جهان صنعت نیوز – یکی از محرک‌های اصلی جهش قیمت طلا، نااطمینانی گسترده‌ای است که از سیاست‌های تجاری و اقتصادی دولت آمریکا نشأت گرفته است. اعمال تعرفه‌های جدید بر شرکای تجاری و تهدید به گسترش آن‌ها، چشم‌انداز تجارت جهانی را با ابهام مواجه کرده و سرمایه‌گذاران را نسبت به آینده بازارهای سهام و ارز بدبین ساخته است. در چنین فضایی، طلا بار دیگر نقش سنتی خود را به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه ایفا کرده و توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است.

در دوره‌ای که تهدید تعرفه‌های تازه علیه چند کشور اروپایی مطرح شد، هم‌زمان با افت بازارهای سهام، قیمت طلا و نقره به اوج تاریخی رسید. این واکنش نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران، ریسک‌های مرتبط با سیاست خارجی و مالی آمریکا را جدی ارزیابی کرده و ترجیح داده‌اند بخشی از دارایی‌های خود را از بازارهای پرنوسان به فلزات گران‌بها منتقل کنند.

در کنار نااطمینانی‌های تجاری، تداوم جنگ در اوکراین و درگیری‌ها در غزه، به شکل‌گیری فضایی از بی‌ثباتی مزمن در سیاست بین‌الملل دامن زده است. این وضعیت، نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی، مسیرهای تجاری و ثبات اقتصادی را افزایش داده و جذابیت دارایی‌های امن را تقویت کرده است.

افزون بر این، تحولات سیاسی در آمریکای لاتین و اقداماتی که به تشدید تنش میان قدرت‌ها انجامیده، به افزایش تقاضا برای طلا کمک کرده است. تهدیدهای مرتبط با گسترش نفوذ یا تغییر موازنه‌های ژئوپلیتیکی، به تضعیف اعتماد به ارزهای رایج، به‌ویژه دلار، انجامیده و در نتیجه، سرمایه‌گذاران را به سمت فلزات گران‌بها سوق داده است. افت شاخص دلار هم‌زمان با جهش شدید قیمت طلا و نقره، بازتاب روشنی از این جابه‌جایی ترجیحات سرمایه‌ای است.

عامل مهم دیگر در صعود قیمت طلا، افزایش خرید این فلز توسط بانک‌های مرکزی بوده است. بسیاری از کشورها در سال‌های اخیر طلا را به‌عنوان ذخیره‌ای «خنثی» و مستقل از سیاست‌های آمریکا ترجیح داده‌اند؛ ذخیره‌ای که وابستگی کمتری به نظام مالی دلاری دارد و در برابر فشارهای سیاسی مصون‌تر تلقی می‌شود.

تجربه مسدود شدن دارایی‌های دلاری برخی کشورها در سال‌های گذشته، نگاه بانک‌های مرکزی را نسبت به ترکیب ذخایر ارزی تغییر داده و طلا را به گزینه‌ای جذاب‌تر تبدیل کرده است. هرچند میزان خرید بانک‌های مرکزی همچنان بالاتر از دوره پیش از سال ۲۰۲۲ است، اما نشانه‌هایی از کاهش شتاب این تقاضا در سال ۲۰۲۶ دیده می‌شود. با این حال، سطح کلی خریدها همچنان یکی از پایه‌های اصلی حمایت‌کننده از قیمت طلا محسوب می‌شود.

تقاضای طلا تنها به بانک‌های مرکزی محدود نمانده است. چین به‌عنوان بزرگ‌ترین خریدار طلا، چه در قالب مصرف‌کنندگان خرد و چه سرمایه‌گذاران، نقش مهمی در افزایش تقاضا ایفا کرده است. هم‌زمان، در بازارهای غربی نیز سرمایه‌گذاری در شرکت‌هایی که مالک یا معامله‌گر طلا هستند، رشد قابل توجهی داشته و به جریان ورودی سرمایه به این بازار دامن زده است.

در کنار این بازیگران سنتی، ورود خریداران جدید با حجم‌های بزرگ نیز قابل توجه است. برخی شرکت‌های فعال در حوزه دارایی‌های دیجیتال، با خرید گسترده طلا، ذخایری ایجاد کرده‌اند که حتی از ذخایر رسمی برخی کشورهای کوچک فراتر رفته است. این نوع تقاضا، به‌ویژه در کوتاه‌مدت، نقش مهمی در جهش‌های سریع قیمت ایفا کرده است.

با وجود اوج‌گیری بی‌سابقه، قیمت طلا و نقره در روزهای اخیر افت محسوسی را تجربه کردند. یکی از دلایل اصلی این عقب‌نشینی، کاهش نگرانی‌ها درباره سیاست پولی آمریکا بود. ترس از آنکه رئیس‌جمهور آمریکا فردی کاملاً همسو با سیاست‌های انبساطی شدید را در رأس بانک مرکزی قرار دهد، باعث افزایش انتظارات تورمی و تضعیف دلار شده بود؛ شرایطی که معمولاً به نفع طلا تمام می‌شود.

اما انتشار خبرهایی مبنی بر انتخاب گزینه‌ای که بازارها او را باثبات‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر ارزیابی می‌کنند، بخشی از این نگرانی‌ها را فروکاست. در نتیجه، قیمت طلا، نقره و حتی پلاتین با افت سریع مواجه شد. این واکنش، بار دیگر حساسیت بالای بازار فلزات گران‌بها به انتظارات سیاستی و خبری را نشان داد.

با وجود افت اخیر، قیمت فلزات گران‌بها همچنان به‌مراتب بالاتر از سال گذشته قرار دارد. تداوم تنش‌های ژئوپلیتیکی، استمرار تعرفه‌ها و تهدید به اعمال محدودیت‌های تجاری جدید، و همچنین فضای نااطمینانی سیاسی در سطح جهانی، باعث شده جذابیت دارایی‌های امن کاهش نیابد.

یکی از ویژگی‌های کلیدی طلا که بار دیگر مورد توجه قرار گرفته، کمیابی نسبی و استقلال آن از بدهی دیگران است. برخلاف اوراق قرضه یا سهام که ارزش آن‌ها به عملکرد دولت‌ها یا شرکت‌ها گره خورده، طلا دارایی‌ای است که ارزشش مستقیماً از تعهد یک نهاد خاص ناشی نمی‌شود. همین ویژگی، آن را به ابزاری مناسب برای تنوع‌بخشی سبد دارایی‌ها در شرایط بی‌ثبات تبدیل کرده است.

تحولات اخیر نشان می‌دهد که هرچند طلا به‌عنوان دارایی امن شناخته می‌شود، اما از نوسان‌های شدید بازار مصون نیست. همان‌گونه که قیمت‌ها با سرعت بالا می‌توانند اوج بگیرند، افت‌های تند و ناگهانی نیز بخشی از واقعیت این بازار است. این ویژگی، اهمیت نگاه بلندمدت و پرهیز از رفتارهای هیجانی را برای سرمایه‌گذاران پررنگ‌تر می‌کند.