محمد صالح تواضعی روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا در پاسخ به این سوال که با توجه به رویکرد دولت و وزارت علوم مبنی بر ایجاد تحول در نظام آموزشی کشور در قالب طرح تحول دانشگاهها، از نظر شما کدام بخش از ماموریتهای آموزش عالی باید در اولویت تحول قرار گیرد، بیان کرد: به طور کلی، ماموریتهای آموزش عالی در کشور را میتوان در محورهای کلان "پرورش نیروی انسانی کارآمد و متخصص"، توسعه مرزهای علم"، "ارائه راه حل برای مسائل و چالشها در کشور" و "توسعه فردی و ارتقا سطح فرهنگی و دانش عمومی در جامعه" خلاصه کرد.
وی ادامه داد: قاعدتاً پیشنیاز پیشنهاد هرگونه طرح تحولی در نظام آموزش عالی آسیبشناسی وضعیت نظام آموزشی موجود از نقطه نظر دستیابی به اهداف ماموریتهای ذکر شده و پیشبینی واقعگرایانه نتایج حاصل از اجرای طرح تحولی پیشنهادی در پیشبرد موثرتر این ماموریتها است.
پرورش نیروی انسانی کارآمد؛ اولویت طرحهای تحولی
استاد دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف افزود: مسلماً کسب بازخورد از میزان موفقیت در دستیابی به اهداف محورهای کلان ماموریتهای آموزش عالی در کشور در وضعیت موجود و در صورت لزوم، ارزشدهی نسبی مجدد به این محورها در اولویتبندی اجرای طرحهای تحولی در این حوزه نقشی کلیدی بازی میکند.
تواضعی ادامه داد: لذا متناسب با اینکه با توجه به شرایط موجود، به کدام محورهای ماموریتی آموزش عالی ارزش نسبی بالاتری میدهیم و توجه به این که در کدامیک از این محورها، از نقطه مطلوب فاصله بیشتری داریم، میتواند مبنای اولویتبندی طرحهای تحولی در آموزش عالی قرار گیرد.
وی تصریح کرد: در وضعیت موجود، محور ماموریتی "پرورش نیروی انسانی کارآمد و متخصص"، به عنوان ماموریت پایهای آموزش عالی و شالوده اصلی دستیابی به دیگر ماموریتهای محوری، در اولویتبندی طرحهای تحولی در این حوزه است.
عدم استقلال دانشگاهها در تصمیمگیری مانع تحقق مسئولیتپذیری است
استاد دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف درخصوص تحقق مسئولیت پذیری و جامعه محوری دانشگاه ها بیان کرد: در دنیای امروز، میزان پویایی و سرزندگی یک محیط دانشگاهی ارتباط کاملاً مستقیمی با میزان تعامل مستقیم و دوسویه با اجتماع، مسئولیت پذیری و پاسخگویی به نیازهای جامعه توسط این نهاد دارد.
تواضعی افزود: لذا بازتعریف فعالیتهای دانشگاهی در راستای جامعهمحور و مسئولیتپذیرتر شدن دانشگاهها یک ضرورت انکارنشدنی برای ماندگاری پویایی و سرزندگی در آنها است. همچنین پاشنه آشیل در حرکت چابک دانشگاهها به سمت جامعهمحوری و مسئولیتپذیری بیشتر در کشور، عدم استقلال این نهادها در تصمیمگیریهای کلیدی و نگاه یکسان و مبتنی بر مدیریت متمرکز به آنها در سطح کلان آموزش عالی است.
وی در ادامه تصریح کرد: مسلماً واگذاری اختیارات به دانشگاهها و به رسمیت شناختن تفاوتهای بنیادی در آنها (و بالتبع تنوع بخشی در ماموریتهای خاص تعریف شده برای هرکدام از آنها) میتواند به مرور زمان به جامعهمحور و مسئولیتپذیرتر شدن این نهادها در کشور کمک قابل توجهی داشته باشد.
استاد سرآمد آموزشی کشور درباره بخش های مورد نیاز آموزش عالی که نیاز به تقویت دارد، بیان کرد: یکی از مهمترین معضلاتی که در حال حاضر آموزش عالی در کشور با آن دست و پنجه نرم میکند، محدودیتهای جدی در تامین منابع مالی لازم است. در واقع عدم سرمایهگذاری متناسب در این حوزه در دورههای مختلف را میتوان چالش اساسی در دستیابی شایسته به اهداف ماموریتی مدنظر در آموزش عالی در کشور دانست.
وی افزود: بدون رفع این چالش، ترسیم یک دورنمای جذاب از دانشگاههایی در کشور که همگام با دنیای پرشتاب کنونی به فعالیت و تکاپو میپردازند، صرفاً یک رویاپردازی سادهانگارانه خواهد بود.