مجتبی کوچکی عضو شورای سیاستگذاری این رویداد، نیز در سخنانی به نقش تعیینکننده عکس در جنگها اشاره کرد و گفت: عکس در بطن جنگها نقشی موثر در شکلدهی، تقویت یا تضعیف افکار عمومی ایفا میکند. تصاویر جنگ در طول تاریخ، مخاطبان بیشماری را با خود همراه کرده و هر یک میکوشند به شیوهای خاص، مخاطب را درگیر و اقناع کنند.
وی ادامه داد: عکاسی جنگ در ایران اگرچه پیشینهای طولانی ندارد، اما یکی از جریانسازترین عرصههای هنر و رسانه معاصر کشور به شمار میآید. بخش عمده اسناد تصویری دهههای گذشته، مرهون تعهد و جسارت عکاسانی است که در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، با شجاعت به ثبت باطن جنگ پرداختند.
کوچکی با اشاره به فعالیت خانه عکاسان ایران در جریان جنگ اخیر افزود: خانه عکاسان ایران حوزه هنری، همزمان با تجاوز آمریکایی-اسرائیلی به کشورمان، با وجود موانع و محدودیتهای فراوان، بار دیگر در میدان حضور یافت و پس از پایان جنگ، برگزاری رویداد مستندنگاری زندگی در جنگ را در دستور کار قرار داد. هدف این رویداد، گردهمآوردن عکاسان جوان در کنار پیشکسوتان برای انتقال تجربه، ثبت آگاهانه زیست جنگی و آغاز جریانی تولیدمحور در عکاسی پساجنگ است.
وی تصریح کرد: مسیر پنجماهه این رویداد، با گردآوری آثار و داوری اساتید برجسته، به تولید کتاب جامع عکس از جنگ دوازده روزه خواهد انجامید که امیدواریم سندی روشن از آگاهی تاریخی و شجاعت فرهنگی و هنری عکاسان ایران باشد.
نمایشگاه امروز آغاز یک فرایند بلندمدت است
حسین گلیار دبیر اجرایی مسابقه عکس «زندگی در جنگ» در مراسم آغاز به کار این نمایشگاه گفت: این نمایشگاه تلاش میکند تصویری چندصدایی و انسانی از جنگ را پیش روی مخاطب قرار دهد، اما صادقانه باید به موانعی اشاره کرد که عکاسان و راویان در طول جنگ تحمیلی ۱۲روزه با آن مواجه بودند. ناامنیهای میدانی، محدودیتهای جدی در ثبت عکس و ویدئو و همچنین فشارهای روانی ناشی از برخورد برخی نهادهای انتظامی و امنیتی، شرایط کار را برای عکاسان دشوار کرده بود.
وی افزود: اگرچه بخشی از این محدودیتها در شرایط خاص امنیتی قابل درک است، اما به نظر میرسد میتوان با اتخاذ راهحلهایی متناسب، هم نگرانیهای نهادهای مسئول را کاهش داد و هم امکان ثبت و روایت واقعیت را فراهم کرد؛ چراکه روایت، یکی از اضلاع اصلی و تعیینکننده جنگهای همهجانبه است.
وی گفت: خانه عکاسان ایران در مقاطع مختلف پیشنهادهایی برای حل این چالشها ارائه کرده است، اما این پیشنهادها در بسیاری از موارد با پاسخ مشخص یا همراهی لازم مواجه نشد. با این حال، امیدواریم تلاش هرچند کوچک رویداد «زندگی در جنگ» بتواند بهعنوان نقطهای امیدبخش در مسیر رسیدن به وضعیتی متعادلتر عمل کند.
وی افزود: نمایشگاهی که امروز افتتاح میشود، پایان یک مسیر نیست، بلکه آغاز یک فرآیند بلندمدت است. این نمایشگاه کار خود را از تهران آغاز میکند و برنامهریزی شده است که در ادامه به شهرهای دیگر نیز سفر کند تا امکان دیدهشدن این روایتها در سطح گستردهتری فراهم شود.
گلیار گفت: در همین راستا، خانه عکاسان ایران با هدف حمایت از پروژههای مستند بلندمدت، جایزه حمایتی «زندگی در جنگ» را به سه تا پنج پروژه منتخب اعطا خواهد کرد تا زمینه تولید روایتهای عمیقتر و ماندگارتر از زندگی در شرایط جنگ و بحران فراهم شود.
دبیر اجرایی این رویداد افزود: ما معتقدیم مستندسازی جنگ نیازمند زمان، امنیت نسبی و حمایت پایدار است و بدون این مؤلفهها نمیتوان به روایتهای دقیق و مسئولانه دست یافت. فراخوان این جایزه بهزودی منتشر خواهد شد و امیدواریم بتواند انگیزهای برای ادامه کار عکاسان و مستندسازان در این حوزه باشد.
وی گفت: یکی از مهمترین خروجیهای این رویداد، چاپ یک کتاب جامع و نفیس از عکسهای جنگ تحمیلی دوازدهروزه خواهد بود. این کتاب صرفا یک آلبوم عکس نیست، بلکه تلاشی است برای تبدیل سرمایه دیجیتال به سندی ماندگار، فرهنگی و تاریخی؛ سندی که بتواند برای پژوهشگران، هنرمندان و نسلهای آینده مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: این کتاب پس از طی مراحل فنی، پژوهشی و هنری، به یاری خداوند در سال آینده منتشر خواهد شد و امیدواریم بتواند بهعنوان مرجعی معتبر در حوزه عکاسی جنگ مورد توجه قرار گیرد.
گلیار گفت: از تمامی عکاسان، راویان، داوران، همکاران اجرایی و حامیان صمیمانه قدردانی میکنم و امیدوارم «زندگی در جنگ» به پروژهای اثرگذار و ماندگار در حوزه مستندنگاری تبدیل شود؛ پروژهای که بتواند حافظه تصویری این ملت را با روایتهایی صادقانه و انسانی حفظ کند. از توجه شما سپاسگزارم و از حاضران دعوت میکنم پس از اعلام برگزیدگان، از نمایشگاه بازدید کنند.
معرفی برگزیدگان رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ»
جایزه ویژه نوجوانان (بدون رتبه):
آرش سپهری، فاطمه سارنج، عرشیا میرزایی
بخش روایت مردمی (بدون رتبه):
دنیا اسکندرزاده، سید سراجالدین حسینی، محمدرضا رحمانی، وحید زارعی، حسن شهابی
بخش ویدئوی مردمی (بدون رتبه):
فاطمه قائدی، فاطمه هادیپور
بخش عکس مردمی (بدون رتبه):
روحانی، لیلا سادات عقیلی، سیدجواد میرحسینی، محمدامین نوبهار، محمدپارسا ناطقی ریحانه
تکعکس حرفهای:
نفر سوم: حسن شیروانی
نفر دوم: محمدحسن ظریفمنش
نفر اول: سید امیر پناهپور
مجموعه عکس حرفهای:
نفر سوم: مقداد مددی
نفر دوم: پوریا ترابی
نفر اول: حمید وکیلی
این رویداد که با هدف ثبت تجربههای زیستی و مقاومت مردم ایران در دوران جنگ تحمیلی ۱۲ روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی از سوی خانه عکاسان ایران برگزار شد، با استقبال اصحاب هنر و رسانه و عموم مردم از سراسر کشور مواجه شد. نمایشگاه آثار منتخب، کار خود را در تهران آغاز کرده و قرار است در ادامه به شهرهای دیگر نیز سفر کند.
بر اساس گزارش دبیرخانه این رویداد، در بخشهای مختلف در مجموع ۳۶۰۱ اثر از ۶۶۸ شرکتکننده دریافت شد. در بخش حرفهای، ۷۶ مجموعه عکس (شامل ۷۸۸ عکس) و ۱۸۰۴ تکعکس به ترتیب از ۷۶ و ۲۲۳ عکاس ارسال گردید. بخش مردمی نیز با مشارکت ۵۶ عکاس (۲۷۸ عکس)، ۳۹ مستندساز (۱۰۱ ویدئو) و ۲۵۸ راوی (۶۰۷ روایت صوتی و مکتوب) همراه بود. بخش نوجوانان نیز با ۱۶ شرکتکننده و ۲۳ اثر میزبان جوانان علاقهمند بود.
داوری تخصصی این آثار در دو بخش جداگانه و توسط هیاتهای داوری متشکل از چهرههای سرشناس هنری و رسانهای کشور انجام پذیرفت. هیئت داوران بخش حرفهای متشکل از بهرام محمدیفرد، احمد ناطقی، احمدرضا درویش، حسن قائدی و مهدی قاسمی و هیئت داوران بخش مردمی شامل آقایان هادی مقدمدوست، کورش علیانی و مجتبی حیدری بودند.
در مجموع، ۸۹ عکس و روایت از ۶۵ هنرمند از میان صدها اثر ارسالی، پس از فرآیند داوری برای نمایش در این نمایشگاه ملی انتخاب شدهاند. اسامی این عکاسان و راویان راهیافته به نمایشگاه به شرح ذیل اعلام شده است: دنیا اسکندرزاده، علیرضا اسماعیلی، فواد اشتری، زهرا اشرفی، معراج امانی، سید امیر پناهپور، زینب تاجالدین، سهند تاکی، پوریا ترابی، فاطمه جباری، حامد جعفرنژاد، روحاله جوانی، مجید حجتی، سید سراجالدین حسینی، پیمان حمیدیپور، امیر خلوصی، مجید خواهی، محمدمهدی دورانی، زهرا دمرچلی، فاطمه دولتآبادی، محمدمهدی دهقاتی دهنوی، محمدرضا رحمانی، تهمینه رحمانی، امیر رستمی، محسن رنگینکمان، ریحانه روحانی، وحید زارعی، نسیم زنگنه، فاطمه سارنج، آرش سپهری، زهره سلیمی، سارا سیفی، حسن شهابی، حسن شیروانی، حنانهسادات صادق شیرازی، یاسین صفری، محمدحسن صلواتی، محمدحسن ظریفمنش، مجید عسگریپور، لیلاسادات عقیلی، زهرا غلامی، سبحان فرجون، فاطمه فرهادزاده، فاطمه قائدی، محمدمهدی قدسی، فائزه کابلی، امیرحسین کمالی، عرفان کوچاری، امید مدحج، مقداد مددی، یاس مقدسزاده، علیرضا معصومی، سیدجواد میرحسینی، عرشیا میرزایی، محمدپارسا ناطقی، محمدامین نوبهار، محمدصادق نیکگستر، میثم لطفی، صدف وکیلزاده، حمید وکیلی، فاطمه هادیپور، سیدمتین هاشمی، هادی هیربدوش، سحر همایوننژاد و کیوان یوسفپوری.
مراسم افتتاحیه نمایشگاه و معرفی برگزیدگان رویداد مستندنگاری «زندگی در جنگ»، روز یکشنبه نوزدهم بهمنماه ۱۴۰۴ در تالار سوره حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد.