همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: پایینتر از خیابانهای سنگفرش شده و شلوغ شهر «کوسکو»، دنیایی موازی و تاریک کشف شده است. تونلهایی که آن قدر بزرگ هستند که انسانها بهراحتی در آن تردد میکردند؛ اما چه کسی و چرا این شبکه عظیم را از چشم جهانیان پنهان کرده بود؟
رادار نفوذکننده به زمین
مطابق افسانهها وقتی اسپانیاییها به امپراتوری اینکا حمله کردند، کاهنان خورشید گنجینههای خود را از طریق راههای مخفی به اعماق زمین بردند. سالها این داستانها تنها برای جذب توریستها تعریف میشد، اما امروز در ابتدای سال ۲۰۲۶، باستانشناسان با استفاده از تکنولوژی «رادار نفوذکننده به زمین»، وجود یک کریدور غولپایسا به طول بیش از ۱.۶ کیلومتر را تأیید کردند. این کشف که از آن بهعنوان «مهمترین یافته قرن در آمریکای جنوبی» یاد میشود، نهتنها یک سازه مهندسی، بلکه کلیدی برای درک یکی از مرموزترین تمدنهای تاریخ بشریت است.
بیشتر بخوانید:
پایان یک افسانه و آغاز یک حقیقت علمی
تیمهای باستانشناسی در شهر کوسکو (Cusco) اعلام کردند وجود سازههای زیرزمینی گستردهای را که دو مرکز مذهبی بزرگ اینکاها یعنی معبد خورشید (Coricancha) و قلعه عظیم (Sacsayhuamán) را به هم متصل میکند، رسماً تأیید کردهاند. این تونلها که قرنها زیر لایههای خاک و خانههای مدرن پنهان بودند، اکنون بادقت ریاضی و مهندسی خیرهکنندهای نقشهبرداری شدهاند.
مهندسی حیرتانگیز در دل تاریکی
نکتهای که محققان را شگفتزده کرده، ابعاد این تونلهاست. عرض ۲.۶ متر و ارتفاع ۱.۶ متر نشان میدهد که این مسیرها نه برای زهکشی آب یا انبار، بلکه برای تردد انسانها و احتمالاً حملونقل تختهای روان پادشاهان اینکا طراحی شده بود. دیوارههای سنگی این دالانها چنان بادقت رویهم سوار شدهاند که حتی پس از زلزلههای شدید قرنهای گذشته، همچنان استوار باقیماندهاند.
چرا اینکاها زیر زمین رفتند؟
سوال اصلی اینجاست: چرا یک تمدن باید چنین شبکه پیچیدهای را زیر شهر خود بسازد؟ باستانشناسان معتقدند این تونلها هم کاربرد دفاعی داشتهاند و هم آیینی. در زمان حملات، این مسیرها امنترین راه برای فرار خاندان سلطنتی و انتقال اشیای مقدس به خارج از شهر بوده است. از طرفی، اینکاها معتقد بودند که دنیای زیرزمین (Uku Pacha) محل ارتباط با نیاکان و خدایان است.
تکنولوژی رادار در خدمت باستانشناسی مدرن
در این کشف هیچ کلنگی به زمین زده نشد! باستانشناسان با استفاده از «توموگرافی مقاومت الکتریکی» توانستند نقشهای سهبعدی از زیر شهر تهیه کنند بدون آنکه به بافت تاریخی آسیب بزنند. این نقشهها نشان میدهند که شبکه تونلها بسیار گستردهتر از تصورات اولیه است و احتمالاً به اتاقکهای مخفی منتهی میشود که هنوز باز نشدهاند.
جستوجو برای گنجینههای گمشده
اگرچه هنوز ورود فیزیکی کامل به تمام بخشها میسر نشده، اما هیجان شدیدی میان محققان وجود دارد. آیا در انتهای این دالانها، همان طلاهایی که اینکاها از دست فاتحان اسپانیایی پنهان کردند، پیدا خواهد شد؟ فعلاً دانشمندان ترجیح میدهند بر جنبههای معماری و تاریخی تمرکز کنند، اما سایه سنگین افسانه «الدورادو» همچنان بر این کشف سنگینی میکند.