به گزارش ایرنا، انتخاب این روز صرفاً یک مناسبت نمادین نیست، بلکه تاکیدی جهانی بر ارزش‌های چند بعدی تالاب‌ها در ابعاد زیست محیطی، اقتصادی و فرهنگی است.

تالاب‌ها از مهم‌ترین اکوسیستم‌های زمین محسوب می‌شوند که کارکردهایی چون تنظیم چرخه آب، کنترل سیلاب، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، تعدیل اقلیم محلی، تصفیه طبیعی آب، حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی از معیشت جوامع محلی را بر عهده دارند.

در کنار این کارکردهای بنیادین تالاب‌ها ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه گردشگری پایدار و به ویژه گردشگری آبی دارند، ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی علمی و مدیریت هوشمندانه، می‌تواند به یکی از پیشران‌های توسعه متوازن گردشگری تبدیل شود.

مازندران؛ قطب تالاب‌های ایران

استان مازندران با برخورداری از بیشترین تعداد تالاب‌های کشور، از شرق تا غرب استان جایگاه منحصر به فردی در جغرافیای تالابی ایران دارد. این تالاب‌ها، اعم از تالاب‌های ساحلی، جلگه‌ای و بین راهی، علاوه بر ارزش‌های اکولوژیک، دارای ظرفیت‌های بالقوه فراوانی برای توسعه گردشگری آبی، طبیعت گردی، پرنده نگری، ورزش‌های آبی سبک، قایق سواری، ماهیگیری تفریحی کنترل شده و فعالیت‌های آموزشی- تفسیری هستند.

پراکندگی جغرافیایی تالاب‌ها در مازندران، یک مزیت راهبردی برای توزیع منطقی گردشگران و کاهش فشار بر مقاصد اشباع شده ساحلی و جنگلی به شمار می‌رود، موضوعی که در مدیریت پیک سفر، به ویژه در ایام پرتردد مانند نوروز و تابستان اهمیتی دوچندان دارد.

تالاب‌ها و گردشگری آبی؛ فرصت مشروط به مدیریت

گردشگری آبی در تالاب‌ها برخلاف برخی فعالیت‌های توده محور، نیازمند رویکردی مبتنی بر ظرفیت تحمل محیطی، ارزیابی اثرات زیست محیطی و مشارکت فعال جوامع محلی است. توسعه زیرساخت‌های سبک، استفاده از تجهیزات کم اثر، تعریف فعالیت‌های کم ریسک و آموزش گردشگران، از الزامات بهره‌برداری هدفمند از تالاب‌ها در حوزه گردشگری است.
در این چارچوب، تالاب‌ها می‌توانند به بستری برای تحول کیفی گردشگری استان مازندران تبدیل شوند، تحولی که نه بر تخریب منابع، بلکه بر حفاظت، آگاهی بخشی و خلق تجربه‌های اصیل طبیعت محور استوار است.

نقش جوامع محلی

یکی از مهمترین مزیت‌های توسعه گردشگری تالابی، امکان انتفاع مستقیم جوامع محلی است. یجاد اشتغال‌های خرد و بومی، راهنمای گردشگران، خدمات قایق سواری سنتی، فروش محصولات محلی و صنایع دستی و مشارکت در حفاظت تالاب، می‌تواند معیشت مکمل و یا جایگزین پایداری برای ساکنان پیرامونی تالاب‌ها فراهم آورد و از فشار بر منابع طبیعی بکاهد.

روز جهانی تالاب، فرصتی است برای بازاندیشی در نحوه مواجهه با این سرمایه‌های طبیعی ارزشمند. تالاب‌های مازندران، اگر به درستی دیده و مدیریت شوند، می‌توانند همزمان نقش "سپر زیست محیطی" و" محرک توسعه گردشگری پایدار" را ایفا کنند. آینده گردشگری استان، در بهره‌برداری هوشمندانه، متوازن و مسئولانه از ظرفیت هایی چون تالاب‌ها رقم خواهد خورد، مسیری که هم طبیعت را حفظ می‌کند و هم کیفیت زندگی جوامع محلی را ارتقا می‌بخشد.

**پژوهشگر و تحلیلگر سیاست‌های توسعه گردشگری عضو انجمن متخصصان گردشگری ایران