شناسهٔ خبر: 77089108 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: دفاع پرس | لینک خبر

امید انقلاب اسلامی/ ۱۰

شهادت مصطفی خمینی؛ طلیعه قیام نوزدهم دی مردم قم

برگزاری مجالس سوگواری پی‌درپی به مناسبت شهادت آقا مصطفی و سخنان انقلابی سخنرانان، تحرک و شور انقلابی روزافزونی در میان مردم به وجود آمد که مقدمه‌ای، تظاهرات و راهپیمایی‌های پراکنده و درگیری با ساواک و قیام ۱۹ دی مردم قم شد.

صاحب‌خبر -

به گزارش گروه فرهنگ دفاع‌پرس؛ شهید آیت‌الله حاج آقا مصطفی خمینی از شخصیت‎های برجسته و کم‌نظیر جهان اسلام بود که در عرصه علم و عمل و جهاد و اجتهاد به قله‌های بلند کمال دست یافت. وی در فقه، اصول، تفسیر، رجال، فلسفه، عرفان و... از جامعیت ویژه‌ای برخوردار بود. افزون بر جامعیت در دانش، از لحاظ اجتماعی و سیاسی فردی ممتاز بود. او عالمی سیاست مدار، دیده‌بانی تیزنگر و دشمن شناسی چیره‌دست بود. رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص شهید مصطفی خمینی می‌فرمایند: «صبر و بردباری حضرت امام خمینی (ره) در فراق حاج آقا مصطفی خمینی، چهره آن حضرت را در مقابل دیدگان ملت ایران مانند خورشید فروزان کرد. بنابراین، تجلیل از مقام و منزلت حاج آقا مصطفی خمینی، در واقع، احترام به امام راحل و تجلیل از ارزش‌های اسلامی و انقلابی محسوب می‌شود. نوشتار حاضر که قسمت دهم آن را در ادامه می‌خوانید تلاشی است برای آشنایی با از زندگی این عالم شهید.

شهادت آقا مصطفی سبب نفوذ و محبوبیت امام خمینی (ره)

پس از شهادت آقا مصطفی ناگهان در سراسر ایران، در مساجد و مدارس حوزوی و نیز در دانشگاه‌های داخل و خارج، صد‌ها مجلس ترحیم و تسلیت برگزار شد و از رهگذر این مجالس، دل‌ها متوجه نجف گشت و امام خمینی (ره) به عنوان رهبر انقلاب اسلامی دوباره توجه تمامی جامعه ایران را به خود معطوف ساخت. در حالی که رژیم خوشحال بود که امام خمینی (ره) از خاطر مردم و طلاب محو شده است، با شهادت آقا مصطفی همه کوشش‌ها و سیاست‌هایش نقش بر آب شد؛ زیرا پس از ۱۳ سال ممنوعیت، نامِ امام خمینی (ره) در مجالس و محافل سوگواری متعدد و گوناگون یاد شد و ایشان بیش از پیش در دل‌ها محبوبیت روز افزون یافت.

سخنرانان در مجالس سوگواری و عزاداری متعدد به مناسبت شهادت آقا مصطفی، با تشبیه مقام شکیبایی امام خمینی (ره) در شهادت فرزندش، با حضرت ابراهیم (ع) در آزمایش الهی قربانی کردن فرزندش، حضرت اسماعیل (ع) و منصوب شدن او به مقام امامت از سوی پروردگار به دلیل سربلندی و پیروزی در آزمایش‎های گوناگون، امام خمینی (ره) را امام و رهبر خواندند و از او تجلیل و قدردانی کردند. بدین ترتیب، در مدتی کوتاه در مساجد ایران، رهبری امام خمینی (ره) به صورت معجزه آسا تثبیت شد؛ مراجع، علما، روشنفکران و مردم به صورت رسمی، رهبری امام را اعلام کردند و پیوند و پیمان رهبر و مردم محکم‌تر و استوارتر گشت.

مردم با دیدن این کردار نادرست رژیم شاه بیش از پیش به ماهیت این رژیم پی بردند و دانستند که رژیم شاه بر خلاف ظاهرش، نه تنها اسلامی نیست، بلکه ضد اسلامی است و آشکارا اسلام ستیزی می‌کند. برگزاری مجالس سوگواری، عزاداری و مراسم بزرگداشت آقا مصطفی، مردم را به مساجد کشاند. آنان نفرت و بیزاری خود را از رژیم شاه اعلام کردند و تظاهرات خیابانی و درگیری با پلیس، زمینه فراگیری و گسترش انقلاب اسلامی را فراهم کرد. با شهادت آقا مصطفی، جنگ میان روحانیان و شاه آشکار شد و رویارویی شدید رژیم با مرجعیت، به تهیه مقاله توهین‌آمیز ۱۷ دی ۱۳۵۶ با عنوان «ایران و استعمار سرخ وسیاه» و چاپ آن در روزنامه اطلاعات و سپس قیام ۱۹ دی مردم قم انجامید.

در پی جلوگیری از برپایی مجالس سوگواری در چهلم شهادت آقا مصطفی از سوی رژیم، مردم خشمگین شدند و در واکنش به مطالب واهی، سست و اهانت‌آمیز آن مقاله نسبت به امام خمینی (ره)، بغض مردمِ به ستوه آمده منفجر گشت و در ۱۹ دی، قیامی بنیان برافکن پدید آمد که نقش مهمی در شکست رژیم داشت و به «جرقه انقلاب» معروف گشت. با برگزاری مجالس سوگواری پی‌درپی به مناسبت شهادت آقا مصطفی و سخنان انقلابی سخنرانان، تحرک و شور انقلابی روزافزونی در میان مردم به وجود آمد که مظهر آن، تظاهرات و راه پیمایی‌های پراکنده و درگیری با ساواک بود و قیام ۱۹ دی مردم قم، اوج این راه‌پیمایی‌ها و درگیری‌ها بود.

از آن پس نیز مجالس ترحیم متعددی به مناسبت شهادت شهدای ۱۹ دی و مراسم سوم، هفتم و چهلم آنان در شهر‌های گوناگون ایران بر پا شد که در بعضی شهر‌ها مانند تبریز و یزد به درگیری میان نیرو‌های رژیم و مردم انجامید. مجالس ختم شهدای این درگیری‌ها همچنان ادامه یافت و به این ترتیب، حضور مردم و خشم آنان و برخوردهای‌شان با رژیم شاه و هدایت‌های امام خمینی (ره)، همه و همه به روند انقلاب اسلامی سرعت ویژه‌ای بخشید؛ به گونه‌ای که یک سال و اندی بعد، رژیم شاه فروپاشید و انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) پیروز شد.

با شهادت آقا مصطفی، اتحاد چشم‌گیر و کم‌نظیری در میان ملت ایران پدید آمد. عموم مردم، روحانیان، دانشگاهیان، سازمان‌ها و گروه‌های سیاسی و... یک پارچه و یک صدا پشت سر امام خمینی (ره) به حرکت درآمدند که این، خود، یکی از عوامل مهم در پیروزی انقلاب اسلامی به شمار می‌رود.  امام خمینی (ره) از نخستین روز‌های نهضت همواره مسائل جهان اسلام را در کنار مسائل و مشکلات ایران مطرح می‌کرد و منشأ همه مشکلات جهان اسلام را از آمریکا و صهیونیسم می‌دانست. بنابراین، بیش‌تر گروه‌ها و محافل سیاسی و نیرو‌های مبارز کشور‌های اسلامی حرکت جهادی، دیدگاه‌های امام را راهنمای عمل خویش می‌دانستند. در این میان، آقا مصطفی در برقراری تماس مستقیم با مبارزان مسلمان کشور‌های اسلامی به ویژه نهضت مقاومت اسلامی فلسطین و لبنان و نیز آموزش، سامان دهی نیرو‌های مبارز به جنوب لبنان بسیار تعیین کننده بود.

در چنین شرایطی، خبر شهادت آقا مصطفی بی‌درنگ در کشور‌های اسلامی بازتاب یافت و غم و اندوه فراوان نیرو‌های مسلمان را در پی داشت. از سوی دیگر، خبر این شهادت مظلومانه همان‌گونه که در داخل ایران، موجی از خشم انقلابی را به همراه داشت، در میان مجاهدان کشور‌های اسلامی نیز به تقویت روحیه جهاد و مبارزه انجامید. 

منبع: «شهید مصطفی خمینی در نگاه تاریخ» جواد ملایی‌پور

انتهای پیام/ 161