به گزارش ایرنا، هرچند شیراز برای هفتمین سال متوالی به عنوان تمیزترین شهر کشور شناخته شده است، اما آلودگی هوا این کلانشهر را تهدید میکند.
مه غلیظی که گاهی چهره نمادهای تاریخی شیراز را میپوشاند، هشداری جدی برای سلامت میلیونها نفر ساکن این حوزه زیستی محسوب میشود.
آلایندههای نامرئی اما مهلک، ساکنان شهر را روزانه تهدید میکنند و به افزایش آمار بیماریهای تنفسی، قلبی-عروقی و انواع حساسیتها منجر شدهاند.
سیستم بهداشت و درمان نیز با فشار فزایندهای برای ارائه خدمات به بیماران ناشی از این آلودگیها روبرو است.
در این میان، کلید اصلی مقابله با این پدیده خزنده، در دانش و داده نهفته است؛ چرا که بدون پایش دقیق، مستمر و علمی کیفیت هوا، هر تصمیم و اقدامی فاقد پایه و اساس خواهد بود.
شناسایی کانونهای آلودگی، رصد نوسانات شاخصهای کیفی و پیشبینی شرایط بحرانی، ارکان اصلی یک استراتژی موثر هستند.
نقطهآغاز همکاری یکپارچه
بر همین اساس، نشستی تخصصی با حضور مدیران ارشد دانشگاه علوم پزشکی و اداره کل حفاظت محیطزیست استان فارس در شیراز برگزار شد؛ این نشست نشان از عزمی جدی برای عبور از مرحله شناخت مشکل به مرحله اجرای راهحلهای موثر و مبتنی بر همکاری بینبخشی دارد.
در این جلسه، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، رئیس دانشکده بهداشت و معاون اداره کل حفاظت محیطزیست استان، با هدف بررسی فرآیند پایش و تقویت نظام رصد وضعیت آلودگی هوا گردهم آمدند.
پایش مستمر؛ ستون فقرات تصمیمگیریهای بهداشتی
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، بر نقش حیاتی پایش مستمر کیفیت هوا در نقاط مختلف شهر تاکید کرد و گفت: رصد دقیق و بهموقع شاخصهای آلودگی هوا نقش مهمی در تصمیمگیریهای بهداشتی، پیشگیری از بیماریهای تنفسی و قلبی–عروقی و حفاظت از سلامت عمومی جامعه دارد.
دکتر اورنگ ایلامی ادامه داد: هماهنگی و همافزایی بین علوم پزشکی و محیطزیست، زمینه ارتقای شبکه پایش، بهبود دقت دادهها و افزایش توان پیشبینی شرایط ناسالم را فراهم میکند و مبنای اجرای مداخلات بهموقع و اطلاعرسانی موثر به شهروندان خواهد بود.
لزوم توسعه زیرساختهای فنی و فناوریهای نوین
ایلامی با اشاره به ضرورت توسعه زیرساختهای فنی و آزمایشگاهی در حوزه سنجش آلایندهها افزود: بهکارگیری فناوریهای نوین، استانداردسازی روشهای اندازهگیری و تبادل منظم اطلاعات میان دستگاههای متولی، از الزامات اساسی برای دستیابی به تصویری واقعی از وضعیت آلودگی هوا و مدیریت علمی آن است.
وی پایش یکپارچه، تحلیل مستمر دادهها و تدوین برنامههای مشترک بینبخشی را از مهمترین راهبردها برای کاهش آثار زیانبار آلودگی هوا بر سلامت مردم عنوان کرد.
تاکید بر استانداردهای فنی و همکاری علمی
در ادامه، دکتر محمد حسینی، رئیس دانشکده بهداشت شیراز، بر لزوم رعایت دقیق استانداردهای فنی و علمی در فرآیند پایش تاکید کرد و گفت: این امر زمینه دسترسی به اطلاعات دقیق و قابل اتکا را فراهم میکند و میتواند مبنای برنامهریزیهای موثر برای حفاظت از سلامت شهروندان و محیطزیست قرار گیرد.
سیامک شمس مدیر گروه سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و قاسم نهاوندی معاون پایش اداره کل حفاظت محیطزیست استان فارس نیز در این نشست بر لزوم تقویت همکاریهای علمی و اجرایی و تبادل دادههای تخصصی بین دو نهاد تاکید کردند.
پایش یکپارچه؛ از شناسایی تا اقدام
این نشست تخصصی را میتوان نقطه عطفی در مدیریت یکپارچه آلودگی هوای شیراز دانست.
تمرکز مشترک بر دادههای دقیق و قابل اتکا به عنوان پایه هر اقدام موثر، نشان از درکی عمیق از مسئله دارد.
تاکید بر توسعه زیرساختهای فنی و بهکارگیری فناوریهای نوین، مسیر را به سمت مدرنیزاسیون سامانه پایش هموار میکند.
دستیابی به پایش یکپارچه به معنای ایجاد زنجیرهای کامل از شناسایی آلاینده، اندازهگیری استاندارد، تحلیل علمی و در نهایت تبدیل داده به تصمیم و اقدام عملی است؛ این مهم تنها در سایه تبادل منظم و شفاف اطلاعات بین بخش بهداشت و محیطزیست میسر خواهد شد.
تداوم چنین نشستهایی میتواند زمینهساز شکلگیری اتاق فکر مشترک برای آلودگی هوای استان شود.
این نهاد میتواند با تحلیل روند دادهها، شناسایی منابع آلاینده و ارزیابی اثربخشی اقدامات، نقش مشاور علمی قدرتمندی برای دستگاههای اجرایی ایفا کند.
تبدیل داده به سپر بهداشتی
هدف نهایی این تعاملات، تبدیل دادههای خام پایش به سپر بهداشتی برای مردم شیراز است؛ زمانی که هر شهروند با اطمینان از دقت شاخص کیفیت هوا بتواند فعالیتهای روزمره خود را مدیریت کند یا بیماران با دریافت هشدارهای بهموقع از تشدید بیماری جلوگیری کنند، میتوان گفت این هماندیشیها به ثمر نشسته است.
آیندهای روشنتر در گرو استمرار همکاری
امروز شیراز گامی بلند در مسیر مدیریت علمی و یکپارچه آلودگی هوا برداشته است؛ موفقیت این مسیر وابسته به تداوم تعامل، تامین منابع برای ارتقای زیرساختها و عزم راسخ تمامی نهادهای مسئول برای تبدیل گفتار به عمل است.
سلامت شهروندان و پایداری محیطزیست شهری، پاداش این مسیر پرچالش خواهد بود.