لیلا پایدار- کوروش احمدی دیپلمات پیشین ایران در سازمان ملل، در گفت‌وگو با خبرنگار اعتماد آنلاین درباره اینکه به نظر می‌رسد دولت ترامپ در مواضع خود نسبت به ایران تغییراتی ایجاد کرده و تعیین سقف برای موشک‌های دوربرد ایران را در دستور کار قرار داده است، گفت: واقعیت این است که دولت ترامپ ظاهرا تحولی در جهت منفی در مواضعش راجع به ایران داده است. به این معنی که مواضع سخت گیرانه تری را اتخاذ کرده است. طلیعه این تغییر مواضع را حدود 10 روز قبل از قول ویتکاف داشتیم. او در حاشیه یک نشست در آمریکا از چهار مسئله اصلی شامل غنی‌سازی، موشک‌ها و لزوم کاهش موجودی آن‌ها، مواد هسته‌ای و نیروهای نیابتی، به عنوان موضوعاتی که باید مورد مذاکره قرار گیرد، اسم برد. 

وی افزود: این در حالی است که مقامات آمریکایی قبلا حداقل به صورت علنی حرفی از برنامه موشکی و نیروهای نیابتی ادعایی ایران نزده بودند. ترامپ در آن دستور العمل ریاست جمهوری مورخ 4 فوریه تنها از بمب اتمی و موشک های بالستیک قاره پیما به عنوان خط قرمز اسم برد. در مقاطع بعد هم روبیو وزیر خارجه آمریکا همین خط قرمز را در مورد برنامه موشکی ایران مطرح کرد. ضمنا بویژه با توجه به اینکه بعد از تضعیف گروه های همسو با ایران در منطقه، مقامات آمریکایی تا قبل از این اظهارات ویتکاف تنها بطور کلی راجع به اقدامات ایران در منطقه حرفهای کلی می زدند و هیچ گاه علنا خواستار قرار داشتن این موضوع در دستور کار مذاکرات نشده بودند. 

به گفته احمدی، واقعیت این است که ترامپ که در دور اول ریاست جمهوری‌اش تنها خواستار اصلاح برجام بود و در یک سال اخیر صرفا از اینکه ایران نباید بمب داشته باشد می گفت و البته منظورش غنی سازی صفر در ایران بود، اما از بعد از تجاوزات آمریکا و اسرائیل در جریان جنگ 12 روزه و به تصور اینکه غنی سازی صفر در ایران حاصل شده، از یک سو و اینکه گویا اهرم‌های ایران تضعیف شده از سوی دیگر،  پیوسته زیاده‌خواهی‌های خود را تشدید کرده است. 

او در ادامه گفت: برخی از گزارش های رسانه ای از جمله خبر اخیر اکسیوس نیز دال بر همین موضوع است. مشکل این است که مقامات ما متاسفانه توجه نداشتند که مواضع سیاسی و مذاکراتی باید با توجه به شرایط عینی و ملموس بر روی زمین و اهرم هایی که طرفهای مذاکراتی در دست دارند، باشد. به عنوان مثال درستی کار یک فرمانده نظامی در میدان جنگ تنها در این نیست که دائما نیروهای خود را به جلو براند، بلکه گاه تحت شرایطی ممکن است لازم باشد که همان فرمانده به درستی دست به برخی عقب نشینی های تاکتیکی بزند. 

با توجه به شروط مطرح‌شده از سوی آمریکا و تجربه‌های پیشین، آیا ایران اصولاً حاضر به پذیرش این شروط و ورود به گفت‌وگوی مستقیم خواهد بود؟ واقعیت این است که تصور دولت ترامپ با توجه نحوه برخوردی که با دیگر مسائل بین المللی داشته، این است که ایران برخی اهرم هایی را که در گذشته داشته یا از دست داده یا این اهرم ها تضعیف شده اند. لذا تصور آنها این است که در این شرایط نیازی به اینکه آمادگی دادن امتیازاتی به ایران مثل گذشته را ندارند. ضمن اینکه همانطور که پیشتر گفته شد موضوعاتی را که در گذشته مطرح نمی کردند تصورشان این است که در شرایط جاری می توانند مطرح کنند. در چنین شرایطی من فکر می کنم که اصول و قواعد همیشگی حاکم بر تعاملات بین المللی دولتها در این شرایط کنونی نیز باید بر عملکرد حکومت ایران حاکم باشد. 

وی خاطرنشان کرد: بطور کلی مذاکره محور و راهکار اصلی در روابط بین الملل است و هیچ محدودیتی برای مذاکره بین دولتها که موجودیت یکدیگر را به رسمیت می شناسند نباید و نمی تواند وجود داشته باشد. به لحاظ شکل مذاکره فکر می کنم  اصرار ایران بر مذاکره غیرمستقیم از ابتدا ، از جمله در دولت بایدن، همیشه اشتباه بود و چنین چیزی در روابط بین الملل نداریم. (تنها یک مورد من به خاطر دارم و آن نیز مذاکرات ایران و پاکستان با دولت غیرقانونی نجیب الله در افغانستان تحت اشغال شوروی بود) اصولا طرف مقابل مخالفت طرف دیگر با مذاکره مستقیم با خودش را توهین تلقی می کند و مذاکرات غیر مستقیم اگر انجام شود، تنها به بیان مواضع یا همان بیانیه خوانی از طریق واسطه ها محدود می شود و مذاکره واقعی هیچگاه شکل نمی گیرد. به لحاظ محتوایی نیز دلیلی ندارد که یک طرف خط قرمز در مورد طرح موضوعی در مذاکره ترسیم کند. خط قرمز جا دارد و می تواند در مورد توافقات ترسیم شود.

احمدی بر این باور است که حفظ برنامه موشکی ایران باید برای ما یک خط قرمز باشد چرا که با توجه به ضعف در نیروی هوایی و اینکه کشورهای منطقه هم نیروی هوایی پیشرفته دارند و هم برنامه موشکی پیشرفته، ما هیچگاه نباید در مورد موشک های کوتاه برد و میان برد خود کوتاه بیاییم؛ چرا که به آن برای دفاع از خود در برابر برخی همسایگان طماع نیاز داریم.در شرایطی که موضع قوی و معقول داریم، دلیلی ندارد که اصرار کنیم که طرف مقابل حتی حرف موشک را هم در مذاکرات نباید بزند.

وی در ادامه با اشاره به تفاوت دیدگاه‌ها در میان مقام‌های دولت آمریکا گفت: اختلاف دیدگاه همیشه در دولت های آمریکایی در ارتباط با مسائل داخلی و خارجی وجود داشته و در آینده هم وجود خواهد داشت. در حال حاضر طرفداران جنبش ماگا و انزواگرایان به نظر نمی رسد که با حمله نظامی با ایران موافق باشند. کسانی مانند جی دی ونس، و کولبی معاون وزارت جنگ و رئیس کارکنان کاخ سفید و چند نفر دیگر مخالف حمله هستند. 

در مقابل، راتکلیف رئیس سیا بسیار طرفدار حمله است و نظر کسانی مانند وزیر خارجه و وزیر جنگ چندان روشن نیست. این اختلاف نظر قطعا در تصمیمی که نهایتا ترامپ خواهد گرفت موثر خواهد بود. اما مهمتر از اینها، بهانه و هدف یک حمله به ایران در شرایط کنونی است. 

این دیپلمات پیشین تصریح کرد: با توجه به اینکه ظاهرا غنی سازی در ایران متوقف شده، بهانه همیشگی برای ترامپ وجود ندارد. بهانه ای که در ارتباط با اعتراضات و برخورد حکومت ایران با معترضین مطرح کرد، نیز با توجه به فروکش کردن اعتراضات و اعلام خود ترامپ مبنی بر اینکه اعدام هایی در ایران در کار نیست، مشکل می تواند کارآیی داشته باشد. در این رابطه، ترامپ تنها می تواند اقدام نظامی تنبیهی را مطرح کند که برد چندانی نخواهد داشت. در این میان تحفظ اسرائیل که گویا در شرایط کنونی مایل به درگیر شدن در جنگی دیگر نیست و نیز مخالفت اغلب کشورهای منطقه با جنگی دیگر نیز مهم است. شاید تنها عاملی که ممکن است مشوق ترامپ برای برخورد نظامی باشد، حرفی است که زده و اظهاراتی است که در رابطه با تشویق به ادامه اعتراضات در ایران و اینکه "حمله در راه است" داشته است. این فاکتور که ربط دارد با روانشناسی ترامپ و اینکه ممکن است نخواهد اعتبار شخصی اش لطمه ببیند، ممکن است هنوز فکر او را مشغول کرده باشد. 

وی در پایان گفت: در مورد اهداف تجمیع نیرو در منطقه می توانم بگویم که احتمال تشدید تهدید نظامی علیه ایران و تبدیل آن عامل دیگری برای تحت فشار گذاشتن اقتصاد و اجتماع و سیاست در ایران و اضافه کردن آن بر تحریم و فشارهای دیپلماتیک ممکن است مد نظر ترامپ باشد. صحبت هایی نیز در مورد احتمال اعمال محاصره دریایی علیه ایران وجود دارد که من بعید می دانم چنین محاصره ای در شعاع کوتاه یعنی در آبهای منطقه مد نظر ترامپ باشد. چرا که چنین محاصره ای و احتمال بالای واکنش نظامی ایران عملا در حکم جنگ خواهد بود. آمریکا طی حدود یک سال گذشته اقداماتی را در مناطق دریایی دور دست علیه کشتی هایی که به نحوی با ایران مرتبط بوده اند، انجام داده و این اقدامات را در یک ماه دو ماه گذشته تشدید کرده، و ممکن است از منظر اعمال محدودیت های دریایی به همین نحو ادامه دهد.