محمدهادی ایمانیه در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار ایرنا، با تشریح دستاوردهای حوزه سلامت پس از انقلاب اسلامی، اظهارکرد: میتوانم با جرات ادعا کنم که یکی از مظاهر پیشرفت کشور در حوزههای علمی، در حوزه علم پزشکی و ارائه خدمات سلامت پس از انقلاب اسلامی اتفاق افتاده است.
پوشش واکسیناسیون و ریشهکنی بیماریها
وی ادامه داد: یکی از خدماتی که در سطح سلامت مردم جهان بسیار اهمیت دارد، مسئله خدمات بهداشتی بهویژه واکسیناسیون است؛ به عنوان مثال، قبل از انقلاب تقریبا ۲۰ درصد مردم علیه تعداد محدودی از بیماریها واکسینه شده بودند؛ اما در حال حاضر هم تعداد بیماریهایی که علیه آنها واکسیناسیون انجام میشود به شدت افزایش یافته و هم درصد واکسیناسیون به بالای ۹۹ درصد رسیده است.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشیکی شیراز بیان کرد: یکی از بیماریهایی که به رشته تخصصیام مربوط میشود، بیماری هپاتیت B است؛ من امروز بین بیمارانم، با توجه به اینکه گروه زیر ۱۸ سال را ویزیت میکنم، دیگر حتی یک مورد هپاتیت B در بین ایرانیهای زیر ۱۸ سال مشاهده نمیکنم.
ایمانیه افزود: جالب است که امسال، وقتی میخواستم سوال امتحان فوقتخصصی دانشجویان را طرح کنم، اصلا از هپاتیت B سوالی ندادم؛ چرا که موضوعیت آن برطرف شده و تاثیرگذاری واکسیناسیون به حدی بوده که دیگر جای سوال ندارد.
افزایش امید به زندگی و تولید دارو
وی ادامه داد: یک موضوع دیگر، مسئله امید به زندگی است که برای همه مردم دنیا اهمیت دارد؛ ما قبل از انقلاب، امید به زندگی در ایران حدود ۵۷ سال بود؛ اما امسال خوشبختانه این شاخص از ۷۷ سال نیز فراتر رفته است؛ یعنی به طور متوسط ۲۰ سال به طول عمر ایرانیها افزوده شده که این نشاندهنده تاثیر خدمات سلامت ارائهشده است.
استاندار سابق فارس عنوان کرد: موضوع دیگر، بحث تولید دارو است؛ قبل از انقلاب اسلامی، تقریبا ۱۰ درصد داروها در داخل کشور تولید میشد؛ اما امروز خوشبختانه حدود ۹۷ درصد داروهای مورد نیاز کشور را خودمان تولید میکنیم و این جهش بزرگی است؛ این داروها نهتنها در داخل مصرف میشوند، بلکه تنها در سال گذشته، هرچند آمار دقیقی در دست ندارم، مطمئنا بیش از ۱۰۰ میلیون دلار دارو به کشورهای دیگر صادر کردهایم؛ ما توانستهایم داروهای مورد نیاز کشورهای دیگر را با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی تامین و صادر کنیم.
شاخص مرگومیر مادران و نوزادان
ایمانیه افزود: یکی از شاخصهای بسیار مورد توجه سازمان بهداشت جهانی، مرگ نوزادان، کودکان زیر پنج سال، کودکان زیر یک سال و مادران باردار است؛ اینها شاخصهای مهمی هستند که سلامت مردم جهان بر اساس آنها ارزیابی میشود.
وی ادامه داد: به عنوان مثال، مرگ نوزاد در هر هزار تولد قبل از انقلاب اسلامی حدود ۱۰۰ مورد بود؛ یعنی از هر ۱۰ نوزاد، یکی فوت میکرد، اما امروز خوشبختانه این رقم به حدود یک مورد در هر هزار تولد کاهش یافته است؛ همچنین مرگ کودکان زیر یک سال از ۹۷ مورد به حدود ۱۴ مورد در هر هزار مورد رسیده و مرگ کودکان زیر پنج سال از ۱۰۰ مورد به ۱۶ مورد کاهش یافته است.
رئیس پیشین دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد: مرگ مادران باردار نیز که در هر صد هزار تولد ارزیابی میشود، قبل از انقلاب حدود ۱۴۰ مورد بود؛ اما امروز این رقم به حدود ۶ مورد کاهش یافته که تقریبا یک بیستوپنجم شده است.
گسترش زیرساختهای بهداشتی و درمانی
ایمانیه گفت: قبل از انقلاب اسلامی، تعداد خانههای بهداشت در استان فارس حدود ۳۰ مورد بود؛ از آنجا که یکی از شاخصهای مهم انقلاب اسلامی اجرای عدالت در حوزههای مختلف از جمله سلامت بوده، امروز به جایی رسیدهایم که در سال آخر مسئولیتم به عنوان رئیس دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دیگر هیچ روستایی که واجد شرایط داشتن خانه بهداشت باشد، فاقد این امکانات نبود.
وی ادامه داد: خانههای بهداشت مسئول تامین سلامت در روستاها هستند و به روستاهای بالای ۱۰ خانوار یک خانه بهداشت تعلق میگیرد؛ امروز بیش از هزار خانه بهداشت در استان فارس فعال است که در مقایسه با ۳۰ مورد قبل از انقلاب، رشد چشمگیری داشته است؛ بهورزان در این مراکز مستقر شدهاند و خدمات اولیه بهداشتی را ارائه میدهند؛ در صورت نیاز نیز بیماران به پزشکان اقماری یا مراکز درمانی شهرهای مجاور ارجاع داده میشوند.
افزایش بیمارستانها و تختهای بیمارستانی
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران افزود: تعداد بیمارستانهای استان فارس از ۳۹ بیمارستان قبل از انقلاب، اکنون به حدود ۱۰۰ بیمارستان افزایش یافته است؛ این بیمارستانها شامل مراکز دولتی، دانشگاهی، خصوصی و خیریه میشوند.
ایمانیه با اشاره به تختهای بیمارستانی یادآور شد: قبل از انقلاب، استان فارس حدود یک هزار و ۴۰۰ تخت بیمارستانی داشت؛ اما اکنون این عدد به بیش از ۱۲ هزار تخت رسیده که بیش از ۱۰ برابر شده است؛ همچنین تعداد تختهای ویژه (از جمله سیسییو و آیسییو) از حدود ۲۰ مورد به حدود ۵۰۰ تخت سیسییو، ۵۰۰ تخت آیسییو، ۲۰۰ تخت انآیسییو (مخصوص نوزادان) و ۲۰ تخت پیآیسییو (مخصوص کودکان) افزایش یافته است.
وی ادامه داد: تعداد آزمایشگاههای استان نیز از ۱۰ مورد به ۴۵۰ مورد رسیده که ۴۵ برابر رشد داشته است.
پیشرفت در عملهای جراحی پیچیده
استاندار سابق فارس بیان کرد: تعداد اعمال جراحی قلب که قبل از انقلاب اصلا انجام نمیشد و بیماران مجبور بودند برای درمان به خارج از کشور بروند، در سال گذشته به بیش از چهار هزار و ۵۰۰ مورد رسیده است؛ همچنین پیوند کبد که پیش از انقلاب انجام نمیشد، اکنون سالهاست که بالاترین تعداد پیوند کبد در یک بیمارستان دنیا، در بیمارستان ابوعلی سینای شیراز انجام میشود.
ایمانیه افزود: در زمینه کاشت حلزون نیز، که میتواند به کودکان ناشنوای مادرزادی کمک کند، سالانه حدود ۱۵۰ عمل انجام میشود.
رشد نیروی انسانی و مراکز آموزشی
وی ادامه داد: تعداد داروخانهها از ۲۷ مورد قبل از انقلاب به ۸۵۰ مورد افزایش یافته است؛ مراکز تصویربرداری نیز از ۳۵ مرکز به بیش از ۳۰۰ مرکز رسیده که حدود ۱۰ برابر شده است؛ تعداد دانشکدههای علوم پزشکی از هفت مورد به ۱۸ مورد و تعداد دانشجویان از ۷۰۰ نفر به حدود ۱۲ هزار نفر (تقریبا ۱۵ برابر) افزایش یافته است.
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران تصریح کرد: تعداد دستیاران تخصصی از ۴۵ نفر به سالانه یک هزار و ۵۰۰ نفر، نیروی انسانی شاغل در سیستم سلامت از چهار هزار نفر به حدود ۳۰ هزار نفر، و اعضای هیات علمی از ۸۰ نفر به یک هزار و ۱۰۰ نفر رسیده است.
توجه به بانوان در عرصه علمی
ایمانیه افزود: جالب است که بر اساس مقالهای از یکی از اساتید دانشکده پیراپزشکی، تعداد بانوان عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز از نظر درصدی، از چهار دانشگاه مطرح آمریکا نیز بالاتر است؛ در برخی از گروههای آموزشی و درمانی، تعداد خواهران عضو هیات علمی حتی از آقایان بیشتر شده است.
وی تاکید کرد: تعداد پیراپزشکان (تکنسینهای آزمایشگاه، رادیولوژی، فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی) از یک هزار و ۲۰۰ نفر به ۲۲ هزار نفر (حدود ۲۰ برابر) افزایش یافته است؛ همچنین تعداد متخصصان و فوقتخصصان از ۳۰ نفر قبل از انقلاب به حدود یک هزار و ۴۰۰ نفر رسیده است.
رشد پژوهش و انتشار مقالات علمی
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: تعداد طرحهای تحقیقاتی از ۲۰ طرح در سال قبل از انقلاب به یک هزار و ۶۸۰ مورد، تعداد مجلات دانشگاه از یک مجله به حدود ۳۰ مجله، و تعداد مقالات منتشرشده از ۱۰۰ مقاله در سال به سه هزار مقاله در سال افزایش یافته است؛ این شاخصها نشاندهنده پیشرفتهای چشمگیر در عرصه بهداشت، درمان، آموزش، پژوهش، دارو و آموزش دانشجویان است.
تبدیل فارس به قطب پزشکی و جذب بیماران خارجی
به گفته ایمانیه، انقلاب اسلامی سبب شده شاخصهای نظام سلامت در استان فارس متحول شود و به جای آنکه بیماران ایرانی برای درمان به کشورهای دیگر مراجعه کنند، امروز بیماران خارجی نیز ایران و شهر شیراز را به عنوان قطب پزشکی انتخاب میکنند.
وی ادامه داد: پیشرفتهای صورتگرفته باعث شده که نهتنها بیماران ایرانی نیازی به مراجعه به کشورهایی مانند آمریکا، انگلستان یا آلمان نداشته باشند، بلکه تعداد قابل توجهی از بیماران کشورهای دیگر برای دریافت خدمات تشخیصی و درمانی به شیراز مراجعه کنند؛ حتی برخی از آنها با وجود امکان مراجعه به اروپا یا آمریکا، به دلیل اعتماد به خدمات سلامت در شیراز، این شهر را انتخاب میکنند.
استاندار سابق فارس بیان کرد: گاهی بیماران با هواپیماهای چارتر به شیراز میآیند و پس از دریافت خدمات درمانی بازمیگردند؛ از نظر آموزشی نیز، ما دانشجویانی از بیش از ۴۰ کشور داریم که این نشاندهنده اعتماد به کیفیت آموزش در دانشگاههای ماست.
چالشها و راهکارهای آینده
ایمانیه افزود: برای جلوگیری از مهاجرت پزشکان و اساتید و تشویق آنان به خدمت در کشور، ۲ پیشنهاد دارم؛ اول، تسریع در احداث "شهر سلامت" در یکی از خوشآبوهواترین مناطق شیراز که پیشبینی میشود حدود ۱۰ میلیارد یورو سرمایهگذاری جذب کند؛ این شهر شامل بیمارستانها، کلینیکها، مراکز تحقیقاتی، شهرکهای مسکونی و امکانات گردشگری سلامت خواهد بود.
وی ادامه داد: دوم، حمایت جدیتر از تولید دارو و تجهیزات پزشکی در استان فارس است؛ با وجود رشد خوب شرکتهای دانشبنیان، هنوز تا رسیدن به پتانسیل کامل فاصله داریم و باید بروکراسیهای اداری کاهش یافته و حمایتهای عملی از تولیدکنندگان افزایش یابد.
افتخار به هویت ایرانی و اسلامی
عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران خطاب به جوانان گفت: به ایرانی و مسلمان بودن خود افتخار کنید؛ ما در کشوری با تاریخ و تمدن چندین هزارساله زندگی میکنیم و شهری مانند شیراز، علاوه بر جاذبههای تاریخی و طبیعی، دارای مراکز علمی و درمانی پیشرفته است.
ایمانیه تاکید کرد: اگرچه مشکلات و نواقصی وجود دارد، اما قرار نیست کسی از آسمان نازل شود تا آنها را حل کند؛ این ما هستیم که باید با همت و انگیزه، کشورمان را بسازیم؛ جوانان ایرانی نشان دادهاند که پس از انقلاب اسلامی، با رشد علمی چشمگیر، جایگاه ایران در عرصه جهانی را ارتقا دادهاند؛ با نگاه به نمودارهای رشد علمی در سایتهای معتبر جهانی، میبینیم که ایران پس از انقلاب، روندی رو به رشد داشته است.
وی گفت: امیدوارم با انرژی و انگیزه جوانان عزیز، آینده درخشانتری در پیش رو داشته باشیم.