به گزارش مفدا، اجلاس معاونان فرهنگی و دانشجویی و مدیران فرهنگی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی کشور، ۹ و ۱۰ بهمنماه در ستاد وزارت بهداشت، با تمرکز بر بررسی تحولات اجتماعی اخیر، ضرورت تقویت گفتوگو در محیطهای دانشگاهی و توجه ویژه به وضعیت روحی و روانی دانشجویان برگزار شد و سخنرانان بر نقش راهبردی دانشگاهها در عبور از شرایط پیچیده کنونی تأکید کردند.
این اجلاس با هدف هماندیشی، تبیین سیاستها و تقویت هماهنگی میان حوزههای فرهنگی و دانشجویی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در آستانه ترم جدید تحصیلی با حضور وزیر بهداشت برگزار شد.
در روز نخست این برنامه دکتر محمدرضا ظفرقندی وزیر و دکتر مسعود حبیبی معاون فرهنگی و دانشجویی وزیر بهداشت با حضور در جمع معاونان به سخنرانی و پاسخ به سوالات حاضران در جلسه پرداختند.
معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در اجلاس معاونان فرهنگی و دانشجویی و مدیران فرهنگی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی کشور اقناع فرهنگی و گفتگوی اجتماعی را مهمترین مسیر برای دستیابی به امنیت پایدار در دانشگاهها دانست.
کتر مسعود حبیبی تاکید کرد: دانشگاه و دانشجویان، سرمایههای اصلی کشور هستند و نگاه ما باید مبتنی بر تکریم، تعامل و گفتوگوی اجتماعی باشد. اقناع فرهنگی و گفتگوی اجتماعی، مهمترین مسیر برای دستیابی به امنیت پایدار و عملکرد موثر در دانشگاههاست و باید بیش از پیش تقویت شود.
سخنرانی دکتر حبیبی را اینجا بخوانید:
اقناع فرهنگی و گفتگوی اجتماعی، مهمترین مسیر برای دستیابی به امنیت پایدار در دانشگاههاست
وزیر بهداشت در اجلاس معاونان فرهنگی و دانشجویی و مدیران فرهنگی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی بیان داشت: هیچ کشوری با دخالت خارجی به سعادت نرسیده است.
دکتر محمدرضا ظفرقندی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تصمیمگیریهای هیجانی در مدیریت بحرانها، گفت: در شرایط حساس، اگر از اصول علمی و تجربه فاصله بگیریم، جان انسانها به خطر میافتد. همانطور که در پزشکی تروما، بیتوجهی به اولویتها میتواند به از دست رفتن بیمار منجر شود، در مدیریت اجتماعی و دانشگاهی نیز نیازمند درک اولویت هاو بکارگیری روشهای علمی هستیم.
سخنرانی وزیر بهداشت را اینجا بخوانید:
هیچ کشوری با دخالت خارجی به سعادت نرسیده است/ ضرورت پرهیز از تصمیمگیریهای هیجانی در مدیریت بحرانها
راه دموکراسی ما از درون میگذرد، نه از بیرون
دکتر وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری نیز که در این نشست حضور داشت، با اشاره به شرایط پیش آمده در کشور، تأکید کرد: دلها هنوز آماده شنیدن نیست؛ پیش از هر گفتوگویی باید سوگ جمعی تخلیه شود. جامعهای که درگیر لایههای متراکم بحران و رنجهای انباشته است، ابتدا نیاز به التیام دارد و سپس گفتوگو.
وی با اشاره به پیچیدهتر شدن صحنه اجتماعی کشور گفت: در دل این آشفتگیها، اتفاق نگرانکننده دیگری هم در حال رخ دادن است و آن، به باد رفتن بخشی از آگاهی تاریخی و دستاوردهای جامعه مدنی ایران است؛ امری که برای همه ما تأسفبار است.
شالچی با یادآوری ریشههای تمدنی ایران تصریح کرد: جامعه ایرانی، جامعهای با تمدن دیرین و یکی از قدیمیترین دولتهای جهان است. هگل معتقد است تاریخ با ایران آغاز میشود؛ تمدنی که هزاران سال پابرجا مانده، دورههای سخت و فروپاشیهای کامل سیاسی را تجربه کرده اما هر بار، سیمرغوار برخاسته و ایستاده است.
وی ادامه داد: مردم ایران در طول تاریخ، هزاران مبارز، خیرخواه و مصلح را در دل خود پرورش دادهاند و یکی از مهمترین دستاوردهای تجربه تاریخی ما، آگاهی نسبت به نظام سلطه و هژمونی جهانی بوده است؛ آگاهیای که حاصل رنجها و همچنین خیانتهای قدرتهای خارجی است.
شالچی با انتقاد از فراموش شدن این آگاهی تاریخی در فضای امروز جامعه گفت: از صحنههای عبرتآموز این روزها، کمرنگ شدن همین تجربه تاریخی است. راه دموکراسی ما از درون میگذرد، نه از بیرون. هیچ کشوری با هجوم خارجی به رفاه و دموکراسی نرسیده است و افسوس ما این است که فضای آشفته امروز، بخشی از این آگاهی تاریخی را از نسل جدید میگیرد. ترامپ یکی از منفورترین چهرههای سیاسی در میان جامعه آکادمیک است و این خود نشانهای از درک جهانی نسبت به پیامدهای سیاستهای مبتنی بر خشونت و مداخلهگری است.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تأکید کرد: یکی دیگر از دستاوردهای مهم جامعه مدنی ایران، تجربه جهانی و اجماع پارادایمهای جامعهشناسی و علوم سیاسی است؛ اینکه خشونت نهتنها ما را به دموکراسی نمیرساند، بلکه ما را از آن دور میکند. مردمسالاری، دموکراسی و رفاه، تنها از مسیرهای غیرخشونتآمیز ممکن است. میان خشونت و دموکراسی، تناقضی ذاتی وجود دارد. دموکراسی بر گفتوگو، اقناع و پذیرش قواعد مشترک استوار است، در حالی که خشونت، منطق اجبار، حذف و تحمیل را بازتولید میکند.
وی دموکراسی را از منظر فرهنگی مبتنی بر اعتماد متقابل، تساهل و پذیرش مخالف دانست و گفت: خشونت جامعه را به دوگانه «دوست و دشمن» میکشاند و منطق «یا با ما یا علیه ما» را حاکم میکند. خشونت به امنیتیسازی فضا، تمرکز قدرت، کنترل شدید و ایجاد وضعیتهای اضطراری منجر میشود. حتی متفکران مکاتب مختلف نیز بر این باورند که خشونت ضد توسعه است و ما را از مسیر پیشرفت دور میکند.
شالچی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از افسوسهای بزرگ امروز، علاوه بر جانهای از دسترفته، این است که گفتمان تازهای که فضای جامعه را پر کرده، در حال بر باد دادن تجربههای تاریخی گرانبهای ماست؛ تجربههایی که حاصل دههها رنج، تلاش و کنش مدنی بودهاند.
مسؤولان دانشگاهی در گعدههای کوچک دانشجویی حضور پیدا کنند
دکتر محمد نوری رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان وزارت بهداشت نیز در این اجلاس گفت: اداره مشاوره و سلامت روان وزارت بهداشت دارای دادههای غنی از غربالگری دانشجویان است. خشم، اضطراب و افسردگی سه اختلالی است که در دانشجویان بیش از دیگر اختلالات دیده میشود و دانشجویان گاها با این هیجانات منفی درگیر هستند.
وی ضمن تاکید بر اهمیت دیده شدن دانشجویان و ایجاد فضایی برای تخلیه هیجانی آنها گفت: در تحقیقهای صورت گرفته این نکته به خوبی خود را نشان داده است که دانشجو بیش از هر فرد دیگری از استاد خود در خصوص مقابله با رفتارهای خود آسیب رسان حرف شنوی دارد. این اثرپذیری دانشجویان از اساتیدی که میتوانند در مسیر رفع مشکلات دانشجویان نقش مهمی را بازی کنند، اهمیت جایگاه استاد مشاوران را به ما متذکر میشود.
اعتبار حوزه تغذیه دانشجویی افزایش مییابد
در ادامه برنامههای روز نخست، پنل تخصصی حوزه مالی با حضور دکتر مهدی صالحی معاون اجرایی معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت، دکتر علیاکبر محمدی رئیس صندوق رفاه دانشجویان و دکتر رئیسی معاون تسهیلات صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد و مسائل مرتبط با حمایتهای مالی، تسهیلات دانشجویی و چالشهای این حوزه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
دکتر صالحی مشاور اجرایی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت گفت: ما با نیازها و هزینه هایی در دانشگاه مواجه هستیم که یکی از مبناییترین آنها، هزینه تغذیه دانشجویی است و همچنین مسائل مربوط به خوابگاههای دانشجویی و اعتبارات در مسائل فرهنگی که باید نسبت به آن دقت کنیم.
وی با ارائه گزارشی از وضعیت اعتبارات فرهنگی دانشجویی دانشگاهها با رویکرد گذشته نگری و آینده نگری اظهار کرد: در سال ۱۴۰۳، ما سه همت بابت تعذیه دانشجویی دانشگاههای علوم پزشکی اعتبار دریافت کردیم که خوشبختانه این مبلغ سال گذشته به صورت کامل به دانشگاهها تخصیص داده شد. همچنین در سال ۱۴۰۴، میزان اعتبارات معاونت فرهنگی ودانشجویی وزارت بهداشت در حوزه تغذیه دانشجویی و فرهنگی و دانشجویی به ۱۰ همت افزایش یافت که توانستیم به دنبال ارتباطاتی که در مجلس شورای اسلامی و همچنین تعامل با سازمان برنامه و بودجه داشتیم، تامین کنیم.
صالحی خاطرنشان کرد: برای سال ۱۴۰۵ بر اساس آنچه در لایحه مجلس است، تاکنون ۱۲/۱ همت اعتبار در حوزه تغذیه دانشجویی مسجل و محقق شده است و این عدد باتوجه به وضعیت اخیر ناشی از حذف ارز ترجیحی، قرار است به ۳۲ همت افزایش یابد و مطالبات خود را در این خصوص انجام دادهایم.
دکتر علیاکبر محمدی در این پنل با تاکید بر این که صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت بر اساس قانون عمل میکند، گفت: تلاش داریم حتی در سختترین شرایط، وظایف خود را به بهترین شکل ارایه دهد. این صندوق توانسته است با وجود کاهش ۳۳ درصدی منابع عمومی خود در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ این منابع را در سال ۱۴۰۴ با رشد ۸۰ درصدی همراه کند.
رییس صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت ضمن تشکر از همکاران خود در صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت ابراز داشت: این موفقیت به واسطه تلاش همکاران من در صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت صورت گرفته است و موجب شده که صندوق بتواند ۱۰۰ درصد بودجه سایر خود را نیز دریافت کند.
محمدی افزود: این یعنی صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت توانسته است علاوه بر رشد ۸۰ درصدی بودجه خود، ۱۰۰ درصد بودجه خود را نیز از سازمان برنامه و بودجه دریافت کند. همکاران من در صندوق رفاه دانشجویان وزارت بهداشت موفق شدهاند برای یازدهمین بار، بالاترین درجه سلامت در حوزه مالی را کسب کنند.
روز نخست این اجلاس با بحث و تبادلنظر درباره وقایع اخیر کشور و واکاوی دلایل بروز آن، تأکید بر ضرورت گفتوگو با دانشجویان و شنیدن بیواسطه دغدغهها و دیدگاههای آنان و همچنین توجه ویژه به شرایط روحی و روانی دانشجویان، بهویژه رزیدنتها و دستیاران، به پایان رسید؛ موضوعاتی که بهعنوان محورهای اساسی در مدیریت فضای دانشگاهی و تقویت ارتباط مؤثر میان مدیران و جامعه دانشجویی مورد تأکید حاضران قرار گرفت.
در ادامه دومین روز اجلاس معاونان فرهنگی و دانشجویی و مدیران فرهنگی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی کشور، با تمرکز بر مدیریت بحران، تقویت سرمایه اجتماعی، شنیدن صدای دانشجو و نقش دانشگاه در جنگ شناختی برگزار شد؛ روزی که در آن بر ضرورت گفتوگوی صادقانه، روایت مسئولانه، دانشگاه پویا و بازتعریف نقش فرهنگ، رسانه و قرآن و عترت در حفظ امید و آرامش فضای دانشگاهی تأکید شد.
در آغاز برنامههای روز دوم، کارگاه «مدیریت بحران» با تدریس دکتر سیدحسام سیدین، مدیر گروه سلامت در بلایا و فوریتهای دانشگاه علوم پزشکی ایران، برگزار شد. در این کارگاه، ابعاد مختلف مدیریت بحران در محیطهای دانشگاهی، الزامات تصمیمگیری در شرایط اضطراری و نقش ارتباطات مؤثر در کاهش آسیبهای اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.
کمیته انضباطی کمیته تشویق رفتارها و اعمال خوب است
در ادامه این نشست حسین همتی دبیر شورای مرکزی انضباطی دانشجویان وزارت بهداشت در جمع حاضران گفت: کمیته انضباطی فقط کمیته تنبیه نیست، بلکه کمیته تشویق رفتارها و اعمال خوب نیز است و باید در فضاهای دانشگاهی دانشجویانی که پیرو قوانین و مقررات دانشگاه هستند و در این چهارچوب عمل می کنند مورد تشویق قرار گیرند.
وی خاطرنشان کرد: معاونان فرهنگی و دانشجویی و مدیران فرهنگی دانشگاههای علوم پزشکی باید فضا و بسترهای لازم برای گفت وگو و تعامل بادانشجویان را بیش از پیش فراهم کنند و مسئولیت مدیران و معاونان فرهنگی در این مسیر خطیر است به خصوص در وقایع اخیر وظیفه داریم برای آرام کردن دانشگاهها کمک کنیم.
سرمایه اجتماعی حوزه سلامت یک پشتوانه ملی است
دکتر علی دارابی قائممقام وزیر و معاون وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز در این اجلاس با تأکید بر جایگاه ویژه دانشگاهها و حوزه سلامت در اعتماد عمومی جامعه، گفت: بر اساس پیمایش «سرمایه اجتماعی» وزارت کشور، بالاترین سطح رضایتمندی مردم مربوط به حوزه بهداشت و درمان است و این موضوع، سرمایهای بزرگ و افتخارآمیز برای دانشگاهها و فعالان این عرصه محسوب میشود.
دارابی در ادامه افزود: در سالهای اخیر، در میان گروههای مرجع اجتماعی، استادان دانشگاه بالاترین میزان اعتماد عمومی را داشتهاند و پس از آن پزشکان و معلمان قرار دارند. این اعتماد، مسئولیت دانشگاهیان را دوچندان میکند.
قائممقام وزیر میراث فرهنگی با اشاره به ریشههای فکری و دینی جامعه ایرانی گفت: مسأله اصلی امروز جامعه ما «امتناع از فهمیدن» است؛ گویی هیچکس نمیخواهد بفهمد و همه خود را به خواب زدهایم. در حالی که در مبانی دینی ما، در اصول کافی، فصل نخست به عقل و جهل اختصاص دارد و اساس حرکت، خردورزی است. انقلاب اسلامی نیز یک انقلاب فکری بود که توسط یک فیلسوف و حکیم رهبری شد، اما امروز باید از خود بپرسیم چگونه به نقطهای رسیدهایم که مسأله معیشت، دغدغه اصلی جامعه شده است.
در بخش دیگری از این اجلاس، آیین رونمایی از کتاب «لب پنجره نشسته بود؛ روایتی از پیوند علم و معنا» اثر دکتر مصطفی شاهرضایی برگزار شد؛ کتابی شامل ۱۴ روایت از تجربه زیسته در مواجهه با رنج، درمان، امید و مسئولیت که قرار است در ماه مبارک رمضان از رسانه ملی نیز معرفی و پخش شود.
دانشجویان فعال رسانهای سرمایههای بیبدیل مفدا هستند
مهندس ابوالفضل امینی مدیر مسوول پایگاه خبری و اطلاع رسانی مفدا خطاب به معاونان دانشگاهها گفت: وبدا و مفدا دو بازوی مکمل اطلاعرسانی وزارت بهداشت اند؛ و اطلاع رسانی حوزه دانشجویی از وظایف تخصصی مفداست. برای ما مهم است که دانشجو بروز و ظهور خود را در رسانه ببیند و احساس مشارکت کند. مفدا باید بستری باشد که دانشجو در آن دیده شود و نقش فعال داشته باشد. ما در دانشگاهها دانشجویانی داریم که میتوانند روایتگر باشند و با زبان خودشان با دیگر دانشجویان ارتباط برقرار کنند.
متن کامل سخنرانی مهندس امینی را اینجا بخوانید.
بیش از هر زمان دیگری نیازمند دانشگاهی فعال، پویا و خلاق در حوزه قرآن و عترت هستیم
دکتر جواد باقری رئیس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت نیز در این جلسه با تأکید بر ضرورت تقویت ساختارهای قرآنی در دانشگاههای علوم پزشکی، از رشد قابل توجه فعالیتهای پژوهشی، خلاقانه و مشارکت دانشگاهها در جشنواره قرآن و عترت خبر داد و گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند دانشگاهی فعال، پویا و خلاق هستیم که قرآن و عترت در متن آن جریان داشته باشد.
متن کامل سخنرانی دکتر باقری را اینجا بخوانید.
دومین روز این اجلاس با جمعبندی مباحث و تأکید بر نقش کلیدی مدیران فرهنگی در ایجاد آرامش، امید و همدلی در فضای دانشگاههای علوم پزشکی به کار خود پایان داد.