشت بسیار کمتری نسبت به ما دارند، به خاطر تکمیل زنجیرههای ارزش، درآمدهای بسیار بیشتری کسب میکنند؛ اما ما متاسفانه دچار خامفروشی میشویم.
اینها هم جزو همان پروژههایی هستند که در بحث تکمیل زنجیره ارزش (تولید اسانس) اعلام کردهایم؛ متقاضیانی هم پیدا شدهاند که در لیست دریافتکنندگان مجوز هستند و انشاءالله بتوانند به سرانجام برسند.
در بحث انجیر هم به همین صورت؛ متاسفانه اکنون انجیر را به صورت خام به برخی کشورها (عمدتا چین) صادر میکنیم، البته در بخشهایی فرآوریهایی انجام شده، اما هنوز میتوان روی زنجیره ارزش انجیر کار کرد؛ این زنجیره شناسایی و به سرمایهگذاران معرفی شده است و انشاءالله امیدواریم بتوانیم در جذب سرمایهگذار در این زمینه هم موفق شویم؛ استان فارس از لحاظ تامین ماده اولیه (انجیر) و زیرساختهای ریلی و هوایی، آمادگی و توجیه اقتصادی لازم را دارد.
دعوت از سرمایهگذاران؛ فارس، سرزمین فرصتها
ایرنا: اگر فرصتی داشته باشید که دعوتنامه اقتصادی برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای فارس بدهید، محور اصلی پیام شما چه خواهد بود؟
گودرزی: استان فارس به دلایل مختلف، مجموعهای از ظرفیتها را داراست که میتواند برای سرمایهگذاری جذاب باشد. در یک پیام میتوانم بگویم «فارس سرزمین فرصتهاست»؛ این فرصتها را میتوان در حوزههای گردشگری، انرژی، معدن و صنایع هایتک دستهبندی کرد؛ این زمینهها و ظرفیتهای موجود میتواند برای سرمایهگذاران فعال در این حوزهها بسیار جذاب باشد.
گامهای استانداری برای رفع چالشهای اصناف و واحدهای تولیدی
ایرنا: برای حل چالش بازاریان، اصناف و واحدهای تولیدی-صنعتی چه گامهایی برداشتهاید؟
گودرزی: صنفهای مختلف ممکن است درخواستهای متفاوتی داشته باشند؛ ما دیدارهای منظم با اصناف داریم؛ گاهی آنها را به صورت محدود به استانداری دعوت میکنیم و گاهی جلسه عمومی در اتاق اصناف برگزار میکنیم.
به عنوان مثال، یکی از مطالبات جدی اصناف، مربوط به اتحادیه نانواییها بود که پیگیریهای فراوانی برای آن صورت گرفت، به خصوص در مورد عدم پرداخت کمک هزینه جبرانی؛ دولت عنایت کردند و یک ماه از هفت ماه را پرداخت کردند و پیگیری ما بر این است که انشاءالله ادامه آن نیز پرداخت شود که به ما قول دادهاند سه ماه را پرداخت میکنند؛ انشاءالله دولت این سه ماه را واریز کند و ما بتوانیم در همین ماه به این اتحادیه پرداخت کنیم.
سایر صنوف هم اگر مواردی داشته باشند، در اتاق اصناف جلسه برگزار میکنیم؛ برای بخش صنعت نیز اگر مشکل داشته باشند، راهکارهای قانونی داریم؛ یکی از این راهکارها، «کارگروه رفع موانع تولید» است که به طور مرتب جلساتی را برگزار میکنیم؛ اداره کل صنعت، معدن و تجارت دبیر این کارگروه است و استانداری مسئولیت آن را دارد؛ موارد کلانتر در استانداری بررسی و تصمیمگیری میشود.
ما «هفتههای تسهیلگری» داریم که هر هفته ملاقات با صنعتگران است و مسائل آنها را مطرح و پیگیری میکنیم؛ این مجموعه ظرفیتها، کمک میکند تا تولید و فعالیت اصناف و صنعت با کمترین مشکل انجام شود.