به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، هنوز غبار سنگین غم حوادث تلخ دیماه فرو ننشسته و جامعه ایران در سوگ بهتآور جانهای عزیزِ فرزندان خود است که مظلومانه پرکشیدند. در این میان اما شاید اقدام بیسابقه و اعتماد ساز دولت در انتشار رسمی اسامی جانباختگان مرحمی باشد بر داغ خانوادههای داغدیده که بدانند نامِ فرزندان آنها برای حاکمیت و دولت ایران «تنها یک عدد و رقم نیست» بلکه آنگونه که در اطلاعیه دفتر دولت چهاردهم آمده است، هر قربانی «یک جامعه و دنیایی از پیوند است؛ هر ایرانی به مثابه یک ایران است» و عزیز برای همه ایرانیان.
رئیسجمهور پزشکیان بار دیگر نشان داد که برعهد خود با ملت ایران پایبند است و براساس آنچه وظیفه اخلاقی و عهد و پیمان او با ملت ایران حکم میکند، با پاسداری از حقوق مردم ایران و براساس سیاست شفافیت، مسوولیتپذیری و پاسخگویی، یکشنبه شب فهرست مشخصات ۲ هزار ۹۸۶ تن از ۳ هزار ۱۱۷ نفر کشتهشده ناآرامیهای دیماه به صورت رسمی طی بیانیهای از سوی دفتر رئیسجمهور منتشر شد؛ موضوعی که به یک مطالبه ملی بدل شده بود و حالا از سوی دولت چهاردهم به آن جامه عمل پوشانده شده است.
دفتر رئیسجمهور در این اطلاعیه اعلام کرده که فهرست اسامی با تجمیع و تطبیق اسامی پزشکی قانونی با سامانه سازمان ثبت احوال صورت گرفته است؛ البته اختلاف ۱۳۱نفری نیز در فهرست منتشر شده با آمار اعلام شده قبلی وجود دارد که گفته شده علت آن مربوط به مجهول الهویه بودن برخی و همچنین مغایرت در ثبت شناسه ملی تعدادی از جانباختگان با سامانه ثبت احوال است و به محض اصلاح، فهرست تکمیلی نیز به پیوست ارائه خواهد شد.
اقدام تحسینبرانگیز دفتر رئیسجمهور در توجه به نظر اندیشمندان
فهرست اعلامی همچنین شامل نام، نام خانوادگی، نام پدر و شش رقم آخر کدملی جانباختگان است. نکته جالب توجه اینکه دفتر دولت اعلام کرده که با درک نگرانی و دغدغههای هموطنان عزیز، سامانهای طراحی شده است تا بدون پیچیدهسازی اداری و با رعایت شان و حریم خصوصی هرگونه اطلاعات و ادعای جدید مورد بررسی و راستی آزمایی قرار گیرد و به همه ابهامات احتمالی پاسخ صحیح و متقن داده شود.
پس از اینکه معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور از تصمیم دولت برای انتشار اسامی جانباختگان حوادث اخیر خبر داد، برخی از اندیشمندان و حقوقدانان پیشنهاد کردند که دولت سایتی رسمی برای اعلام اسامی جانباختگان تعریف کند تا همه شهروندان بتوانند به صورت محرمانه، اسامی و اطلاعات لازم در این خصوص را بارگذاری و مورد راستیآزمایی و سنجش قرار دهند و دولت نیز خود را ملزم بداند درخصوص هر اسم اعلام شده استعلامات و اطلاعرسانی لازم را صورت دهد؛ در این راستا، توجه دفتر رئیسجمهور به این پیشنهادات، اقدامی تحسینبرانگیز و شایسته تقدیر است که نه تنها از اهتمام این مجموعه به نظر کارشناسان و اندیشمندان حکایت دارد بلکه گامی است موثر در جهت اقناع افکار عمومی و شنیدن صدای مردم که همواره مورد تاکید رئیسجمهور پزشکیان بوده است.
پزشکیان در جلسه چهارشنبه گذشته (۸ بهمن ۱۴۰۴) هیات دولت با تاکید بر ضرورت اقناع افکار عمومی درخصوص حوادث اخیر، گفت: با تشکیل کارگروههای تخصصی، ضمن احصاء و تحلیل علل وقایع، از طریق برگزاری نشستها و دیدارهای منظم با اقشار مختلف، زمینه گفتوگوی مؤثر، اقناع افکار عمومی و پیگیری مطالبات فراهم شود.
رئیسجمهور خاطر نشان کرد: دشمنان ایران همواره در پی بهرهبرداری از شرایط برای ایجاد التهاب و بیثباتی در جامعه هستند، اما رویکرد واقعبینانه اقتضا میکند که ضعفها و نارساییهای داخلی نیز بهصورت شفاف شناسایی شده و تمام مسئولیتها صرفاً به عوامل خارجی منتسب نشود. پزشکیان در ادامه این جلسه نیز به وزیر دادگستری ماموریت داد که در تعامل و گفتگو با قوه قضائیه، پیگیریهای لازم را به منظور تسریع در روند آزادی زندانیان مربوطه به عمل آورند؛ که این اقدام نیز از سوی کارشناسان و افکار عمومی، گامی مثبت در جهت حل مساله و نه پاک کردن صورت مساله ارزیابی شد.
امیدآفرینی منتخب «جمهور» خنثی کننده اقدامات تفرقه افکنانه
اقدام دولت اگرچه گامی است کوچک اما در تقابل با اقداماتی نفرتپراکن تعبیر میشود که نه تنها درکی نسبت به ماهیت و چیستی وقایع اخیر و جانهای عزیزی که از دست رفتهاند، ندارد بلکه پیکرِ عزیزانِ جانباخته مادران ایران زمین را به دستاویزی برای سرگرمی خود تبدیل کردهاند. نباید فراموش کنیم که ایران عزیزمان این روزها هنوز سوگوار است، سوگی سنگین از جانباختن عزیزان خود، هنوز بسیاری از خانوادهها از فرزندان خود بیخبرند، داغ خانوادههای زیادی هنوز تازه است و زجههای مادران داغدار هنوز خاموش نشده است، و باید این غم را به رسمیت شناخت و بر آن مرحم گذاشت، هرچند این مرحم کوچک باشد.
دولت چهاردهم نیز به وظیفه اخلاقی و انسانی خود در مقابل مردم عمل کرد و گفت نه بیشتر زیرا همانطور که در بیانیه دفتر رئیسجمهور نیز آمده است «قربانیان این حوادث و ناآرامیها فرزندان این سرزمین بودهاند و هیچ داغدیدهای نباید در سکوت و بی پناهی رها شود»؛ اقدام دولت نقطه تقابلی بود بر اقداماتی نفرتپراکن که نهتنها نمک بر زخمهای عمیق ملت پاشید بلکه نشان داد گسست میان آنان و جامعه به قدری عمیق و ریشهدار است که حتی عزل و نصبهای نمایشی نیز نمیتواند آنرا ترمیم کند.
نگاه مبتنی بر عدالت و کرامت انسانی؛ فریبخوردگان هم فرزند ایراناند
در این میان برخی نیز در اقدامی همسو با یاس آفرینان در ادامه اقدامات تخریبی و تفرقه افکنانه خود در جامعه، اطلاعیه دفتر رئیسجمهور را زیر پاگذاشتن به گفته آنان «خط قرمزهای امنیت ملی و مبانی اعتقادی نظام» دانستند، اما پزشکیان همواره بیان کرده که رئیسجمهور همه مردم ایران است و در قضایای اخیر نیز با نگاهی مبتنی بر انصاف، عدالت و رعایت کرامت انسانی، ضمن تاکید بر عهد دیرین خود مبنی بر پاسداری از حقوق تمام ملت ایران، حتی فریبخوردگان را نیز فرزندان این سرزمین میداند.
رئیسجمهوری در پیامی که درخصوص حوادث اخیر و خطاب به ملت ایران منتشر کرد، ضمن به رسمیت شناختن رنج جانهای از دست رفته، آنرا غمی ملی دانست که بر سینه دولت سنگینی میکند و با ابراز همدردی عمیق با خانوادههای داغدار، نشان داد که دولت در این سوگ، شریک و همراه مردم است.
دولت چهاردهم در راستای اجرای عدالت و انصاف و تقویت امید و سرمایه اجتماعی در کشور همچنین رویکرد آیندهمحور خود را با تکیه بر سه پایه استوار تعریف کرد: «شنیدن بدون واسطه»، «اصلاح نقاط ضعف» و «بازسازی اعتماد آسیبدیده.» لذا، مأموریت گروههای تحقیق که از سوی رئیسجمهوری منصوب شدهاند، تنها به بررسی وقایع محدود نمیشود؛ بلکه مأموریت اصلی آنان یافتن پاسخ این پرسش است که چگونه میتوان بسترهای گفتوگو را گستردهتر کرد تا هیچ شهروندی برای بیان نقد خود ناچار به هزینهدادن نباشد.
لزوم واکاوی ریشههای بحران/ با یک اصلاح بزرگ به مردم پاسخ دهیم
کارشناسان و اندیشمندان نیز بر این باورند که این اقدام اگرچه گام مهمی است اما باید در گام بعد به واکاوی ریشهها و دلایل این رخداد توجه داشت و سپس با اعمال اصلاحات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، «با یک اصلاح بزرگ به مردم پاسخ دهیم». واکاوی رخدادهای تلخ اخیر پیش از این نیز از سوی دولت آغاز شده و رئیسجمهور پزشکیان با دستور به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تاکید بر اهمیت شناخت ابعاد مختلف تنگناها، چالشها و بحرانهای پیش روی کشور؛ ضرورت مواجهه علمی و ایفای نقش مسالهشناسانه، آیندهنگرانه و فرابخشی علم و با توجه به مسئولیت اجتماعی نهاد دانشگاه برای حل مسائل کشور، به وی ماموریت داد تا ظرفیت دانشگاهها، پژوهشگاهها، اندیشکدهها و پارکهای علم و فناوری را در مسیر شناخت زمینهها، ظرفیتها، ابعاد علل و نحوه بروز اعتراضات و پیامدهای آن فعال کرده و راهها و شیوههای مناسب پاسخگویی و مواجهه با این پدیده و حل مسائل را حداکثر ظرف مدت دو ماه به دفتر رئیس جمهور ارائه کند.