با مروریبر فیلمهای به نمایش درآمده در پردیس سینمایی ملت بهعنوان خانه اصحاب رسانه در چهلوچهارمین جشنواره فجر، شاهد حضور آثار متنوعی با موضوعات سیاسی، اجتماعی و البته جنایی خواهیم بود.
یکی از ویژگیهای جشنواره چهلوچهارم حذف هیأت انتخاب و آیین قرعهکشی برای نمایش آثار بود و از این منظر انتخاب فیلمها و جانمایی آنها در جدول اکران با مدیریت دبیرخانه و تأیید شخص منوچهر شاهسواری در مقام دبیر جشنواره صورت گرفته است. از این منظر و با توجه به رسیدن جشنواره به نیمه راه، بازخوانی داستان و ژانر فیلمهای به نمایش درآمده در نیمه نخست میتواند قابلتأمل باشد.
در حوالی سیاست و امنیت
یکی از موضوعات و ژانرهایی که سهم قابلتوجهی در ترکیب فیلمهای نیمه اول داشت، داستانهایی با پس زمینه سیاسی و امنیتی بود. اولین فیلم از این دست «غبار میمون» ساخته آرش معیریان بود که در همان روز نخست جشنواره روی پرده رفت و روایتی از تقابل جاسوسی میان ایران و انگلیس را به تصویر میکشید. «قمارباز» فیلم دیگری بود که هر چند در دسته فیلمهای مرتبط با جنگ ۱۲ روزه هم قرار میگیرد اما این بازه زمانی را از منظر یک ماجرای سیاسی و مرتبط با هک بانک مرکزی به تصویر کشید که قهرمان اصلی آن یک مأمور امنیتی بود. در همین فضا دو فیلم «نیمشب» و «گیس» که هر یک از نظر ژانر در دسته سینمای فاجعه یا بحران هم قابل تعریف هستند، رگههای جدی از نگاه امنیتی و سیاسی داشتند. فیلم «مارون» هم با تمرکز بر زندگی شهید هدایتاله طیب، با نگاهی تاریخی، پروژه امنیت حمله بیولوژیک به ایران در سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب را روایت کرده است.
معمای یک قتل
یکی دیگر از موضوعاتی که به طرز قابلتأملی توجه فیلمسازان و بهویژه فیلماولیها را در جشنواره چهلوچهارم به سمت خود معطوف کرده است، داستانهای جنایی و معمایی است. در میان ۱۵ فیلم اکرانشده در نیمه نخست، ۵ فیلم با همین حالوهوا روی پرده رفت. اولین نمونه فیلم «غوطهور» بود که به داستان مواجهه یک افسر آرمانخواه با پرونده قتلهای سریالی دختران و زنان، میپرداخت و قاتلی نامتعارف را هم به تصویر کشید. «تقاطع نهایی» هم در قالبی معمایی، ۴ زن را در موقعیت وقوع یک قتل قرار داد تا در یک کشمکش درونی و بیرونی، تصمیم به یک اقدام مشترک بگیرند. فیلم «پروانه» دیگر فیلم جشنواره امسال است که هرچند به سینمای روانشناسانه یا سایکودرام هم نزدیک میشود اما داستان اصلیاش ماجرای یک قتل است که قطعههای مختلف پازل آن در فرآیند یک بازجویی عیان میشود. فیلم «زندهشور» را هم از منظر پرداختن به قصههای مرتبط با ۵ محکوم به اعدام که هر یک مرتکب قتلی شدهاند و حالا در آستانه اجرای حکم قصاص قرار دارند، میتواند در دسته فیلمهای جنایی و معمایی قرار بگیرد.
تاریخ و حادثه
در کنار دو دسته عمده فیلمهای مرتبط با مسائل «سیاسی و امنیتی» و «معمایی و جنایی»، تنوع فیلمهای مرتبط با دیگر ژانرها هم در ویترین فجر چهلوچهارم قابلتوجه است. از سینمای فانتزی علاوهبر انیمیشن «نگهبانان خورشید» که در بخش خارج از مسابقه به اکران درآمد، میتوان به فیلم «دختر پریخانوم» هم اشاره کرد که داستان پرستاری مردی ۴۰ ساله از مادر در کما رفته خود را با پسزمینه از رویا و آرزو به تصویر درآورده است. فیلم «اسکورت» را هم میتوان نماینده ژانر جادهای و حادثهای در جشنواره امسال قلمداد کرد که با دست گذاشتن روی سوژه کمتر پرداختهشده شوتیها، روایتی پرکشش و تماشایی را خلق کرده است. فیلم «کوچ» هم با تمرکز بر داستان دوران کودکی و نوجوانی سردار قاسم سلیمانی، نماینده سینمای بیوگرافیک و تاریخی در نیمه نخست جشنواره بود. نکته قابلتأمل اما مربوط به سینمای اجتماعی یا همان فیلمهای مرتبط با آسیبها و معضلات اجتماعی است. گونهای که طی یک دهه گذشته همواره حضوری پررنگ و پرقدرت در جشنواره فجر داشته اما در نیمه نخست جشنواره چهلوچهارم تنها فیلم «خیابان جمهوری» را میتوان نمانده تاموتمام این دسته از آثار به شمار آورد. در مجموع عملکرد دبیر و دبیرخانه فجر، در زمینه حفظ تنوع موضوعی و ژانری در این دوره از جشنواره، قابلقبول بوده و لااقل در نیمه نخست میتوان نمره قبولی به آن داد.
با مروریبر فیلمهای به نمایش درآمده در پردیس سینمایی ملت بهعنوان خانه اصحاب رسانه در چهلوچهارمین جشنواره فجر، شاهد حضور آثار متنوعی با موضوعات سیاسی، اجتماعی و البته جنایی خواهیم بود.
یکی از ویژگیهای جشنواره چهلوچهارم حذف هیأت انتخاب و آیین قرعهکشی برای نمایش آثار بود و از این منظر انتخاب فیلمها و جانمایی آنها در جدول اکران با مدیریت دبیرخانه و تأیید شخص منوچهر شاهسواری در مقام دبیر جشنواره صورت گرفته است. از این منظر و با توجه به رسیدن جشنواره به نیمه راه، بازخوانی داستان و ژانر فیلمهای به نمایش درآمده در نیمه نخست میتواند قابلتأمل باشد.
در حوالی سیاست و امنیت
یکی از موضوعات و ژانرهایی که سهم قابلتوجهی در ترکیب فیلمهای نیمه اول داشت، داستانهایی با پس زمینه سیاسی و امنیتی بود. اولین فیلم از این دست «غبار میمون» ساخته آرش معیریان بود که در همان روز نخست جشنواره روی پرده رفت و روایتی از تقابل جاسوسی میان ایران و انگلیس را به تصویر میکشید. «قمارباز» فیلم دیگری بود که هر چند در دسته فیلمهای مرتبط با جنگ ۱۲ روزه هم قرار میگیرد اما این بازه زمانی را از منظر یک ماجرای سیاسی و مرتبط با هک بانک مرکزی به تصویر کشید که قهرمان اصلی آن یک مأمور امنیتی بود. در همین فضا دو فیلم «نیمشب» و «گیس» که هر یک از نظر ژانر در دسته سینمای فاجعه یا بحران هم قابل تعریف هستند، رگههای جدی از نگاه امنیتی و سیاسی داشتند. فیلم «مارون» هم با تمرکز بر زندگی شهید هدایتاله طیب، با نگاهی تاریخی، پروژه امنیت حمله بیولوژیک به ایران در سالهای ابتدایی پس از پیروزی انقلاب را روایت کرده است.
معمای یک قتل
یکی دیگر از موضوعاتی که به طرز قابلتأملی توجه فیلمسازان و بهویژه فیلماولیها را در جشنواره چهلوچهارم به سمت خود معطوف کرده است، داستانهای جنایی و معمایی است. در میان ۱۵ فیلم اکرانشده در نیمه نخست، ۵ فیلم با همین حالوهوا روی پرده رفت. اولین نمونه فیلم «غوطهور» بود که به داستان مواجهه یک افسر آرمانخواه با پرونده قتلهای سریالی دختران و زنان، میپرداخت و قاتلی نامتعارف را هم به تصویر کشید. «تقاطع نهایی» هم در قالبی معمایی، ۴ زن را در موقعیت وقوع یک قتل قرار داد تا در یک کشمکش درونی و بیرونی، تصمیم به یک اقدام مشترک بگیرند. فیلم «پروانه» دیگر فیلم جشنواره امسال است که هرچند به سینمای روانشناسانه یا سایکودرام هم نزدیک میشود اما داستان اصلیاش ماجرای یک قتل است که قطعههای مختلف پازل آن در فرآیند یک بازجویی عیان میشود. فیلم «زندهشور» را هم از منظر پرداختن به قصههای مرتبط با ۵ محکوم به اعدام که هر یک مرتکب قتلی شدهاند و حالا در آستانه اجرای حکم قصاص قرار دارند، میتواند در دسته فیلمهای جنایی و معمایی قرار بگیرد.
تاریخ و حادثه
در کنار دو دسته عمده فیلمهای مرتبط با مسائل «سیاسی و امنیتی» و «معمایی و جنایی»، تنوع فیلمهای مرتبط با دیگر ژانرها هم در ویترین فجر چهلوچهارم قابلتوجه است. از سینمای فانتزی علاوهبر انیمیشن «نگهبانان خورشید» که در بخش خارج از مسابقه به اکران درآمد، میتوان به فیلم «دختر پریخانوم» هم اشاره کرد که داستان پرستاری مردی ۴۰ ساله از مادر در کما رفته خود را با پسزمینه از رویا و آرزو به تصویر درآورده است. فیلم «اسکورت» را هم میتوان نماینده ژانر جادهای و حادثهای در جشنواره امسال قلمداد کرد که با دست گذاشتن روی سوژه کمتر پرداختهشده شوتیها، روایتی پرکشش و تماشایی را خلق کرده است. فیلم «کوچ» هم با تمرکز بر داستان دوران کودکی و نوجوانی سردار قاسم سلیمانی، نماینده سینمای بیوگرافیک و تاریخی در نیمه نخست جشنواره بود. نکته قابلتأمل اما مربوط به سینمای اجتماعی یا همان فیلمهای مرتبط با آسیبها و معضلات اجتماعی است. گونهای که طی یک دهه گذشته همواره حضوری پررنگ و پرقدرت در جشنواره فجر داشته اما در نیمه نخست جشنواره چهلوچهارم تنها فیلم «خیابان جمهوری» را میتوان نمانده تاموتمام این دسته از آثار به شمار آورد. در مجموع عملکرد دبیر و دبیرخانه فجر، در زمینه حفظ تنوع موضوعی و ژانری در این دوره از جشنواره، قابلقبول بوده و لااقل در نیمه نخست میتوان نمره قبولی به آن داد.