شناسهٔ خبر: 77041638 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: جام‌جم آنلاین | لینک خبر

عصر دکترین تهاجمی

در یکی از مهم‌ترین تحولات راهبردی سال‌های اخیر، نیروهای مسلح کشورمان به‌طور رسمی از تغییر دکترین نظامی خود از «تدافعی» به «تهاجمی» خبر دادند‌؛ تحولی که همزمان با افزایش تهدیدهای نظامی و سیاسی آمریکا علیه تهران و در شرایطی که مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در عمان آغاز شده، معادلات امنیتی منطقه را وارد مرحله‌ای جدید کرده است.همزمانی این اعلام راهبردی با رونمایی از شهر موشکی جدیدنیروی هوافضای سپاه و ورود موشک پیشرفته «خرمشهر۴» به چرخه عملیاتی، نشان می‌دهد تهران در حال بازتعریف معادله «قدرت و مذاکره» برمبنای تقویت بازدارندگی فعال است.

صاحب‌خبر -
 
دکترین جدید‌؛ عبور از دفاع صرف به بازدارندگی آفندی
سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در جریان بازدید از شهرهای موشکی سپاه پاسداران اعلام کرد: جمهوری اسلامی پس ازجنگ۱۲روزه اخیر،راهبرد نظامی خود را ازحالت تدافعی به تهاجمی تغییر داده و برسیاست «جنگ ناهمگون» و«پاسخ کوبنده» تمرکز کرده است.این تغییر دکترین، صرفا یک تحول نظامی نیست بلکه حامل پیام‌های چندلایه سیاسی و راهبردی است. در سطح نخست، ایران تلاش می‌کند این پیام را منتقل کند که دوره واکنش صرف به تهدیدها پایان یافته و هرگونه اقدام خصمانه می‌تواند با پاسخ پیشدستانه یا ضربات متقابل سنگین همراه شود. در سطحی گسترده‌تر، این تغییر دکترین را می‌توان بخشی از تلاش تهران برای بازتعریف مفهوم بازدارندگی در برابر راهبرد فشار حداکثری و تهدید نظامی آمریکا دانست. راهبرد جدید ایران مبتنی بر «بازدارندگی فعال» تعریف می‌شود‌؛ الگویی که در آن قدرت نظامی نه‌تنها برای دفع حمله دشمن بلکه برای ایجاد هزینه‌های پیشینی و جلوگیری از شکل‌گیری تهدید به‌کار گرفته می‌شود. این رویکرد، به‌ویژه در شرایطی که تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته و احتمال درگیری‌های محدود یا نیابتی بالا رفته، اهمیت مضاعفی پیدا کرده است. 
 
شهرهای موشکی‌؛ نمایش عمق راهبردی قدرت نظامی
در کنار اعلام این تحول دکترینی، رونمایی از یک شهر موشکی جدید وابسته به نیروی هوافضای سپاه پاسداران را می‌توان بخش عملیاتی و عینی این راهبرد دانست. شهرهای موشکی زیرزمینی ایران در سال‌های گذشته به یکی از نمادهای توان بازدارندگی جمهوری اسلامی تبدیل شده‌اند‌؛ تأسیساتی که با هدف افزایش بقاپذیری سامانه‌های موشکی و حفظ توان پاسخ‌دهی در شرایط حمله گسترده طراحی شده‌اند. این شهرهای زیرزمینی با ایجاد شبکه‌ای گسترده از پایگاه‌های پرتاب، امکان انجام حملات چندلایه و همزمان را فراهم کرده و قدرت واکنش سریع نیروهای مسلح را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهند. 
 
«خرمشهر۴»‌؛ ستون جدید قدرت موشکی ایران
مهم‌ترین بخش این رونمایی، مشاهده و استقرار موشک بالستیک پیشرفته «خرمشهر۴» در این مجموعه بود‌؛ موشکی که از آن به‌عنوان یکی از ارکان اصلی دکترین آفندی ایران یاد می‌شود. این موشک که با نام عملیاتی «خیبر» نیز شناخته می‌شود، یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های برد بلند جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.خرمشهر۴ دارای برد عملیاتی حدود ۲۰۰۰ کیلومتر است و می‌تواند اهداف راهبردی در عمق جغرافیای دشمن را مورد اصابت قرار دهد.سرجنگی این موشک با وزن ۱۵۰۰ کیلوگرم، در زمره سنگین‌ترین سرجنگی‌های طراحی‌شده در صنعت موشکی ایران قرار دارد و قابلیت حمل بیش از یک تن مواد انفجاری را دارد‌؛ ویژگی‌ای که قدرت تخریب بسیار بالایی برای آن ایجاد می‌کند.یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های خرمشهر۴سرعت بسیاربالای آن است.دقت اصابت حدود۳۰متر در برد۲۰۰۰ کیلومتری، خرمشهر۴ را به یکی از دقیق‌ترین موشک‌های سنگین ایران تبدیل کرده وتوان هدف‌گیری تأسیسات حساس ومراکزراهبردی رافراهم ساخته است. 
   
مذاکره در سایه قدرت‌؛ معادله جدید ایران در برابر آمریکا
همزمانی رونمایی از شهر موشکی و اعلام تغییر دکترین نظامی با آغازمذاکرات ایران وآمریکا درعمان، نشان‌دهنده راهبرد «مذاکره ازموضع قدرت» است.تجربه مذاکرات هسته‌ای دردهه‌های گذشته نشان داده که هرگاه ایران ازپشتوانه قدرت میدانی و نظامی برخوردار بوده، توانسته امتیازات بیشتری درعرصه دیپلماسی کسب کند.درهمین چارچوب، تهران تلاش دارد این پیام رامنتقل کندکه برنامه موشکی بخشی ازمؤلفه‌های امنیت ملی ایران است ومذاکره درباره آن خط قرمز محسوب می‌شود. در شرایطی که مذاکرات عمان می‌تواند آینده روابط ایران و آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد، تهران تلاش دارد نشان دهد دیپلماسی و قدرت نظامی دو ضلع مکمل سیاست خارجی کشور هستند.