«جعفر قنادباشی» کارشناس مسائل بینالملل و دیپلمات پیشین کشورمان، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، درباره انتخاب نوری المالکی بهعنوان نامزد نخستوزیری عراق اظهار کرد: انتخاب نوری المالکی پیش از هر چیز نشاندهنده آن است که او توانسته اجماع و توافق جریانهای اصلی شیعی عراق را جلب کند. این موضوع بهخودیخود بیانگر توانمندی سیاسی و مدیریتی اوست، چراکه گروهها و احزاب مختلف عراقی به این جمعبندی رسیدهاند که مالکی از قابلیتها و ظرفیتهای لازم برای مدیریت شرایط پیچیده کنونی عراق برخوردار است.
وی افزود: احزاب و جریانهای شیعی عراق به این نتیجه رسیدهاند که سمتگیری و سوگیری سیاسی نوری المالکی در وضعیت فعلی، میتواند عراق را بهتر از سایر گزینهها از بحرانها عبور دهد. البته محمد شیاع السودانی نیز فردی توانمند و قابل قبول بود و جریانهای شیعی با او همراهی داشتند، اما در مقایسه، نوری المالکی از تجربه سیاسی بالاتر، قدرت تصمیمگیری بیشتر و توان اجرایی گستردهتری برخوردار است.
این کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: میتوان گفت نوری المالکی یک پله بالاتر از سایر گزینهها قرار دارد. هم از نظر شناخت ساختار قدرت در عراق، هم از نظر تجربه مواجهه با بحرانهای امنیتی و سیاسی و هم از حیث توان تعامل با بازیگران داخلی و خارجی. افزون بر این، نزدیکی مواضع او به جمهوری اسلامی ایران و سابقه روابط مثبتش با تهران، یکی دیگر از مؤلفههایی است که در انتخاب او بیتأثیر نبوده است.
قنادباشی ادامه داد: نوری المالکی از جمله چهرههایی است که آمریکاییها و غربیها علاقهای به بازگشت او به قدرت ندارند. در گذشته نیز شاهد بودیم که تلاشهای مختلفی، چه بهصورت مستقیم و چه غیرمستقیم، برای جلوگیری از نقشآفرینی مجدد او در ساختار سیاسی عراق صورت گرفت. این مخالفتها حتی از سوی برخی جریانهای ارتجاعی منطقه نیز وجود داشت، اما در نهایت این تلاشها ناکام ماند.
پیامدهای منطقهای انتخاب مالکی و نگاه مقاومتمحور
وی با اشاره به پیامدهای منطقهای این انتخاب گفت: نوری المالکی دارای رویکردی روشن و شفاف نسبت به آمریکا و رژیم صهیونیستی است. نگاه او نگاهی انتقادی و نزدیک به جبهه مقاومت است و همین مسئله سبب شده تا این انتخاب، پیام روشنی برای بازیگران خارجی داشته باشد. این رویکرد میتواند به تقویت محور مقاومت در عراق و افزایش نقش نیروهای مردمی در تأمین امنیت این کشور منجر شود.
این دیپلمات پیشین کشورمان افزود: البته نباید تصور کرد که با انتخاب یک نخستوزیر، دشمنیها و فشارهای خارجی علیه عراق بهطور کامل پایان مییابد. عراق همچنان با تهدیدهای امنیتی، فشارهای سیاسی و مداخلات خارجی روبهروست، اما نوع نگاه و سیاستگذاری نخستوزیر میتواند نقش مهمی در مدیریت و کاهش این فشارها ایفا کند.
قنادباشی تأکید کرد: در گذشته نیز نوری المالکی نشان داده که در بزنگاههای حساس، مواضعی همسو با جبهه مقاومت اتخاذ کرده و همین مسئله باعث شده تا نگاه صهیونیستها و آمریکاییها نسبت به او منفی باشد. این ویژگی، هرچند هزینههایی برای او و عراق به همراه دارد، اما در بلندمدت میتواند به تقویت استقلال و امنیت این کشور کمک کند.
چالش انسجام ملی و مدیریت شکافهای قومی و سیاسی
وی درباره توانایی نوری المالکی در ایجاد انسجام ملی در عراق اظهار کرد: عراق کشوری با تنوع گسترده قومی، مذهبی و سیاسی است. اختلافنظرها و شکافهای موجود، محصول سالها بحران، اشغال، جنگ و مداخله خارجی است و طبیعتاً این اختلافات یکشبه از بین نخواهد رفت. انتظار اینکه یک نخستوزیر بتواند بهطور کامل و صددرصدی این شکافها را برطرف کند، واقعبینانه نیست.
این کارشناس مسائل بینالملل ادامه داد: با این حال، نوری المالکی به دلیل تجربه طولانی سیاسی و مبارزاتی، بهویژه در دوران رژیم صدام، از شناخت عمیقی نسبت به ساختار اجتماعی و سیاسی عراق برخوردار است. همین تجربه به او کمک میکند تا دستکم بتواند این اختلافات را مدیریت و تا حدی کاهش دهد.
قنادباشی افزود: همراهی و همسویی گروههای اصلی شیعی با نوری المالکی، یک اهرم مهم برای اوست. این همسویی میتواند زمینهساز کاهش چندپارگی سیاسی در عراق شود، هرچند سنگاندازیها و اختلافافکنیها همچنان ادامه خواهد داشت. در مجموع اما، در میان گزینههای موجود، نوری المالکی قویترین و امیدبخشترین گزینه برای ایجاد ثبات نسبی در عراق به شمار میرود.
چالشهای پیشروی دولت آینده؛ از اقتصاد تا امنیت
وی درباره مهمترین چالشهای پیشروی دولت آینده عراق گفت: اقتصاد عراق سالهاست که بهدلیل جنگ، ناامنی و مداخلات خارجی آسیب دیده است. بازسازی و ساماندهی اقتصاد یکی از اولویتهای اصلی هر دولت آینده خواهد بود. اقداماتی که در دوره محمد شیاع السودانی انجام شد، اقدامات مثبتی بود و این مسیر باید ادامه پیدا کند و گسترش یابد.
این دیپلمات پیشین کشورمان تصریح کرد: یکی از چالشهای اساسی عراق، نظارت و کنترل آمریکا بر درآمدهای نفتی این کشور است. درآمدهای نفتی عراق ابتدا تحت نظارت آمریکا قرار میگیرد و سپس در اختیار دولت عراق گذاشته میشود. این مسئله دست دولت را در مدیریت مستقل اقتصاد میبندد و یک مانع جدی برای توسعه اقتصادی محسوب میشود.
قنادباشی ادامه داد: مسئله داعش نیز همچنان یکی از تهدیدهای امنیتی عراق است. آزادی هزاران نفر از عناصر داعش از زندانها و نقشآفرینی آمریکا در انتقال آنها میتواند زمینهساز ناامنیهای جدید باشد. علاوه بر این، حضور پایگاههای نظامی آمریکا در عراق، مانعی جدی برای استقلال و ثبات این کشور است و خروج نیروهای آمریکایی میتواند گام مهمی در مسیر امنیت پایدار عراق باشد.
مداخلات خارجی و نقش ایران در ثبات عراق
وی با اشاره به مداخلات منطقهای گفت: عراق محل تلاقی سیاستهای کشورهای مختلفی همچون ترکیه، عربستان و حتی رژیم صهیونیستی است. مداخله ترکیه در شمال عراق، نفوذ اسرائیل در اقلیم کردستان و استفاده از خاک این منطقه برای اقدامات امنیتی، هم برای عراق و هم برای ایران چالشآفرین است.
این کارشناس مسائل بینالملل افزود: اجرای دقیق توافقنامههای امنیتی میان ایران و عراق، بهویژه در زمینه مقابله با گروههای تروریستی، از مسئولیتهای مهم دولت آینده عراق خواهد بود. همراهی اکثریت پارلمان با نوری المالکی این امید را ایجاد کرده است که این توافقنامهها با جدیت بیشتری اجرا شود.
قنادباشی در پایان تأکید کرد: نگاه جمهوری اسلامی ایران به عراق، نگاهی صرفاً از زاویه منافع ملی محدود نیست. ایران خواهان عراقی مستقل، قوی، متحد و امن است. چنین عراقی نهتنها به نفع مردم این کشور، بلکه تأمینکننده منافع منطقهای ایران نیز خواهد بود. اگر نوری المالکی بتواند در مسیر استقلال، امنیت و کاهش مداخلات خارجی گام بردارد، این روند به سود کل منطقه خواهد بود.
انتهای پیام/