اسماعیل بقائی ، امروز (دوشنبه بهمن ۱۴۰۴) در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت و به سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری خود ضمن تبریک دهه فجر انقلاب اسلامی، اظهار کرد: به همه دوستداران ایران این ایام را تبریک می‌گویم. دوازدهم بهمن آغاز دوره‌ای بود که درباره ایران در داخل کشور تصمیم‌گیری شد.

وی افزود: در هفته‌ای که گذشت، دستگاه دیپلماسی با جدیت و مسئولیت برای تأمین منافع ملت ایران و صیانت از صلح و ثبات منطقه‌ای تلاش کرده است. تماس‌هایی در سطوح عالی با رئیس‌جمهور و همچنین تماس‌های وزیر خارجه با همتایان کشورهای منطقه انجام شده که همگی در راستای تأمین منافع ملی ایران بوده است.

تشدید جنایات رژیم صهیونیستی علیه لبنان و غزه

بقائی با اشاره به تشدید جنایات رژیم صهیونیستی علیه لبنان و غزه گفت: در روزهای اخیر شاهد یکی از شدیدترین تجاوزات پس از آتش‌بس بودیم که منجر به شهادت ۳۰ تن از فلسطینیان شد. در لبنان نیز حملات به زیرساخت‌ها و منازل مسکونی ادامه دارد که هدف اصلی آن جلوگیری از آبادانی و پیشرفت است و این موضوع مسئولیت ضامنان آتش‌بس را دوچندان می‌کند.

تروریست خواندن سپاه یک اشتباه راهبردی از سوی اتحادیه اروپا

وی درباره اقدام اروپا در تروریستی خواندن سپاه پاسداران تصریح کرد: احضار سفرا و بیانیه‌ها را مشاهده کردید. در روزهای اخیر تمامی کشورهای اروپایی که در تهران سفارت دارند به وزارت خارجه احضار شدند. ما در حال بررسی مجموعه اقداماتی هستیم و این موضوع برای تصمیم‌گیری به نهادهای مربوطه ارسال شده است. این اقدام نه تنها توهینی به مردم ایران بود بلکه یک اشتباه راهبردی از سوی اتحادیه اروپا به شمار می‌آید. اروپا فراموش کرده که کسانی را مورد اتهام قرار داده که نقش اصلی را در مبارزه با تروریسم ایفا کرده‌اند. اگر اروپا فکر می‌کند این اقدام در جهت خوش‌رقصی برای آمریکا و رژیم صهیونیستی است، سخت در اشتباه است.

بقائی در پاسخ به این پرسش که ایران چه راهکاری برای حصول اطمینان از عدم تله بودن مذاکرات با آمریکا دارد، گفت: ما حتماً تجربیات قبلی را در نظر داریم. در طول ۱۰ سال اخیر، تجارب مکرری از بدعهدی، خلف وعده و فریبکاری آمریکا داشته‌ایم که اوج آن در خردادماه رخ داد. این تجربیات را ارزان به دست نیاوردیم و قطعاً در هر تصمیم‌گیری مدنظر قرار خواهیم داد.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین بیان کرد: اقدامات آمریکا در منطقه ما نقض مستمر حقوق بین‌الملل است. همانطور که وزیر خارجه گفت، ایران نشان داده که در رویکرد دیپلماتیک و استفاده از دیپلماسی برای پیشبرد منافع ملی و صیانت از صلح و امنیت جمعی در منطقه ثابت قدم است. نیازی به اثبات جدیت و حسن نیت خود در رابطه با دیپلماسی نداریم. طرف مقابل مرتکب قصور و تقصیرهای فراوان شده است. کشورهای منطقه که خود نیز نگران وضعیت جاری هستند، به طور صادقانه تلاش می‌کنند تا نقش مثبتی ایفا کنند، بر خلاف کشورهای اروپایی که کاملاً در جهت تشدید تنش اقدام می‌کنند. آنها واسطه پیام هستند و نکات مختلفی رد و بدل شده است.

وی درباره ساختار مذاکرات گفت: ما در حال بررسی و تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیکی هستیم و امیدواریم طی روزهای آینده به نتیجه برسیم.

تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیک احتمالی در دستور کار قرار دارد

بقائی در پاسخ به سوالی در ارتباط با موضوع مذاکرات و اخباری که در این ارتباط منتشر شده است از جمله توییت اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی گفت: جمهوری اسلامی ایران نیازی به اثبات جدیت و حسن نیت خود در قبال دیپلماسی ندارد، چرا که این موضوع پیش‌تر به‌روشنی اثبات شده است.

وی افزود: در مقابل، طرف‌های مقابل در این زمینه دچار قصور و تقصیرهای متعددی بوده‌اند. در خصوص ساختار و چارچوب مذاکرات نیز در مرحله کنونی بررسی‌های مختلفی در جریان است و ابعاد گوناگون موضوع باید به‌دقت مورد ارزیابی قرار گیرد.

سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به نقش کشورهای منطقه گفت: کشورهای منطقه ضمن داشتن دغدغه نسبت به شرایط جاری، صادقانه در تلاشند نقش مثبتی ایفا کنند و در همین چارچوب، پیام‌هایی نیز میان طرف‌ها رد و بدل شده است؛ این در حالی است که برخی کشورهای اروپایی برخلاف این رویکرد، عملاً در مسیر تشدید تنش‌ها حرکت می‌کنند.

بقائی تصریح کرد: در حال حاضر، تصمیم‌گیری درباره جزئیات هر روند دیپلماتیک احتمالی در دستور کار قرار دارد و امید می‌رود طی روزهای آینده درباره نحوه انجام کار و چارچوب‌های مورد اشاره، از جمله آنچه در توییت دبیر شورای عالی امنیت ملی مطرح شده، به جمع‌بندی نهایی برسیم.

هرگونه ناامنی و تهدید علیه ایران، آثار و تبعات مسری خواهد داشت

سخنگوی وزارت خارجه در مورد اظهارات وزیر جنگ عربستان درباره ایران گفت: ما این گزارش‌های رسانه‌ای را مشاهده کردیم. ایران و عربستان دو کشور مسلمان هستند و اولین واکنش ما این است که به برادران خود در منطقه همواره ظن مثبت داشته‌ایم. ما معتقدیم که کشورهای منطقه به خوبی آگاه هستند که هرگونه ناامنی و تهدید علیه ایران، آثار و تبعات مسری خواهد داشت. دلیل اینکه کشورهای منطقه در تلاش برای اقدام جمعی به منظور جلوگیری از تشدید تنش هستند، همین اجماع نظر درباره خطرات مترتب بر هرگونه اقدام ماجراجویانه علیه ایران است. ما اعتقاد نداریم که تنها بر اساس یک گزارش رسانه‌ای باید درباره موضع کشورها ارزیابی کرد. ما در تماس نزدیک با عربستان هستیم و در روزهای اخیر، سفیر ما در عربستان از طریق سفارت در تهران گفت‌وگوهایی داشته است. دیشب نیز تماسی بین وزیر خارجه و همتای سعودی انجام شد.

رفع تحریم‌ها بدون شک یک اولویت اساسی است

بقائی در مورد هدف مذاکرات و رفع تحریم‌ها و دستورکار مشخص آن افزود: رفع تحریم‌ها بدون شک یک اولویت اساسی است. به تازگی آقای وزیر تصریح کردند که موضوع هسته‌ای بهانه‌ای است که سال‌ها به‌عنوان مبنایی برای تحمیل جنگ بر ایران مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. در ازای اعتمادسازی درباره ماهیت برنامه هسته‌ای ایران، قاعدتاً مطالبه ما رفع تحریم‌های ظالمانه است.

وی در واکنش به انتشار اسناد جدیدی از جفری اپستین و ارتباط این مسئله با مذاکرات با ایران تصریح کرد: نمی‌توانم نظر رسمی در این باره بدهم. در سطح رسانه‌ها ارتباط زیادی از سیاستمداران با این پرونده مطرح شده است. درباره اینکه این موضوع و اطلاعات توسط برخی محافل، از جمله رژیم صهیونیستی، برای جهت‌دهی به برخی سیاستمداران مورد سوءاستفاده قرار گرفته، بحث‌های زیادی مطرح شده است. من در جایگاه تأیید یا رد این موضوع نیستم، اما این یک موضوع مهم است که باید به آن پرداخته شود. بارها رژیم از چنین اطلاعاتی برای تأثیرگذاری بر سیاستمداران استفاده کرده است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در مورد اخبار منتشر شده درباره برگزاری رزمایش بین ایران و چین و روسیه بیان کرد: دوستان نظامی باید در این خصوص اظهارنظر کنند. هیچ تغییری در رزمایش‌های نیروهای مسلح ایران اتفاق نیفتاده است. رزمایش نیروی دریایی ارتش با چین و روسیه یک رزمایش سالانه است که تاکنون شش یا هفت دوره در شمال اقیانوس هند برگزار شده و طبق برنامه انجام خواهد شد. رزمایش سپاه که به منظور تست و آمادگی است، بر اساس زمانبندی مشخص در حال انجام است. این رزمایش‌ها و تمرین‌ها به صورت مستمر و منظم برگزار می‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به اخبار منتشر شده درباره برگزاری رزمایش بین ایران و چین و روسیه، اظهار کرد: دوستان نظامی باید در این خصوص اظهارنظر کنند. هیچ تغییری در رزمایش‌های نیروهای مسلح ایران صورت نگرفته است.

اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی 

بقائی همچنین در مورد اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درباره بی‌اطلاعی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران گفت: باید از ایشان پرسید که دلیل بی‌خبری شما چیست؟ قبل از 23 خرداد، بازرسان آژانس به صورت عادی و براساس شیوه‌نامه‌های روشن از مراکز هسته‌ای ما بازدید می‌کردند. دلیل بی‌خبری را باید از آمریکا و اسرائیل و حامیان این دو جستجو کنند. همه این مشکلات ناشی از تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی است که متأسفانه شخص مدیرکل از اینکه این جنایت را صراحتاً اعلام کند، طفره رفته است.

در حال بررسی جزئیات مذاکرات هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد اخبار منتشر شده درباره از سرگیری مذاکرات در آنکارا در پایان هفته جاری، گفت: آنچه که روشن است این است که ما در این مرحله مشغول بررسی برخی از کلیات و جزئیات پیشرفت این روند هستیم.

وی افزود: شاهد تماس‌های مختلف و مستمر از سوی کشورهای منطقه و همسایه بوده‌ایم. در حال تصمیم‌گیری هستیم و برای ما زمان اهمیت زیادی دارد. در برخی مراحل مذاکرات قبلی، شاهد سوءاستفاده طرف‌های مقابل از روند مذاکره بودیم. برای ما هر روزی که بتوانیم تحریم‌ها را کاهش دهیم، یک برد خواهد بود. بنابراین با دقت بالا و با در نظر گرفتن اهمیت زمان، موضوع را در دست بررسی قرار داده‌ایم. امیدواریم در روزهای آینده بتوانیم در مورد جزئیات بیشتری صحبت کنیم.

سپاه بخشی از نیروهای رسمی مسلح ایران و برآمده از بطن ملت ایران است

سخنگو وزارت امور خارجه در خصوص خطر جنگ علیه ایران و همچنین مواضع خصمانه علیه سپاه، تصریح کرد: با برچسب‌زنی و استفاده از توصیف‌های توهین‌آمیز، ماهیت یک نهاد یا بخشی از نیروهای مسلح ایران تغییر نخواهد کرد. سپاه بخشی از نیروهای رسمی مسلح ایران و برآمده از بطن ملت ایران است و به خوبی می‌داند چگونه وظایف خود را انجام دهد. رزمایش‌ها به صورت سالانه برگزار می‌شود و امسال نیز در زمان خود انجام خواهد شد. سپاه حافظ امنیت و ثبات در تنگه هرمز است و همه باید این واقعیت را مد نظر داشته باشند.

رابطه ما با ترکیه مبتی بر احترام متقابل است

بقائی در خصوص ادعای دستگیری جاسوسان ایرانی در ترکیه، اظهار داشت: این موضوع برای ما نیز سوال‌برانگیز بود. روابط ما با ترکیه بر مبنای احترام متقابل است و مرزهای ما نماد دوستی و صلح بوده‌اند. در روزهای اخیر، ترکیه نقش سازنده‌ای را ایفا کرده است و باید مراقب طرف‌هایی باشیم که نزدیکی بین کشورهای منطقه را برنمی‌تابند. ما مطمئن هستیم که دولت ترکیه به‌طور هوشمندانه با این فضاسازی‌های رسانه‌ای برخورد خواهد کرد.

ایران پذیرای هیچ اولتیماتوم و ضرب‌الاجلی نبوده است

وی همچنین در پاسخ به این سؤال که آیا ایران از آمریکا برای جنگ ضرب الاجلی دریافت کرده است، گفت: شما ایران را می‌شناسید. ایران هرگز پذیرای هیچ اولتیماتوم و ضرب‌الاجلی نبوده است. 

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه درباره همکاری اقتصادی آمریکا با ایران افزود: تحلیل‌های رسانه‌ای بخشی از کار رسانه‌هاست. آنچه که آقای عراقچی اشاره کردند، در پاسخ به سؤالی بود که آیا دورنمایی برای همکاری اقتصادی وجود دارد. اساساً آنچه مانع همکاری اقتصادی بین ایران و آمریکا است، تحریم‌های خودساخته آمریکاست.

 استفاده رژیم صهیونیستی از پرونده اپستین برای اعمال نفوذ بر سیاستمداران در کشورها 

وی در پاسخ به سوالی درباره مطرح‌شدن نام افراد سرشناسی مانند صدراعظم آلمان و رئیس‌جمهور فرانسه در پرونده اپستین و همچنین سوءاستفاده رژیم صهیونیستی از این پرونده گفت: من نمی‌توانم در این خصوص نظر رسمی دهم. در سطح رسانه درباره ارتباطات سیاستمداران و دولت‌مردان غربی با این پرونده صحبت‌هایی مطرح شده است. اینکه این موضوع توسط برخی محافل از جمله رژیم صهیونیستی برای جهت‌دهی به تصمیم برخی سیاستمداران در آمریکا مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد، بحث زیادی مطرح شده  و بنده در جایگاهی نیستم که آن را رد و تایید کنم اما شواهدی وجود دارد که رژیم صهیونیستی از چنین موضوعاتی برای اعمال نفوذ بر سیاستمداران در کشورهای مختلف استفاده کرده است.

سفر اخیر لاریجانی به روسیه مهم بود

سخنگوی وزارت خارجه در ادامه درباره راه دیپلماسی بین ایران و اروپا اظهار داشت: این تناقضی است که آنان باید به آن پاسخ دهند. نمی‌توان اقدامات شما که نقض حقوق یک ملت است، در کنار پایبندی به دیپلماسی باشد. این تزویر عامدانه است و رفتار اروپا در چند وقت اخیر نشان‌دهنده تناقض در تناقض بوده است.

ما همکاری خوبی با چین و روسیه داریم و تماس‌های ما با آنان برقرار است. این کشورها در مواضع خود مخالفت با اقدامات قلدرمآبانه آمریکا را بیان کرده‌اند. سفر اخیر آقای لاریجانی به روسیه نیز سفر مهمی بود و چین و روسیه به وظایف خود در چارچوب شورای امنیت واقف هستند.