به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، آیتالله قربانعلی درینجفآبادی، نماینده ولیفقیه در استان مرکزی صبح امروز در جلسه درس خارج فقه با تأکید بر جایگاه بنیادین «امر به معروف و نهی از منکر» در نظام فکری و اجتماعی اسلام، این فریضه را از سختترین وظایف مسلمانان دانست و گفت: «امر به معروف و نهی از منکر» در اندیشه اسلامی صرفاً یک توصیه اخلاقی فردی نیست، بلکه یکی از ستونهای اساسی نظام فکری و اجتماعی اسلام بهشمار میآید. این اصل، پیونددهنده ایمان درونی با مسئولیت اجتماعی است و نشان میدهد که دینداری در اسلام، امری منزوی و صرفاً شخصی تلقی نمیشود.
وی افزود: از منظر فکری، امر به معروف و نهی از منکر بر یک پیشفرض مهم استوار است: شناخت عقلانی و وحیانیِ «معروف» و «منکر». معروف، آن چیزی است که فطرت سالم، عقل انسانی و شریعت الهی بر نیکی آن توافق دارند، و منکر آن است که این سه آن را ناپسند میشمارند. بنابراین، این اصل جایگاه عقل، فطرت و وحی را در کنار یکدیگر تثبیت میکند و مانع فروکاست دین به مجموعهای از مناسک فردی میشود.
درینجفآبادی تصریح کرد: در بعد اجتماعی، امر به معروف و نهی از منکر نقش سازوکار نظارت اخلاقی در جامعه اسلامی را ایفا میکند. این اصل، مسئولیت اصلاح را از انحصار نهاد قدرت خارج کرده و به آحاد جامعه میسپارد. در نتیجه، جامعهای شکل میگیرد که در آن بیتفاوتی در برابر فساد، ظلم و انحراف، خود نوعی آسیب اخلاقی تلقی میشود. قرآن کریم نیز بر همین کارکرد اجتماعی تأکید دارد، آنجا که «بهترین امت» را امتی معرفی میکند که به معروف فرمان میدهد و از منکر بازمیدارد.
امام جمعه اراک ادامه داد: از منظر سیاسی و تمدنی، این فریضه ضامن پویایی و بقای ارزشهاست. بدون امر به معروف و نهی از منکر، ارزشهای دینی به تدریج به شعائر کماثر یا هنجارهای تزئینی فروکاسته میشوند. تاریخ جوامع اسلامی نشان میدهد که تعطیلی یا تحریف این اصل، زمینهساز استبداد، تبعیض و انحطاط اخلاقی بوده است؛ چرا که قدرت، بدون نظارت اخلاقی مستمر، میل به انحراف دارد.
وی عنوان کرد: در عین حال، اسلام برای اجرای این اصل حدود و ضوابط روشنی تعیین کرده است: علم، حکمت، موعظه نیکو، رعایت مراتب، و پرهیز از فساد بزرگتر که این شروط نشان میدهد که هدف، صرفاً مقابله ظاهری با منکر نیست، بلکه اصلاح انسان و جامعه است. بنابراین، امر به معروف و نهی از منکر نه ابزاری برای تحکم و خشونت، بلکه فرایندی عقلانی، اخلاقی و مسئولانه است.
وی با بیان اینکه این دو فریضه «در همه زمانها و شرایط» بر عهده جامعه اسلامی است، افزود: امر به معروف و نهی از منکر امتیاز بزرگ اسلام نسبت به دیگر ادیان است و آیات فراوانی در قرآن کریم بر آن تأکید دارد چراکه «امر به معروف و نهی از منکر» قلب تپنده حیات اجتماعی اسلام است؛ اصلی که ایمان را به کنش، اخلاق را به ساختار اجتماعی، و دین را به پروژهای زنده برای اصلاح مستمر فرد و جامعه پیوند میزند. بدون این اصل، اسلام به تجربهای فردی و کماثر تقلیل مییابد، و با آن، به نیرویی فعال در ساختن انسان و جامعه بدل میشود.
درینجفآبادی با اشاره به خطبههای امام حسین(ع) و اهلبیت(ع) در عاشورا تصریح کرد: این خطبهها «برنامهای جامع برای اصلاح جامعه» است و «امر به معروف و نهی از منکر ستون اقامه سایر فرائض است»، چراکه اگر این دو فریضه در جامعه اجرا شود، سایر احکام الهی نیز در مسیر صحیح قرار میگیرند.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به موضوع عدالت اجتماعی و نحوه توزیع بیتالمال اظهار کرد: در عدالت اقتصادی، از مرحله تعیین منابع تا توزیع حقوق و مزایا و سیاستهای حمایتی، با مشکلات جدی مواجهیم چراکه نظام پرداختها در بسیاری از بخشها قابل دفاع نیست و نیازمند اصلاحات اساسی است.
وی با انتقاد از برخی بیعدالتیها در واگذاریها و پرداختها، افزود: عدالت باید در همه سطوح رعایت شود؛ جامعه اسلامی باید بر پایه خیرخواهی، نصیحت و رعایت حقالناس اداره شود، چراکه در نظام فکری اسلامی، صیانت و کارآمدسازی بیتالمال نشانه امانتداری و پاسخگویی حاکمیت در برابر مردم و خداوند است. افزایش بهرهوری منابع عمومی مستلزم برنامهریزی دقیق، اولویتبندی نیازهای واقعی جامعه و نظارت مستمر بر عملکردهاست. تنها در چنین چارچوبی است که بیتالمال میتواند به ابزاری برای کاهش نابرابری، تقویت زیرساختها و ارتقای رفاه عمومی، نه باری بر دوش نسلهای آینده تبدیل شود.
درینجفآبادی خطاب به علما و نخبگان دینی خاطرنشان کرد: شما به علم و خیرخواهی شناخته میشوید و وظیفه دارید جامعه را به سمت عدالت، خدمتگزاری و رعایت حقوق مردم هدایت کنید. خیرخواهی و نصیحت متقابل باید در همه سطوح جامعه جریان داشته باشد.
انتهای پیام/711/