شناسهٔ خبر: 77080498 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: جام‌جم آنلاین | لینک خبر

خانه‌تکانی‌؛ سنتی زیبا با رعایت اصول ایمنی

با نزدیک شدن به نوروز، خانه‌تکانی به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و ماندگارترین آیین‌های ایرانی در خانه‌ها شروع می‌شود. پاک‌کردن خانه از گرد و غبار، شستن پرده‌ها، جابه‌جایی وسایل و مرتب کردن کمدها، همگی نشان از آمادگی برای شروع سالی تازه است.

صاحب‌خبر -
 
با این حال، آمارهانشان می‌دهد هر سال درهمین روزهای پایانی سال،تعداد زیادی از افراد دچارحوادثی مثل سقوط از ارتفاع، برق‌گرفتگی، سوختگی شیمیایی، مسمومیت تنفسی، بریدگی و آسیب‌های عضلانی می‌شوند.این حوادث اغلب به دلیل بی‌توجهی به نکات ایمنی ساده اما مهم رخ می‌دهند. در ادامه مهم‌ترین اصول ایمنی در خانه‌تکانی نوروزی را ذکر می‌کنیم. 

برنامه‌ریزی اصولی‌؛ اولین قدم ایمنی
خانه‌تکانی بدون برنامه‌ریزی، معمولا با عجله، خستگی وفشار روانی همراه است. بسیاری از افراد تلاش می‌کنند تمام کارها را در یک یا دو روز انجام دهند که همین موضوع احتمال بروز خطا وحادثه را زیاد می‌کند.بهتر است، پیش از شروع، فهرستی از کارهای‌تان را تهیه کنید و آنها را براساس اولویت و توان بدنی خود در چند روز تقسیم کنید. اختصاص زمان مشخص برای استراحت، نوشیدن آب و خوردن غذا به حفظ تمرکز و کاهش خطر کمک می‌کند. فراموش نکنید که خستگی، واکنش بدن را کند کرده و احتمال اشتباه را بالا می‌برد. 

ایمنی در ارتفاع‌؛ چهارپایه و سطوح بلند
تمیز کردن لوسترها، شیشه‌ها و کابینت‌های بالایی یکی از خطرناک‌ترین بخش‌های خانه‌تکانی است. استفاده از نردبان یا چهارپایه غیر استاندارد، شکسته یا لق می‌تواند ‌به سقوط و آسیب‌های جدی منجر شود. نردبان باید پایه‌های سالم و ضد‌لغزش داشته باشد و روی سطحی کاملا صاف قرار گیرد.هرگز برای رسیدن به ارتفاع بالاتر، روی پله آخر نردبان نایستید یا دست خودتان را بیش از اندازه دراز نکنید. همچنین ایستادن روی صندلی، میز یا وسایل ناپایدار به شدت خطرناک است. بهتر است هنگام کار در ارتفاع، ‌فرد دیگری در خانه حضور داشته باشد تا در صورت بروز مشکل کمک کند. 

رعایت اصول ایمنی برق
خانه‌تکانی معمولا با شست‌وشو همراه است و همین موضوع خطر برق‌گرفتگی راافزایش می‌دهد.پیش از تمیز کردن لوستر، پنکه سقفی، پریزها، کلیدها یا هر وسیله برقی، حتما جریان برق را از فیوز اصلی قطع کنید. استفاده از دست خیس برای لمس وسایل برقی یکی از شایع‌ترین دلایل برق‌گرفتگی است. اگر سیمی فرسوده دیدید، به آن دست نزنید و تعمیر آن را به فردی متخصص بسپارید. استفاده از چند راهی‌های فرسوده یا قرار دادن آنها روی زمین خیس هم بسیار خطرناک است. 

استفاده ایمن از مواد شوینده و شیمیایی
هرچند مواد شوینده قوی قدرت پاک‌کنندگی بالایی دارند اما استفاده نادرست از آنها می‌تواند سلامت افراد را خیلی جدی تهدید کند. بنابراین مواد شوینده مختلف را با هم ترکیب نکنید‌؛ به‌ویژه ترکیب وایتکس و جوهرنمک که باعث تولید گاز کلر سمی می‌شود و می‌تواند به تنگی نفس، سوختگی مجاری تنفسی و حتی مرگ منجر‌شود. هنگام استفاده از شوینده‌ها، برچسب راهنمای مصرف را بخوانید. استفاده از دستکش، ماسک و تهویه مناسب محیط از الزامات کار با این مواد است. همچنین مواد شیمیایی باید در ظروف اصلی و دور از دسترس کودکان نگهداری شوند. 

محافظت از پوست، چشم و دستگاه تنفسی
تماس مداوم با مواد شوینده باعث خشکی، ترک‌خوردگی و حساسیت‌های پوستی می‌شود. استفاده از دستکش مناسب در تمام مراحل خانه‌تکانی ضروری است. در صورت پاشیدن مواد شوینده به چشم یا پوست باید فورا محل را با آب فراوان شست‌وشو دهید. برای افرادی که دچار آسم یا حساسیت‌های تنفسی هستند، استفاده از ماسک و پرهیز از مواد شوینده قوی اهمیت بیشتری دارد. تهویه مناسب محیط هم از نقش مهمی در کاهش اثرات مضر بخارات شیمیایی برخوردار است. 

پیشگیری از آسیب‌های عضلانی و ستون فقرات
جابه‌جایی وسایل سنگین یکی از شایع‌ترین دلایل کمردرد وآسیب‌های اسکلتی در ایام خانه‌تکانی است.هنگام بلند کردن اجسام سنگین، زانوهای‌تان را خم کنید و کمرتان راصاف نگه دارید. بلند کردن ناگهانی یا چرخاندن کمر در حین حمل وسیله می‌تواند باعث آسیب جدی شود. اگر وسیله‌ای سنگین است، حتما از دیگران کمک بگیرید یا آن را روی زمین هل دهید. استفاده از کمربندهای محافظ طبی برای افرادی که سابقه کمردرد دارند مفید است. 

ایمنی کودکان در زمان خانه‌تکانی
خانه‌تکانی، محیط خانه را برای کودکان به فضایی پر خطر تبدیل می‌کند. مواد شوینده، وسایل نوک‌تیز، شیشه‌های شکسته و زمین خیس همگی عامل خطر هستند. بهتراست کودکان را درزمان نظافت درمکانی امن ببرید یا کاملا زیر نظر بزرگ‌ترها باشند. هرگز به آنها اجازه ندهید با مواد شوینده یا ابزار نظافت بازی کنند، حتی اگر به نظر بی‌خطر برسند. 

توجه ویژه به سالمندان
سالمندان به دلیل کاهش تعادل، ضعف عضلات و مشکلات بینایی در معرض خطر بیشتری هستند. بهتر است انجام کارهای سنگین یا خطرناک را به آنها نسپارید. زمین خیس، پله‌ها و فرش‌های لغزنده می‌توانند خطرناک باشند. استفاده از کفش مناسب و کمک گرفتن از باقی اعضای خانواده برای انجام کارها، نقش مهمی در حفظ ایمنی سالمندان دارد. 

پیشگیری از لغزش، زمین خوردن و بریدگی
زمین خیس، سیم‌های برق رها شده، شیشه‌های شکسته و وسایل پراکنده از عوامل اصلی سقوط و بریدگی هستند. پس از شست‌وشوی هر بخش، زمین را سریع خشک کنید و مسیر رفت‌وآمد را خلوت نگه دارید. حتی می‌توانید از کفش یا دمپایی با کف ضدلغزش هم استفاده کنید. هنگام شستن ظروف شیشه‌ای یا آینه‌ها دقت لازم را داشته باشید. 
با رعایتی نکاتی که گفته شد، می‌توانید نوروز را با خانه‌ای تمیز و بدنی سالم آغاز کنید و یادتان باشد که هیچ پاکیزگی‌ای ارزش به خطر افتادن سلامتی‌‌تان را ندارد.