نگار فیضآبادی، انصاف نیوز: چهار مدیر مسئول رسانههای شرق، سیتنا، دیدارنیوز و الف ضرر مالی مجموعهشان را در زمان قطعی اینترنت در اعتراضات دی ۱۴۰۴ «زیاد» و در حدود ۸۰ درصد اعلام کردند. به گفتهی این فعالان رسانهای، خدشهدار شدن اعتبار رسانهها در روند قطعی اینترنت، آسیبی است که نمیتوان خسارت آن را محاسبه کرد.
مصاحبهی آقایان رحمانیان، فاتح، محمدیان و مقدم را با خبرنگار انصاف نیوز در ادامه میخوانید.
روزنامه شرق | رحمانیان: «مهمتر از ضرر مالی، از دست رفتن اعتبار است»
مهدی رحمانیان، مدیرمسئول روزنامهی شرق، دربارهی ضرر مالی این روزنامه در روزهای قطعی اینترنت گفت: «شاید بتوانم بگویم بالای ۸۰ درصد آسیب دیدیم. درآمد روزنامهها و سایتها عمدتا از طریق پلتفرمهای دیجیتالی است که آنها هم درحالحاضر با تعطیلی مطلق مواجه شدند و این موضوع مستقیما اثرش را روی رسانهها میگذارد.»
رحمانیان گفت: «ما به آن پلتفرمها متکی هستیم و آنها هم به بنگاههای اقتصادی وابسته هستند و میتوان گفت شریانهای اصلی بسته شدهاند. درست مثل قلبی که به خاطر قطع خونرسانی از حرکت ایستاده است. اگر هنوز از ادامهی کار نایستادیم، به دلیل مویرگهایی است که متصل است و اگر شرایط به این شکل ادامه پیدا کند، کاری از آن مویرگها هم ساخته نیست.
البته ضرر بزرگتر و به مراتب مهمتر مربوط به اعتبار ما رسانههاست. وقتی دست و پای رسانههای داخلی را میبندند، این گرا را به رسانههای بیرونی میدهند که شما میدان دارید حرف بزنید چون اجازه نمیدهیم رسانههای داخلی ابزار داشته باشند و حرف بزنند!
اگر ما حضور داشتیم، بخشی از مخاطبان به جای رسانههای خارجی، احتمالا سراغ رسانههای داخلی میآمدند.»
سیتنا | فاتح: «از نظر گوگل انگار تازه از صفر شروع کردهایم!»
مسعود فاتح، صاحب امتیاز و مدیرمسئول سایت خبری سیتنا دربارهی ضرر رسانهشان گفت: «اینترنت ما هم از ۱۸ ام قطع شد. بخشی از ارزش رسانهها تولید محتوای بینالملل است که در این مدت به صفر رسید. مخاطبانی که در خارج از کشور داشتیم هم به محتواهای ما دسترسی نداشتند. از طرفی برای تولید محتوای بینالملل به منابع اصلی دسترسی نداشتیم.
البته مخاطبهای داخلی ما هم مثل سایر رسانهها افزایش داشت. نمیشود رقم مشخصی را به عنوان خسارت اعلام کرد اما میتوانم بگویم ما نسبت به ماههای گذشته ۸۰ درصد ریزش درآمد داشتیم.»
فاتح گفت: «ضمن اینکه سایتها هزینهی زیادی برای ایندکس شدن محتوای سایت در گوگل صرف میکنند. از ۱۸ ام به بعد محتوای سایت در گوگل ایندکس نشد. اگر یک ماه بگذرد و سایتی در گوگل ایندکس نشود، مثل سایتی تلقی میشود که تازه از صفر شروع کرده است.
ما رسانههایی که برای بخش ایندکس در طول سالها هزینهی زیادی کرده بودیم، درحالحاضر تلاشها و نتیجههایی که گرفته بودیم، از بین رفتند. بعد از ۱۰ سال به جایگاهی در رنکینگ گوگل رسیده بودیم اما با از بین رفتن ارتباط بینالمللی سایت با گوگل، هزینهی مادی درازمدت همینطور هزینهی معنوی زیادی ایجاد شده است.»
هزینههای سنگین برای جبران قطعی اینترنت
آقای فاتح دربارهی جبران نتیجهی ایندکس گوگل توضیح داد: «هزینهها در طول زمان زیادی صرف شدهاند. ممکن است ۱۰ سال قبل برای ایندکس ۲ میلیون پرداخت میکردیم اما الان باید ماهی ۲۰ میلیون بدهیم.
نه فقط برای ایندکس بلکه همهی مواردی که به حوزهی معرفی یا رتبهبندی سایت در حوزهی بینالملل مربوط است، باید برای دو ماه و نیم چیزی حدود ۵۰۰ میلیون هزینه کنیم تا به جایگاه قبلی برگردیم. ضمن اینکه قسمتی از محتوا را هم از دست دادهایم.
بخشی از هزینههای ما توسط تبلیغات تامین میشد اما حالا نصف شده است. البته هنوز برآورد مشخصی وجود ندارد. دربارهی دی هنوز فاکتوری برای شرکتها صادر نکردهایم و بعد از اتصال به اینترنت باید با شرکتها صحبت کنیم. میتوانم بگویم درآمد دی را صفر در نظر بگیرید. برای ارائهی آمار دقیق باید زمان بگذرد. شرکتها هم چون تولید خبر نداشتند ما نتوانستیم بازانتشار کنیم. بنابراین آنها هزینهای نمیدهند.»
«رسانههای خصوصی و مستقل ضرر زیادی کردند»
فاتح در ادامه اضافه کرد: «بخشی از موضوع هم به اعتبار رسانه مربوط است. اگر در هر بحرانی به هر دلیلی قرار باشد اینترنت قطع شود و رسانهها طبق مرزبندیهایی به خودی و غیرخودی تقسیم شوند، آن وقت شاهد وضعیت کنونی خواهیم بود. به صورت عملی میبینیم که منابع صداوسیما کاملا باز است. همینطور یکسری خبرگزاری اصلا قطع نشدهاند و به رسانههای مستقل آسیب میزند.
رسانههای خصوصی که درآمد اندک اما مخاطبهای قابل توجهی نسبت به خبرگزاریهای رسمی دارند، برای گرفتن اینترنت و اعتبار رسانهایشان باید بدوند و زحمت بکشند. این سوال مطرح است که چرا رسانههای مستقل که مخاطبهای تخصصی دارند و مرجع هستند، باید مورد بیلطفی قرار بگیرند؟»
به گزارش انصاف نیوز به نقل از خبرآنلاین، «این نمودار که کاهش سطح دسترسی به اینترنت بینالملل را به سطحی نزدیک به صفر نشان میدهد، بیانگر یکی از طولانیترین و عمیقترین اختلالات ارتباطی در تاریخ کشور است.»
دیدارنیوز | محمدیان: خبر انعکاس واقعیت است نه ابزار خوشایندی
حسن محمدیان، مدیرمسئول سایت دیدارنیوز به خبرنگار انصاف نیوز گفت: «رسانههایی مثل ما که مستقل هستیم و درآمد دیگری نداریم و از طریق سایت و شبکههای اجتماعی، درآمدی برای ادارهی خودمان داشتیم، در زمان قطعی اینترنت به مشکلات زیادی برخوردیم. درآمدها تقریبا بیش از ۹۰ درصد کم شده است. حتما رسانهی شما هم دچار مشکل شده است.
بیشترِ درآمد ما از یوتیوب بود که از دست رفت. بسیاری از کسبوکارهای وابسته به اینترنت با ضررهای کلانی مواجه شدند و جوانهایی را میشناسم که شرکتهایشان را تعطیل کردند.
مشکل این است که تعریف درستی از رسانه نداریم. فکر میکنند خبر آن چیزی است که خوششان بیاید درحالیکه خبر فارغ از اینکه ما خوشمان بیاید یا نه، آن چیزی است که اتفاق میفتد و باید واقعیت را مطرح و تحلیل کنیم تا مرجعیت رسانهای باقی بماند.»
«چشماندازی نداریم»
محمدیان در ادامه اضافه کرد: «اتفاق اخیر باعث شد خیلی از افراد به سمت رسانههایی مثل اینترنشنال و بیبیسی سوق پیدا کنند. یعنی رسانههایی که خیر و صلاح ما را هم نمیخواهند. بههرحال انسان دنبال خبر و تحلیل است. وقتی دسترسی به رسانهی معتمد و مورد قبول مردم مسدود شود، مخاطب به سمت دیگری کشیده میشود.
ما ۱۰ سال است که دیدارنیوز را با سختیهای مختلف راهاندازی کردیم و خودمان را تا اینجا رساندیم. ماهانه در سایت حدود ۸-۹ میلیون مخاطب داریم ولی با وجود این گرفتاریها پلتفرمهای تاثیرگذارمان تعطیل شده است و هیچ چشمانداز و آیندهای برایمان روشن نیست.»
«هیچ کسی پاسخگو نیست»
آقای محمدیان گفت: «هیچ کسی هم پاسخگو نیست و به هر مسئولی هم که زنگ میزنیم جواب نمیدهد. باید به ملت خبر بدهند که این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. نوعی نگرانی به وجود آمده است که همهی ما در هراس هستیم. منتظر هستیم ببینیم تا آخر سال چه اتفاقی میفتد.
نمیدانیم فردا وصل میشود یا نه و این ندانستن بدتر از هر چیزی است. فقط هم کسب و کار من و شمای رسانهای نیست. بسیاری از کسانی که در اینستاگرام و یوتیوب درآمد داشتند، درآمدشان را از دست دادهاند. دولت که نمیتواند شغل ایجاد کند، حداقل باید شرایط را فراهم کند نه اینکه جلوی کسب و کار مردم گرفته شود.»
سایت الف | مقدم: «باید از قبل فکرِ امروز را میکردند»
بیژن مقدم، مدیرمسئول و صاحب امتیاز پایگاه خبری الف گفت: «حرف ما این است که وقتی شرایطی مثل دی ۱۴۰۴ یا بحرانهای طبیعی و غیرطبیعی پیش میآید، باید از قبل تدبیری را در نظر بگیرند.
کارِ رسانه بسیار مهم است، مگر اینکه افراد درکی از رسانه نداشته باشند. کسی که نقش و اهمیت رسانه را در بحرانها میشناسد، باید برای رسانهها فکر کند. از ۱۸ دی تا ۵ بهمن بیشتر از ۵۰ درصد افت درآمد داشتیم و میزان دقیق آن ماه بعد مشخص میشود.»
آقای مقدم اضافه کرد: «شاید یک ماه دیگر بتوانیم بهطور مشخص بگوییم چقدر ضرر کردهایم اما همین حالا هم میتوانیم بگوییم کسانی که رپورتاژ میدادند یا افرادی که میخواستند برایمان مقاله بفرستند، امکانش وجود نداشت چون هیچ راه ارتباطی مشخصی نبود.
کسانی را که برای تبلیغ روی تلگرام حساب کرده بودند، از دست دادیم چون تلگرام هنوز هم برایمان بسته است و امکان انتشار در تلگرام در تاریخ ۵ بهمن وجود ندارد. آنها هم دست نگه داشتهاند. وقتی زمان طولانی شود، دیگر مخاطبی هم وجود ندارد، در نتیجه برای آگهیدهنده هم بهصرفه نیست! ما از نظر محتوایی و درآمدی افت زیادی داشتیم.»
ضرر و سردرگمی در زمان قطعی اینترنت و فقدان شفافیت
مقدم گفت: «وقتی برای قطع اینترنت تصمیم گرفتند، باید به کسانی فکر میکردند که شرایطشان وابسته به اینترنت است. رسانه هم یکی از آنهاست و از طرف دیگر میتوانند هم در میدان باشند، هم رخدادها را منعکس کنند و به سود منافع ملی کار کنند. این امکان از رسانهها دریغ شد. میتوانستند از قبل به این موضوع فکر کنند.
در جنگ ۱۲ روزه هم چیزی شبیه به داستانهای اخیر رخ داد و آن زمان هم مطرح کردیم که از تجربهها استفاده کنند و ستاد و هماهنگی رسانهای در جهت منافع ملی تشکیل شود ولی متاسفانه مشخص شد که کاری انجام نشده است.
انتظار ما این بود که امکانات اولیه برای ارتباط با رسانهها و همینطور ارتباط رسانهها با مردم برقرار شود.
تا همین حالا که صحبت میکنیم، مشخص نیست چه بخشهایی از اینترنت قرار است درست شود. ما هیچ برنامهای احساس نمیکنیم. امروز میگویند فردا وصل میشود اما میبینیم فقط یک ساعت وصل بوده است. سردرگمیای وجود دارد و شبیه حالتی است که انگار دعوایی سر موضوعی وجود دارد. درصورتیکه دعوایی نیست و باید همهچیز شفاف و روشن اعلام شود چه زمانی و به چه علتی اینترنت قطع و چه زمانی وصل میشود.»
«تکلیف کسانی که زندگیشان را در اینترنت گذاشتند چه میشود؟»
مقدم در پایان گفت: «شورای عالی امنیت ملی، پدافند غیرعامل، شورای عالی فضای مجازی، و تمام دستگاههای مربوطه باید برای چنین شرایطی فکر میکردند. باز هم ممکن است وضعیت مشابه را تجربه کنیم و باید برایش فکر کنند.
حکمرانی درستی که در فضای مجازی وجود ندارد و ناگهان هم تصمیم میگیرند اینترنت را قطع کنند. تکلیف کسانی که تمام زندگیشان را در اینترنت گذاشته بودند چه میشود؟ شاید روزی از بیرون اینترنت بینالملل قطع شود، چرا حتی با وجود این همه هزینههایی که صرف شد، اینترنت داخلی یا همان اینترانت درست کار نمیکند و برایش فکری نکردند؟»
انتهای پیام