در روزهایی که سایتهای شرطبندی، بیش از نتایج مسابقات فوتبال، روی تاریخ شروع درگیری میان ایالات متحده و ایران متمرکز شدهاند، «جمهوری ترکیه» بهعنوان همپیمان مستقیم آمریکا و همسایه بلافصل جمهوری اسلامی ایران، نقشی فراتر از یک ناظر بیرونی یا ناصح خیرخواه برای خود در نظر گرفته و خیلی زود، قبای میانجیگری بر تن کرده و امیدوار است با باز نگه داشتن پنجرههای گفتوگوی غیرمستقیم و حتی تبدیل آنها به میزهای مذاکره دو نفره، ضمن دور نگه داشتن شعله جنگی جدید که میتواند دامنگیر فلات آناتولی هم باشد، جایگاه خود را در منطقه بهعنوان برادر بزرگتر ارتقا دهد و این در حالی است که چند سال پیش به سختی و با کمک یکی از طرفین تنش فعلی توانست از یک کودتای بزرگ جان سالم به در ببرد!
ترکیه به عنوان عضو ناتو، همپیمان نظامی ایالات متحده و میزبان یکی از بزرگترین پایگاههای نظامی برونمرزی آمریکا، به سختی میتواند در قاموس بازیگری بیطرف و منجی مصلح برای حل و فصل تنشهای جاری در منطقه جنوبغرب آسیا ظاهر شود. البته واگذاری این نقش به ترکیه، فارغ از سرانجام نامعلوم، میتواند نتیجه دو رویکرد متفاوت از طرفین درگیر باشد؛ نخست ایالات متحده، با کنار گذاشتن طرف عمانی از این فرایند و باز کردن پای ترکیه، سعی در القای انزوای ژئوپلیتیکی ایران دارد تا جایی که حتی میانجیگری در این روزهای پرتنش را هم یکی از میزبانان جنگندههای آمریکایی باید بپذیرد؛ همان کشوری که در تهاجم احتمالی، در صورت نیاز، آسمان خود را برای پرواز شرقی نیروی هوایی آمریکا صاف صاف میکند!
در مقابل اما جمهوری اسلامی ایران، تا همین امروز، با وجود روابط پر فراز و نشیب با همسایه شمال غربی، همچنان ترکیه را به عنوان یک رقیب منطقهای و نه یک دولت متخاصم شناسایی کرده و با قائل شدن سطحی از استقلال رأی، آگاهانه این میانجی را به سایر وابستگان آمریکا در منطقه ترجیح میدهد. اما واقعیت این است که در هر گونه فرایند میانجیگری میان ایران و آمریکا، ترکیه میزبانی نامتوازن است که نه توان تلطیف زیادهخواهیهای آمریکا را دارد و نه میلی به خروج ایران از حالت اضطرار و تنش و این در حالی است که از جدی و سخت شدن مواجهات، به شدت متضرر خواهد بود.
ترکیه و میانجیگری نامتوازن میان ایران و آمریکا
در روزهایی که سایتهای شرطبندی، بیش از نتایج مسابقات فوتبال، روی تاریخ شروع درگیری میان ایالات متحده و ایران متمرکز شدهاند.
صاحبخبر -
∎