به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در یاسوج، محسن جبارنژاد شامگاه یکشنبه در نشست گفتوگومحور بررسی کتاب «شاهنشاه» اظهار کرد: ریچارد کاپوشچینسکی، خبرنگار شناختهشده لهستانی، در این کتاب با مرور عکسها و مشاهدات میدانی خود، تصویری واقعگرایانه از ساختار قدرت در دوره پهلوی و مناسبات حاکم بر جامعه ایران ارائه میدهد.
وی با اشاره به تحلیل کاپوشچینسکی از شعار «تمدن بزرگ» رژیم پهلوی افزود: در نگاه مردم، آنچه شاه از آن به عنوان تمدن بزرگ یاد میکرد، در عمل به معنای غارت منابع، وابستگی و سلطه بیگانگان بود؛ بهویژه پس از کودتای ۲۸ مرداد که آمریکا عملاً بر مقدرات کشور حاکم شد.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: کاپوشچینسکی در این کتاب به روشنی به جنایات ساواک اشاره میکند؛ جنایاتی که امروز برخی تلاش دارند با سفیدشویی رژیم پهلوی، آنها را انکار یا کمرنگ جلوه دهند، در حالی که اسناد متعدد تاریخی، ماهیت سرکوبگرانه و خشونتآمیز این دستگاه را اثبات میکند.
جبارنژاد با بیان اینکه نویسنده کتاب به خطای راهبردی شاه در تکیه صرف بر درآمدهای نفتی نیز پرداخته است، گفت: شاه تصور میکرد با فروش نفت میتواند کشور را به توسعه برساند، در حالی که بسیاری از زیرساختهای اساسی توسعه نادیده گرفته شد و همین امر به تعمیق نارضایتیها انجامید.
وی افزود: یکی از محورهای مهم کتاب «شاهنشاه»، تبیین شکلگیری آگاهی و شجاعت جمعی در جامعه ایران است؛ آگاهیای که ملت ایران را به ایستادگی در برابر استبداد و پیروزی انقلاب اسلامی رساند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کهگیلویه و بویراحمد خاطرنشان کرد: کاپوشچینسکی بر نقش «امکانات معنوی» در تاریخ ایران تأکید دارد و معتقد است آنچه ایرانیان را در بزنگاههای تاریخی سرپا نگه داشته، بیش از امکانات مادی، سرمایههای معنوی، فرهنگی و هویتی بوده است.
جبارنژاد با اشاره به شرایط امروز کشور گفت: تجربههای تاریخی نشان میدهد هرچند ممکن است در عرصههای مادی و تکنولوژیک با چالشهایی مواجه باشیم، اما نیروی معنوی، روحیه مقاومت و هویت فرهنگی ملت ایران همواره عامل تقویتکننده و پیروزیبخش در مواجهه با سلطه و نظام سرمایهداری بوده است.
وی تأکید کرد: غفلت از این سرمایههای معنوی و فرهنگی، غفلت از یکی از مهمترین مؤلفههای تابآوری و پایداری جامعه ایرانی است؛ موضوعی که کاپوشچینسکی نیز در کتاب «شاهنشاه» بهروشنی به آن پرداخته است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر اینکه هدف نهایی دشمن، «تباهی ایران» است نه صرفاً تغییر ساختار حکومتی گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری کشور در معرض تهدید قرار دارد و آگاهی تاریخی، مهمترین نیاز نسل جوان است.
جبارنژاد اظهار کرد: برخی چهرههای سیاسی غرب، از جمله رئیسجمهور پیشین آمریکا، نماد فروپاشی اخلاقی در نظام سرمایهداری هستند و این وضعیت را میتوان در چارچوب تحلیلهای فلسفی متفکرانی چون نیچه درباره تباهی جهان مدرن بررسی کرد.
وی با اشاره به این دیدگاه که «ویرانی از تباهی بهتر است» افزود: ساختمان و زیرساختی که در جنگ ویران میشود، قابل بازسازی است، اما تباهی فرهنگی، اخلاقی و هویتی را نمیتوان بهسادگی ترمیم کرد و دشمن دقیقاً همین تباهی را هدف گرفته است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به محتوای کتاب «شاهنشاه» گفت: در این اثر مطرح میشود که انقلاب اسلامی ایران ریشه در «حقارت ملی» تحمیلشده به مردم داشت؛ حقارتی که از جریان ملی شدن صنعت نفت و استقلالطلبی محمد مصدق آغاز شد و آمریکا نتوانست این استقلال را تحمل کند.
جبارنژاد ادامه داد: پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، آمریکا عملاً عهدهدار مقدرات کشور شد و روند غارت منابع و تضعیف استقلال ایران را در پیش گرفت.
وی با انتقاد از مواضع رضا پهلوی اظهار کرد: وی امروز عملاً به ابزاری در خدمت آمریکا و رژیم صهیونیستی تبدیل شده و با توسل به قدرتهای خارجی، علیه ملت ایران موضعگیری میکند؛ در حالی که ایرانیان در طول تاریخ نه مستعمره بودهاند و نه برده.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کهگیلویه و بویراحمد گفت: وظیفه روشنفکر، نقد کجرویهای اجتماعی و دفاع از حقیقت است، اما ایران از ناحیه بخشی از جریان روشنفکری، شانس چندانی نیاورده و همین امر به تعمیق برخی بحرانهای فکری دامن زده است.
