مریم اسماعیلی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، به تبیین ریشههای فکری و تاریخی شکلگیری جریانهای انحرافی در حوزه مهدویت پرداخت و تأکید کرد: انحراف در مهدویت، بیش از آنکه پدیدهای نوظهور باشد، ریشه در ضعف معرفتی، سوءبرداشت از متون دینی و بهرهبرداری نادرست از آیات و روایات متشابه دارد.
وی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به جایگاه مشترک باور به منجی در ادیان الهی اظهار داشت: منجی آخرالزّمان مورد اتّفاق همهی ادیان ابراهیمی است؛ اینکه کسی خواهد آمد و جهان را از منجلاب ظلم و جور نجات خواهد داد.
اسماعیلی افزود: اگرچه اصل باور به منجی، حقیقتی فرا دینی و مورد پذیرش ادیان الهی است، اما در آموزههای اسلامی، این مفهوم از سطح کلی فراتر رفته و به هویتی مشخص و معین رسیده است. در اسلام، نام این منجی هم مشخّص شده است؛ این موجود الهی و انسان بزرگ فوقالعاده را در همهی مذاهب اسلامی به نام مهدی میشناسند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تمایز بنیادین نگاه شیعه در مسئله مهدویت تصریح کرد: خصوصیّتی که در اعتقاد شیعه وجود دارد این است که این شخصیّت را بهصورت مشخّص فرزند امام حسن عسکری (علیهالسّلام) میداند.
وی ادامه داد: این اعتقاد در مکتب تشیع صرفاً یک باور احساسی یا تاریخی نیست، بلکه بر پایه مستندات دقیق کلامی و تاریخی بنا شده است. تاریخ ولادت او بهطور مشخّص از نظر متکلّمان شیعه روشن است.
اسماعیلی با اشاره به تفاوت رویکرد دیگر فرق اسلامی نسبت به این مسئله افزود: دیگر فِرَق اسلامی، یا این نظر را متذکّر نشدهاند یا نپذیرفتهاند، ولی شیعه با ادلّهی قطعی، حضور و وجود و ولادت آن بزرگوار را اثبات میکند.
وی با تأکید بر اینکه همین دقت اعتقادی در تشیع، همواره مانعی جدی در برابر انحرافات بوده است، خاطرنشان کرد: هرگاه این چارچوبهای علمی و کلامی تضعیف شود، زمینه برای ادعاهای انحرافی فراهم میشود.
این پژوهشگر حوزه با نگاهی تاریخی به دوران غیبت امام زمان(عج) گفت: در طول تاریخ غیبت امام زمان (عج) افراد زیادی ادعاهایی داشتهاند؛ ادعاهای نیابت از امام، مهدویت، باب امام و...
وی افزود: بررسی این جریانها نشان میدهد که اغلب آنان برای مشروعیتبخشی به ادعاهای خود، به شیوهای مشابه عمل کردهاند. همه این افراد، دلایلی از روایات و آیات متشابه برای خود دست و پا میکردند.
اسماعیلی تصریح کرد: بهرهگیری گزینشی از متون دینی، بدون توجه به منظومه معرفتی اسلام، یکی از مهمترین ریشههای فکری انحراف در مهدویت است؛ امری که در طول تاریخ تکرار شده و همواره گروهی را دچار لغزش کرده است.
وی با اشاره به نقش مخاطبان این جریانها افزود:بعضی مردم نیز به علت فقر دانش اعتقادی و ایمانی به این افراد ایمان میآوردند.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: فقر معرفتی، بستر اصلی نفوذ جریانهای انحرافی است و هرگاه جامعه دینی از آموزش عمیق و نظاممند عقاید فاصله بگیرد، ادعاهای کاذب مجال ظهور مییابد.
اسماعیلی در ادامه سخنان خود با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی، نگاه صحیح به انتظار و مهدویت را عاملی بازدارنده در برابر انحرافات دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب تاکید دارند: ‹قبل از دوران مهدى موعود، آسایش و راحتطلبى و عافیت نیست. ...قبل از ظهور مهدى موعود، در میدانهاى مجاهدت، انسانهاى پاک امتحان مىشوند؛ در کورههاى آزمایش وارد مىشوند و سربلند بیرون مىآیند و جهان به دوران آرمانى و هدفىِ مهدى موعود(ارواحنافداه) روزبهروز نزدیکتر مىشود؛ این، آن امید بزرگ است؛ لذا روز نیمهى شعبان، روز عید بزرگ است.›
وی افزود: این نگاه، مهدویت را از یک انتظار منفعلانه و خیالپردازانه جدا کرده و آن را به یک مسیر مسئولیتساز، آگاهیبخش و مجاهدتمحور تبدیل میکند.
این پژوهشگر حوزه همچنین با اشاره به افق تمدنی انقلاب اسلامی در پرتو اندیشه مهدویت، بخش دیگری از بیانات رهبر معظم انقلاب را یادآور شد و گفت: ‹ملت ایران به فضل پروردگار، با هدایت الهى، با کمکهاى معنوى غیبى و با ادعیهى زاکیه و هدایتهاى معنوى ولىاللهالاعظم ارواحنافداه خواهد توانست تمدن اسلامى را بار دیگر در عالم سربلند کند و کاخ با عظمت تمدن اسلامى را برافراشته نماید. این، آیندهى قطعى شماست. جوانان، خودشان را براى این حرکت عظیم آماده کنند. نیروهاى مؤمن و مخلص، این را هدف قرار دهند.›
اسماعیلی در پایان تأکید کرد: فهم صحیح مهدویت، نهتنها مانع شکلگیری جریانهای انحرافی است، بلکه جامعه را به سوی امید، مسئولیتپذیری و آمادگی برای تحقق وعدههای الهی سوق میدهد؛ مسیری که بدون آن، انتظار به ابزاری برای سوءاستفاده مدعیان دروغین تبدیل خواهد شد.
مریم اسماعیلی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، به تبیین ریشههای فکری و تاریخی شکلگیری جریانهای انحرافی در حوزه مهدویت پرداخت و تأکید کرد: انحراف در مهدویت، بیش از آنکه پدیدهای نوظهور باشد، ریشه در ضعف معرفتی، سوءبرداشت از متون دینی و بهرهبرداری نادرست از آیات و روایات متشابه دارد.
مریم اسماعیلی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، به تبیین ریشههای فکری و تاریخی شکلگیری جریانهای انحرافی در حوزه مهدویت پرداخت و تأکید کرد: انحراف در مهدویت، بیش از آنکه پدیدهای نوظهور باشد، ریشه در ضعف معرفتی، سوءبرداشت از متون دینی و بهرهبرداری نادرست از آیات و روایات متشابه دارد. در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رساوی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به جایگاه مشترک باور به منجی در ادیان الهی اظهار داشت: منجی آخرالزّمان مورد اتّفاق همهی ادیان ابراهیمی است؛ اینکه کسی خواهد آمد و جهان را از منجلاب ظلم و جور نجات خواهد داد.
وی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به جایگاه مشترک باور به منجی در ادیان الهی اظهار داشت: منجی آخرالزّمان مورد اتّفاق همهی ادیان ابراهیمی است؛ اینکه کسی خواهد آمد و جهان را از منجلاب ظلم و جور نجات خواهد داد.اسماعیلی افزود: اگرچه اصل باور به منجی، حقیقتی فرا دینی و مورد پذیرش ادیان الهی است، اما در آموزههای اسلامی، این مفهوم از سطح کلی فراتر رفته و به هویتی مشخص و معین رسیده است. در اسلام، نام این منجی هم مشخّص شده است؛ این موجود الهی و انسان بزرگ فوقالعاده را در همهی مذاهب اسلامی به نام مهدی میشناسند.
اسماعیلی افزود: اگرچه اصل باور به منجی، حقیقتی فرا دینی و مورد پذیرش ادیان الهی است، اما در آموزههای اسلامی، این مفهوم از سطح کلی فراتر رفته و به هویتی مشخص و معین رسیده است. در اسلام، نام این منجی هم مشخّص شده است؛ این موجود الهی و انسان بزرگ فوقالعاده را در همهی مذاهب اسلامی به نام مهدی میشناسند.این استاد حوزه علمیه با اشاره به تمایز بنیادین نگاه شیعه در مسئله مهدویت تصریح کرد: خصوصیّتی که در اعتقاد شیعه وجود دارد این است که این شخصیّت را بهصورت مشخّص فرزند امام حسن عسکری (علیهالسّلام) میداند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به تمایز بنیادین نگاه شیعه در مسئله مهدویت تصریح کرد: خصوصیّتی که در اعتقاد شیعه وجود دارد این است که این شخصیّت را بهصورت مشخّص فرزند امام حسن عسکری (علیهالسّلام) میداند.وی ادامه داد: این اعتقاد در مکتب تشیع صرفاً یک باور احساسی یا تاریخی نیست، بلکه بر پایه مستندات دقیق کلامی و تاریخی بنا شده است. تاریخ ولادت او بهطور مشخّص از نظر متکلّمان شیعه روشن است.
وی ادامه داد: این اعتقاد در مکتب تشیع صرفاً یک باور احساسی یا تاریخی نیست، بلکه بر پایه مستندات دقیق کلامی و تاریخی بنا شده است. تاریخ ولادت او بهطور مشخّص از نظر متکلّمان شیعه روشن است.اسماعیلی با اشاره به تفاوت رویکرد دیگر فرق اسلامی نسبت به این مسئله افزود: دیگر فِرَق اسلامی، یا این نظر را متذکّر نشدهاند یا نپذیرفتهاند، ولی شیعه با ادلّهی قطعی، حضور و وجود و ولادت آن بزرگوار را اثبات میکند.
اسماعیلی با اشاره به تفاوت رویکرد دیگر فرق اسلامی نسبت به این مسئله افزود: دیگر فِرَق اسلامی، یا این نظر را متذکّر نشدهاند یا نپذیرفتهاند، ولی شیعه با ادلّهی قطعی، حضور و وجود و ولادت آن بزرگوار را اثبات میکند.وی با تأکید بر اینکه همین دقت اعتقادی در تشیع، همواره مانعی جدی در برابر انحرافات بوده است، خاطرنشان کرد: هرگاه این چارچوبهای علمی و کلامی تضعیف شود، زمینه برای ادعاهای انحرافی فراهم میشود.
وی با تأکید بر اینکه همین دقت اعتقادی در تشیع، همواره مانعی جدی در برابر انحرافات بوده است، خاطرنشان کرد: هرگاه این چارچوبهای علمی و کلامی تضعیف شود، زمینه برای ادعاهای انحرافی فراهم میشود.این پژوهشگر حوزه با نگاهی تاریخی به دوران غیبت امام زمان(عج) گفت: در طول تاریخ غیبت امام زمان (عج) افراد زیادی ادعاهایی داشتهاند؛ ادعاهای نیابت از امام، مهدویت، باب امام و...
این پژوهشگر حوزه با نگاهی تاریخی به دوران غیبت امام زمان(عج) گفت: در طول تاریخ غیبت امام زمان (عج) افراد زیادی ادعاهایی داشتهاند؛ ادعاهای نیابت از امام، مهدویت، باب امام و...وی افزود: بررسی این جریانها نشان میدهد که اغلب آنان برای مشروعیتبخشی به ادعاهای خود، به شیوهای مشابه عمل کردهاند. همه این افراد، دلایلی از روایات و آیات متشابه برای خود دست و پا میکردند.
وی افزود: بررسی این جریانها نشان میدهد که اغلب آنان برای مشروعیتبخشی به ادعاهای خود، به شیوهای مشابه عمل کردهاند. همه این افراد، دلایلی از روایات و آیات متشابه برای خود دست و پا میکردند.اسماعیلی تصریح کرد: بهرهگیری گزینشی از متون دینی، بدون توجه به منظومه معرفتی اسلام، یکی از مهمترین ریشههای فکری انحراف در مهدویت است؛ امری که در طول تاریخ تکرار شده و همواره گروهی را دچار لغزش کرده است.
اسماعیلی تصریح کرد: بهرهگیری گزینشی از متون دینی، بدون توجه به منظومه معرفتی اسلام، یکی از مهمترین ریشههای فکری انحراف در مهدویت است؛ امری که در طول تاریخ تکرار شده و همواره گروهی را دچار لغزش کرده است.وی با اشاره به نقش مخاطبان این جریانها افزود:بعضی مردم نیز به علت فقر دانش اعتقادی و ایمانی به این افراد ایمان میآوردند.
وی با اشاره به نقش مخاطبان این جریانها افزود:بعضی مردم نیز به علت فقر دانش اعتقادی و ایمانی به این افراد ایمان میآوردند.این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: فقر معرفتی، بستر اصلی نفوذ جریانهای انحرافی است و هرگاه جامعه دینی از آموزش عمیق و نظاممند عقاید فاصله بگیرد، ادعاهای کاذب مجال ظهور مییابد.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: فقر معرفتی، بستر اصلی نفوذ جریانهای انحرافی است و هرگاه جامعه دینی از آموزش عمیق و نظاممند عقاید فاصله بگیرد، ادعاهای کاذب مجال ظهور مییابد.اسماعیلی در ادامه سخنان خود با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی، نگاه صحیح به انتظار و مهدویت را عاملی بازدارنده در برابر انحرافات دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب تاکید دارند: ‹قبل از دوران مهدى موعود، آسایش و راحتطلبى و عافیت نیست. ...قبل از ظهور مهدى موعود، در میدانهاى مجاهدت، انسانهاى پاک امتحان مىشوند؛ در کورههاى آزمایش وارد مىشوند و سربلند بیرون مىآیند و جهان به دوران آرمانى و هدفىِ مهدى موعود(ارواحنافداه) روزبهروز نزدیکتر مىشود؛ این، آن امید بزرگ است؛ لذا روز نیمهى شعبان، روز عید بزرگ است.›
اسماعیلی در ادامه سخنان خود با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی، نگاه صحیح به انتظار و مهدویت را عاملی بازدارنده در برابر انحرافات دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب تاکید دارند: ‹قبل از دوران مهدى موعود، آسایش و راحتطلبى و عافیت نیست. ...قبل از ظهور مهدى موعود، در میدانهاى مجاهدت، انسانهاى پاک امتحان مىشوند؛ در کورههاى آزمایش وارد مىشوند و سربلند بیرون مىآیند و جهان به دوران آرمانى و هدفىِ مهدى موعود(ارواحنافداه) روزبهروز نزدیکتر مىشود؛ این، آن امید بزرگ است؛ لذا روز نیمهى شعبان، روز عید بزرگ است.›وی افزود: این نگاه، مهدویت را از یک انتظار منفعلانه و خیالپردازانه جدا کرده و آن را به یک مسیر مسئولیتساز، آگاهیبخش و مجاهدتمحور تبدیل میکند.
وی افزود: این نگاه، مهدویت را از یک انتظار منفعلانه و خیالپردازانه جدا کرده و آن را به یک مسیر مسئولیتساز، آگاهیبخش و مجاهدتمحور تبدیل میکند.این پژوهشگر حوزه همچنین با اشاره به افق تمدنی انقلاب اسلامی در پرتو اندیشه مهدویت، بخش دیگری از بیانات رهبر معظم انقلاب را یادآور شد و گفت: ‹ملت ایران به فضل پروردگار، با هدایت الهى، با کمکهاى معنوى غیبى و با ادعیهى زاکیه و هدایتهاى معنوى ولىاللهالاعظم ارواحنافداه خواهد توانست تمدن اسلامى را بار دیگر در عالم سربلند کند و کاخ با عظمت تمدن اسلامى را برافراشته نماید. این، آیندهى قطعى شماست. جوانان، خودشان را براى این حرکت عظیم آماده کنند. نیروهاى مؤمن و مخلص، این را هدف قرار دهند.›
این پژوهشگر حوزه همچنین با اشاره به افق تمدنی انقلاب اسلامی در پرتو اندیشه مهدویت، بخش دیگری از بیانات رهبر معظم انقلاب را یادآور شد و گفت: ‹ملت ایران به فضل پروردگار، با هدایت الهى، با کمکهاى معنوى غیبى و با ادعیهى زاکیه و هدایتهاى معنوى ولىاللهالاعظم ارواحنافداه خواهد توانست تمدن اسلامى را بار دیگر در عالم سربلند کند و کاخ با عظمت تمدن اسلامى را برافراشته نماید. این، آیندهى قطعى شماست. جوانان، خودشان را براى این حرکت عظیم آماده کنند. نیروهاى مؤمن و مخلص، این را هدف قرار دهند.›اسماعیلی در پایان تأکید کرد: فهم صحیح مهدویت، نهتنها مانع شکلگیری جریانهای انحرافی است، بلکه جامعه را به سوی امید، مسئولیتپذیری و آمادگی برای تحقق وعدههای الهی سوق میدهد؛ مسیری که بدون آن، انتظار به ابزاری برای سوءاستفاده مدعیان دروغین تبدیل خواهد شد.
اسماعیلی در پایان تأکید کرد: فهم صحیح مهدویت، نهتنها مانع شکلگیری جریانهای انحرافی است، بلکه جامعه را به سوی امید، مسئولیتپذیری و آمادگی برای تحقق وعدههای الهی سوق میدهد؛ مسیری که بدون آن، انتظار به ابزاری برای سوءاستفاده مدعیان دروغین تبدیل خواهد شد. ∎