به گزارش روابط عمومی وزارت علوم به نقل از دانشگاه تبریز، کارگاه تخصصی جنگ شناختی و سواد رسانهای در دانشگاه تبریز با حضور جمع کثیری از علاقه مندان مباحث رسانه از دانشگاهیان، از جمله اساتید، کارکنان و دانشجویان دانشگاه های آذربایجان شرقی در تالار وحدت دانشگاه تبریز برگزار شد.
در ابتدای این همایش که با همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی و مدیریت روابط عمومی دانشگاه تبریز برگزار شد، دکتر جواد علیپور؛ معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تبریز طی سخنانی، با اشاره به تحولات گسترده در عرصه ارتباطات، گفت: امروز در جهانی رسانهایشده زندگی میکنیم که هر رویدادی در کوتاهترین زمان ممکن به اطلاع عموم میرسد و بشر با نوعی انقلاب در فناوریهای ارتباطی و دگرگونیهای اساسی در ارتباطات انسانی مواجه است.
وی افزود: در شرایط کنونی، هر یک از ما که در این سالن حضور داریم، تنها با در اختیار داشتن یک تلفن همراه میتوانیم نقش یک رسانه را ایفا کرده و به تولید و انتشار خبر درباره این کارگاه بپردازیم.
معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تبریز با اشاره به پیامدهای گسترش رسانهها تصریح کرد: این انبوه رسانهای منجر به شکلگیری مفهومی تحت عنوان «جنگ شناختی» شده است؛ جنگی که دیگر محدود به مرزها و سرزمینها نیست و از جغرافیا عبور کرده است.
دکتر علیپور ادامه داد: در جنگ شناختی، پیروزی از آنِ کسانی است که در گام نخست بتوانند ذهنها و قلبها را تسخیر کنند؛ امری که خود زمینهساز تسخیر سرزمینها و جغرافیا خواهد بود.
وی با تأکید بر شرایط جهان امروز خاطرنشان کرد: در دنیایی جهانیشده و رسانهای، جنگ شناختی به جنگ اصلی تبدیل شده است و در چنین فضایی، ما به یک ابزار اساسی نیاز داریم؛ ابزاری که همان «سواد رسانهای» است.
ضرورت شنیده شدن مطالبات مردم
مدیر کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان شرقی نیز طی سخنانی با تأکید بر ضرورت شنیدن مطالبات مردم گفت: اگر مسئولان به سراغ مردم نروند و مطالبات آنها را نشنوند، این مطالبات در خیابان مطرح خواهد شد؛ موضوعی که برای هیچکس خوشایند نیست.
پروین اشراقی اسکوئی با بیان اینکه ایران و مردم ایران همواره سربلند بودهاند، افزود: ما مردم نجیب و سربلندی داریم که همواره در بزنگاههای حساس، یاریگر ایران و یکدیگر بودهاند و با همراهی همین مردم، این مسیر را با سرافرازی طی خواهیم کرد.
مدیر کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان شرقی تصریح کرد: هر جا مردم در صحنه حضور داشتهاند، بهترین اتفاقات رقم خورده است. ما منکر وجود مشکلات نیستیم؛ همانند همه کشورها، با مسائل و چالشهایی مواجه هستیم و خود را موظف به شنیدن صدای مردم میدانیم.
اشراقی اسکوئی ادامه داد: باید بشنویم مردم چه مسائلی دارند و حتی این نوجوانی که مطالبات خود را در خیابان مطرح میکند، چه خواستهای دارد. شنیدن، نخستین گام برای اصلاح مسیر است.
وی با اشاره به مسئولیت اجتماعی اقشار مختلف جامعه خاطرنشان کرد: من بهعنوان خادم شما در نهاد استانداری از همه میخواهم، هر کس در هر جایگاهی که هست؛ استاد، کارمند، فعال سازمانهای مردمنهاد یا رسانه، شنونده مطالبات مردم باشد و بداند مردم از ما چه میخواهند و چه کاستیهایی وجود دارد که باید اصلاح شود.
مدیر کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری آذربایجان شرقی تأکید کرد: مطمئناً ما نیز در کنار شما خواهیم بود. همه شما یک رسانه هستید و نقش مهمی در تبیین درست روایتها دارید. اگر با روایتهای صحیح آشنا شویم و تبیین درستی داشته باشیم، بسیاری از اتفاقات ناگوار رخ نخواهد داد.
وی در پایان گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به همبستگی، شنیدن صدای یکدیگر و بودن در کنار مردم نیاز داریم و این مسئولیت بر عهده تکتک ماست.
امروز رسانه دیگر قابل حذف از زندگی نیست
مدرس سواد رسانهای و استاد دانشگاه در رشته علوم ارتباطات نیز با اشاره به تغییرات بنیادین در سبک زندگی انسان معاصر گفت: در دوره جدید، زیست و زندگی ما عملاً در یک محیط رسانهای خلاصه شده است؛ محیطی اشباع از پیامهای رسانهای که بخش جداییناپذیر زندگی روزمره ما شده است.
دکتر محمد لسانی با بیان اینکه انسان امروز در چندین محیط رسانهای بهطور همزمان حضور دارد، افزود: زندگی دیگر صرفاً فیزیکی نیست و بهطور جدی به زیست سایبری و دیجیتال تبدیل شده است. افراد در جامعه اطلاعاتی دائماً در معرض بمباران پیامها قرار دارند.
این استاد علوم ارتباطات با اشاره به توسعه شتابان فناوریها تصریح کرد: علاوه بر فناوریهایی که امروز در درون بدن انسان قرار میگیرند، بحث اینترنت اشیا نیز در حال فعالسازی است. در چنین شرایطی، اثرگذاری رسانه بهشدت افزایش یافته، اما همین اثرگذاری بالا گاهی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
دکتر لسانی ادامه داد: به دلیل همین نفوذ گسترده، شاهد مداخله محتوایی در رسانهها هستیم. رسانهای که دیگر قابل حذف از زندگی نیست و انواع محتواها در آن گنجانده میشود. از همینجا ضرورت آگاهی و داشتن ذهن فعال مطرح میشود.
وی با تأکید بر نقش فناوری در جهتدهی به رفتار کاربران خاطرنشان کرد: امروز فناوری ما را میشناسد، ارزیابی میکند و چون جدایی ما از رسانه و فناوری ممکن نیست، اطلاعات ما را دریافت کرده و بر اساس آن ریلگذاری میکند؛ یعنی محتوایی را در مسیر دید و پیگیری ما قرار میدهد.
این مدرس سواد رسانهای با اشاره به نقش الگوریتمها و رباتهای سایبری گفت: بخشی از این فرایند به استفاده از رباتها بازمیگردد. الگوریتمهای شبکههای اجتماعی بر اساس سرعت انتشار عمل میکنند؛ هر موضوعی که «داغ» شود، مورد تمرکز قرار میگیرد و رباتهای سایبری میتوانند بهصورت مصنوعی یک موضوع را داغ کنند.
دکتر لسانی با اشاره به بیانات رهبر انقلاب در ۲۶ آبان ۱۴۰۱ تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب نقشه دشمن را در فضای رسانهای تشریح کردند و فرمودند دشمن در این فضا دو اقدام اصلی انجام میدهد؛ «انبوهسازی دروغ» و «لشکرسازی کاذب»
وی افزود: علاوه بر این دو، با سیاست سومی نیز مواجه هستیم که در حوادث اخیر بهوضوح مشاهده شد و آن بحث خشونت است؛ خشونت کلامی، خشونت فیزیکی و خشونت رسانهای که در برخی رخدادها جلوههای عجیبی داشت.
این استاد دانشگاه با اشاره به عبور جامعه از این شرایط گفت: رهبر انقلاب مسیر را مشخص کردند و تأکید داشتند که از این جنگ اجتماعی به سلامت عبور خواهیم کرد. نمونه آن، رفتار مردم تبریز بود که با وجود تلاش دشمن برای سوءاستفاده از جعل صدا و کلیپ و الصاق شعارهای جعلی به مردم این شهر، این پروژه با شکست مواجه شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بازاریان تبریز با صدور بیانیه موضع خود را شفاف اعلام کردند و در حوزه دانشگاه و دانشجویی نیز اتفاقات خاص و مورد انتظار دشمن رخ نداد
∎