علی اسکینی مدیر سرمایهگذاری تأمین سرمایه نوین در میزگرد تلویزیونی پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، با اشاره به ایرادات وارد شده بر نحوه محاسبه شاخصکل و سایر شاخصهای بورسها گفت: «ایرادی که به شاخصهای بورسها وارد است این است که شاخصهای اصلی بازار بهطور کامل در بورس، فرابورس و نهادهای زیرمجموعه سازمان بورس طراحی و منتشر میشوند. هرچند در کنار این شاخصها، برخی نهادهای مالی و شرکتهای پردازش اطلاعات نیز شاخصهایی را محاسبه و منتشر میکنند که رسمی نیستند، اما میتوانند برای مقایسه مورد استفاده قرار گیرند.»
او با اشاره به یکی دیگر از ایرادات وارد شده به نحوه محاسبه شاخصکل افزود: «در شاخص کل، برخی شرکتها سهامدار شرکتهای دیگر هستند و این موضوع به چندبارشماری منجر میشود. برای مثال، یک شرکت ممکن است بهطور مستقیم و غیرمستقیم در سهام چند شرکت بزرگ حضور داشته باشد، در نتیجه اثر آن چند بار در شاخص منعکس میشود.»
اسکینی با بیان اینکه شاخصها باید بهدرستی نمایانگر وضعیت کلی بورس باشند، افزود: «اعداد و ارقام شاخص کل درست محاسبه میشود، اما مسئله اینجاست که ۷۰ درصد معاملات بازار سرمایه را سهامداران حقیقی انجام میدهند، در حالی که شاخصهایی که وضع این نوع از سرمایهگذاران را منعکس کنند، در آمارهای رسمی بهوضوح دیده نمیشود.»
او یکی از مهمترین دلایل ایجاد فاصله میان روند شاخصها و احساس واقعی بازار را وزن بالای سهام شرکتهای بزرگ بر شاخص کل دانست و گفت: «وقتی به شاخصهایی مانند ۳۰ شرکت بزرگ یا ۵۰ شرکت بزرگ نگاه میکنیم، میبینیم بازده آنها گاه برابر یا بیش از شاخصکل است. در سالهای اخیر نیز بهدلیل فشارهای موجود در بازار سرمایه، خروج نقدینگی و عوامل بنیادی، اقبال سرمایهگذاران به سمت سهام شرکتهای بزرگ بیشتر شده است.»
اسکینی با اشاره به تفاوت رفتار شاخصها و حس معاملهگران بورس، در مقاطع کوتاهمدت و بلندمدت تاکید کرد: «در بلندمدت معمولاً همگرایی بیشتری میان شاخصها و احساس بازار دیده میشود، اما در کوتاهمدت این فاصله افزایش پیدا میکند.»
اسکینی تأکید کرد: «در مقاطعی که سرمایهگذاران بهدنبال بازده سریع هستند، این بازده را بیشتر در سهام شرکتهای بزرگ جستوجو میکنند. بنابراین شاخص کل بیش از آنکه بازتابدهنده وضع همه سهامداران باشد، بیانگر رفتار سرمایهگذاران در سهام شرکتهای بزرگ است و فاصله ایجادشده میان شاخص و پرتفوی بخشی از سهامداران فعال در بازار سرمایه نیز از همین محل ناشی میشود.»
مشروح میزگرد تلویزیونی بررسی دلایل واگرایی شاخص کل با بازده پرتفوی برخی سرمایهگذاران بورس، بهزودی در سایت و شبکههای اجتماعی پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) منتشر میشود.