به گزارش ایرنا، این فعالان اقتصادی روز یکشنبه در نشستی با استاندار خراسان رضوی هشدار دادند که تداوم قیمتگذاری دستوری در محصولاتی چون لبنیات، توقف صادرات مواد لبنی به دلیل عدم رقابت قیمتی جهانی و چالشهای اجرایی در تعامل با سازمان تأمین اجتماعی نه تنها ارزش افزوده کشاورزی را تهدید میکند بلکه به طور مستقیم پایداری دسترسی به سبد غذایی مصرفکنندگان را به خطر میاندازد و نیازمند «شجاعت در تصمیمگیری» برای اصلاح مدل اقتصادی کشور است.
یک فعال اقتصادی و عضو انجمن صنایع تبدیلی خراسان رضوی در این نشست بر ضرورت حل ریشهای مشکلات ساختاری تأکید کرد و با اشاره به جایگاه دوم صنعت غذا در اشتغالزایی استان پس از گردشگری، اظهار کرد: استمرار جلسات یکشنبههای اقتصادی میتواند در شناسایی و تسریع حل مشکلات توسعه استان مؤثر باشد. صنایع تبدیلی با ایجاد ارزش افزوده برای کشاورزی و تقویت اقتصاد روستایی، نقش محوری دارند.
علیرضا بوستانی مهمترین چالشهای بخش تولید را ناترازیها، تبعیضها، رانتخواری، اقتصاد دستوری، قطعی اینترنت، کمبود انرژی و نبود منابع بانکی کافی دانست و ریشه این مسائل را در ناترازیهای کلان انرژی، تورم مزمن و مشکلات صادرات و واردات عنوان کرد.
به گفته وی، قیمتگذاری تحمیلی و سود بیش از ۳۵ درصدی تسهیلات بانکی، تولیدکننده را به سمت فعالیت با سرمایه شخصی سوق داده و سرمایهها را به بازارهای غیرمولد هدایت میکند و این امر نیازمند تعریف یک مدل اقتصادی جدید است.
چالشهای زنجیره تأمین و ارز
رئیس هیأتمدیره انجمن صنایع غذایی همگن خراسان رضوی نیز در این نشست به وابستگی صنعت غذا به محصولات کشاورزی در شرایط کمآبی اشاره کرد و خواستار ارائه بسته مشخصی برای نوع کشت و برنامههای بالادستی شد تا سرمایهگذاران بتوانند برنامهریزی کنند.
فرید سعادتیان؛ بزرگترین دغدغه در حوزه صنعت را موضوع ارز دانست و گفت: این در حالی است که ثبت سفارش برای واردات مواد اولیه مورد نیاز بسیاری از واحدها ماهها بدون تخصیص ارز باقی مانده و ترخیص مواد اولیه را با مشکل مواجه کرد.
وی همچنین از کمبود شدید روغن به عنوان یکی از نهادههای اصلی در تأمین مواد اولیه انتقاد کرد و گفت: سهمیههای موجود پاسخگوی نیاز واحدها نیست. در مقابل واحدهای لبنی نیز به دلیل قیمتگذاری دستوری با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم میکنند.
رئیس هیأتمدیره انجمن صنایع تبدیلی کشاورزی خراسان رضوی نیز در این نشست بر لزوم کاهش فاصله قیمتی بین ارز آزاد با ارز بانکی تاکید کرد و گفت: همچنان این فاصله وجود دارد و نرخ بین ۱۲۷ تا ۱۶۰ تومان در نوسان بوده که زمینهساز رانت است.
غلامحسین اسدی ازغدی همچنین مشکل رفع تعهد ارزی و محدودیتهای صادراتی و دشواری تأمین سرمایه در گردش را از دیگر موانع تولید دانست.
رئیس کمیسیون توسعه صادرات غیرنفتی اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز در این نشست گفت: تمام دغدغههای حوزه صادرات در جلسهای که دو سه روز قبل با حضور استاندار و وزیر اقتصاد در مشهد برگزار گردید، مطرح شد و موضوعاتی که فعالان اقتصادی بیان کردند بهصورت مکتوب نیز به وزیر ارائه شد و وی قول مساعدت و پیگیری داد.
حسین محمدیان افزود: در خصوص تسهیلات ۷۰۰ همتی که در اخبار و رسانهها مطرح شده است، اگر برش استانی در نظر گرفته شده، لازم است روند تخصیص آن با سرعت بیشتری انجام شود زیرا بخش قابل توجهی از فعالان اقتصادی و صادرکنندگان به این تسهیلات نیاز دارند چنانکه در دو ماه گذشته در برخی حوزهها قیمت مواد اولیه تا سه برابر افزایش یافته و همین مسئله فشار زیادی به واحدهای تولیدی و صادراتی وارد کرده است و بدون حمایتهای مالی ادامه فعالیت برای بسیاری از واحدها با دشواری مواجه خواهد شد.
محمدرضا توکلی زاده، رئیس اتاق بازرگانی خراسان رضوی نیز در این نشست ابراز امیدواری کرد راهکاری مشخص و منشأ ارز تعیین شود تا حقی از صاحبان صنایع و صادرکنندگان ضایع نشود. مسیرهایی هم برای حفظ حقوق تولیدکننده و صادرکننده قابل استفاده است و امیدواریم هرچه سریعتر به نتیجه برسد.
تأمین اجتماعی؛ فاصلهای میان قانون و اجرا
مشاور تأمین اجتماعی گروه کارخانجات تبرک نیز در این نشست با بیان اینکه صنعت غذا با امنیت غذایی و تابآوری اجتماعی مرتبط است به چالشهای اجرایی در تعامل با سازمان تأمین اجتماعی اشاره کرد.
علیرضا زواری مشکل اصلی را نحوه اجرا و تفسیر قوانین دانست که منجر به شکلگیری بدهیهای غیرواقعی میشود.
وی به دو چالش اصلی در این حوزه اشاره کرد و گفت: سازمان تأمین اجتماعی بر اساس عدم ارائه دفاتر قدیمیتر از ۱۰ سال، اقدام به برآورد بدهیهای کارگاهها می کند، از سوی دیگر بخشنامه جدید درآمد سازمان مبنی بر برآورد حق بیمه برای کارگاههای فاقد لیست حقوق، در عمل به واحدهایی که لیست کامل ارسال کردهاند نیز تسری یافته و مطالبهها به صورت سلیقهای و چندبرابری صورت گرفته است.
بحران صادرات لبنیات و دغدغههای منطقهای
دبیر اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد لبنی خراسان رضوی نیز در این نشست از صفر شدن صادرات این حوزه در بهمنماه خبر داد و گفت: وضعیت بازار داخلی بههم ریخته و قیمت محصولات لبنی بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته در نتیجه صادرات ما به صفر رسیده است. اگر مشکل صادرات حل نشود، صنعت دامداری استان با بحران جدی مواجه خواهد شد.
هدایت نیا افزود: قیمت جهانی کره از حدود هشت دلار به چهار دلار کاهش یافته و صادرات لبنیات استان که در ۹ ماهه ابتدایی سال حدود ۲۶۸ میلیون دلار بوده در بهمنماه به صفر رسیده و دهها هزار تن محصول در کارخانهها دپو شده است. همچنین قیمت جهانی شیرخشک از ۲.۹ دلار به حدود ۲.۴ دلار کاهش یافته در حالی که قیمت تمامشده تولید شیرخشک در ایران با نرخ شیر ۴۶ هزار و ۵۰۰ تومان حدود ۳.۲ دلار است و همین موضوع باعث توقف صادرات شده است.
وی اظهار کرد: اگر قیمت گمرکی کالا اصلاح نشود، شرایط برای تولیدکنندگان سختتر میشود، زیرا قیمت متوسط جهانی حدود ۲.۴ دلار است و باید همان قیمتهای جهانی در ایران ملاک قرار گیرد. در حالی که شیرخشک کشورهای بلاروس و آلمان با قیمت حدود ۲.۵ دلار در بازار عراق و پاکستان عرضه میشود، محصول تولیدی ما با قیمت حدود ۳.۲ دلار قدرت رقابت ندارد و ادامه این وضعیت بازار را با مشکلات جدی مواجه میکند.
دبیر اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد لبنی خراسان رضوی گفت: از سوی دیگر واردات نهادهها و علوفه با مشکلات متعددی روبهرو است و در حوزه تأمین روغن نیز سال گذشته مصرف کارخانهها حدود ۲۰ هزار تن بوده اما در ماههای اخیر تنها حدود ۲۰۰ تن روغن تخصیص یافته که این موضوع فعالیت واحدهای تولیدی را با مشکل مواجه کرده است.
او کاهش قیمت جهانی کره و شیرخشک را در کنار قیمت تمام شده بالای تولید در ایران عامل اصلی توقف صادرات و دپوی دهها هزار تن محصول در کارخانهها دانست و گفت: اصلاح قیمت گمرکی کالاها بر اساس نرخ های جهانی برای حفظ قدرت رقابت ضروری است.
افزایش سرسامآور هزینهها و ثابت ماندن قیمت آرد
رئیس انجمن آرد خراسان رضوی در این نشست ضمن اعلام اینکه از ۳۸۰ واحد تولیدی فعال آرد کشور ۴۰ واحد در استان ماست؛ نسبت به وضعیت بحرانی صنعت آرد به دلیل قیمتگذاری دستوری و افزایش بیرویه هزینهها هشدار داد.
به گفته ناصری، قیمت آرد از سال ۱۳۹۳ تاکنون هیچ افزایشی نداشته در حالی که شاخصهای اقتصادی کشور تغییرات چشمگیری داشتهاند. این امر فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کرده است.
وی با اشاره به اینکه صنعت آرد تحت مدیریت قیمتگذاری دستوری و خرید گندم از شرکت بازرگانی دولتی اداره میشود، تأکید کرد: مطالبات کارخانهها از دولت بابت مابهالتفاوت قیمتها نیز تاکنون پرداخت نشده است.
وی افزود: افزایش قیمت کیسههای بستهبندی نیز بیسابقه بوده است و بسیاری از کارخانجات آرد اکنون توانایی تأمین هزینههای جاری و پرداخت حقوق کارگران خود را ندارند.
انجمن آرد خراسان رضوی همچنین درخواستهای مشخصی را از سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان مطرح کرد و گفت: بررسی مجدد و اصلاح هزینههای کارخانجات، اصلاح قیمت آرد بر اساس واقعیتهای اقتصادی، جبران مابهالتفاوتهای گذشته، درخواست برای قیمتگذاری بر اساس عرضه و تقاضا به جای روش دستوری فعلی از جمله این درخواستهاست.
عبدالله یزدانبخش، رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی خراسان رضوی هم بر تفویض اختیار به استان به عنوان راهحل مهم تأکید کرد و مشکلات تعهد ارزی و سرمایه در گردش صنایع تبدیلی را حیاتی خواند. وی همچنین از سازمان غذا و دارو درخواست کرد تا در صدور پروانه ساخت محصولات یکسان با اختصاص یک کد واحد از صرف زمان و هزینه مضاعف برای تولیدکنندگان جلوگیری کند.