به گزارش شهرآرانیوز، هوا بسیار سرد است و به نظر میرسد همین موضوع بر استقبال از بیستویکمین نمایشگاه کشاورزی مشهد تأثیر گذاشته است؛ تا جایی که پارکینگ نمایشگاه برخلاف روال معمول تقریباً خالی است. البته اولین منظر از نمایشگاه امسال نباید فریبتان بدهد؛ پا که بر فرش قرمز سالن فردوسی و مفاخر بگذارید، تکاپوی پرشور و اشتیاقی از ۱۰۰ شرکت صاحبنام و طراز اول کشاورزی کشور را خواهید دید که غرفه برپا کرده و با اشتیاق درحال مذاکره با سرمایهگذاران، معرفی دستاوردها به کشاورزان و گفتوگوهای تجاری هستند. این رویداد که از ۸ تا ۱۱ بهمن، همهروزه از ساعت ۱۵ تا ۲۱ پذیرای بازدیدکنندگان است، بیش از ۶۳۰۰ مترمربع فضای نمایشگاه بینالمللی مشهد را پای کار کشاورزی ایران آورده است تا در حوزه نهادهها، سم، کود، بذر، مبارزه با آفات و سامانههای نوین آبیاری و سمپاشی، پاسخی فناورانه به چالشهای کهنه کشاورزان باشد.
بازار هست، پول نیست
نمایشگاه کشاورزی مشهد فقط یک ویترین زیبا برای واحدهای دانشبنیان نیست. این فرصتی است که تولیدکنندگان از فاصلهای بگویند که هر سال بین هزینه تولید و توان خرید کشاورز بیشتر میشود. غرفهها پر از محصولات جدید هستند، از پهپادهای غولآسای سمپاشی تا بذرهای کوچک صیفیجات که با اصلاح ژنتیک، باردهی هر بوته را به ۲۰ برابر روشهای کشت سنتی میرسانند. با این حال، گفتوگویمان با اغلب تولیدکنندگان به یک نقطه مشترک میرسد: «بازار هست، پول نیست».
حمید حاجینژاد، مدیر ایدهپردازی و فروش یک شرکت تولیدکننده پهپادهای سمپاشی و آبیاری در گفتوگو با شهرآرانیوز میگوید: درباب مزایای استفاده از پهپاد همین بس که بدانید در روشهای سنتی، به ازای هر هکتار، حدود ۴۰۰ لیتر آب برای سمپاشی یک زمین کشاورزی مصرف میشود، اما با پهپاد، این میزان به ۱۰ لیتر کاهش پیدا میکند. علاوه بر این، هر پهپاد حدود ۱.۵ میلیارد تومان قیمت دارد و با میانگین سمپاشی و آبیاری ۸۰۰ هکتار زمین در هر سال توسط هر فروند پهپاد، میتوان با تعداد مشخص و محدودی از این ابزارها تمام اراضی کشاورزی استان را تحت پوشش قرار داد؛ آن هم با هزینهای بهمراتب کمتر و تأثیرگذاری بسیار بیشتر.
البته همهچیز محدود به این آمارهای مثبت هم نیست. وی در جریان بیان دغدغههایش، فقط به معضل کمبود سرمایه اولیه شرکت متبوعش اشاره کرد. به گفته مدیر این شرکت دانشبنیان، واحدهای فناور در استان و کشور همیشه محکوم به پیشرفت تا حد مشخصی هستند؛ زیرا برای توسعه، به سرمایه درگردشی نیاز دارند که باید از محل تسهیلات بانکی تأمین شود، اما با کارشکنی بانکها نمیشود. همین موضوع، شرکتها را همیشه کوچک و حوزه اثرگذاری آنها را محدود نگه میدارد.
کشاورزی ایران، فراتر از کلیشهها
حتماً شما هم تأیید میکنید؛ تصور اکثر ما از کشاورزی در ایران، زمینداری یک مرد سالخورده است که اگر خیلی بخواهد «دانشبنیان» کشت و کار کند، گاوآهنش را کنار میگذارد و از تراکتور اجارهای برای شخم و شیارزنی زمینش استفاده میکند. عموم مردم ما همچنان فکر میکنند کشاورزان، دامداران و باغداران ایرانی، جماعتی با تحصیلات حداقلی هستند که درمقابل استفاده از روشهای نوین کشت مکانیزه مقاومت دارند؛ درحالیکه واقعیت، تفاوت فاحش با این تصویر ذهنی دارد.
دکتر انسیه رضوانی، مدیرعامل یک شرکت تولید بذرهای نوین که از اصفهان به نمایشگاه مشهد آمده است، در گفتوگو با شهرآرانیوز میگوید: بگذارید با مثال درباره محصولاتمان صحبت کنم. برای همه ما پیش میآید وقتی بخواهیم میوه بخریم، محصولات میوهفروشی را در شکلها، اندازهها و کیفیتهای مختلف میبینیم؛ مثلاً یک سیب از دیگری بزرگتر است، یک پرتقال شیرینتر است یا یک موز، سر و شکل سالمتری نسبتبه بقیه دارد. محصولات ما بذرهایی هستند که با اصلاح ژنتیک، هم ثمره یکنواختی از محصول باکیفیت را در اختیار باغدار قرار میدهند و هم باردهی هر بوته را حدود ۲۰ برابر بیشتر میکنند.
به گفته وی، بذرهای این شرکت دانشبنیان مثلاً در محصول خیار گلخانهای، باردهی یک گلخانه یکهکتاری را از ۷۰ تن به ۱۵۰ تا ۳۰۰ تن میرساند. علاوه بر این، برای همان گلخانه، محموله کامل بذر خیار حدود ۱۶۲ میلیون تومان قیمتگذاری میشود درحالیکه نمونه خارجی آن بیش از ۳۰۰ میلیون تومان است.
مدیرعامل این شرکت همچنین با بیان اینکه میزان فروش بذرهایشان از ۱۰۰ هزار بذر در سال ۱۳۹۴ به ۳۰ میلیون بذر در سال ۱۴۰۴ رسیده است، ابراز امیدواری کرد که آگاهسازی و اقناع کشاورزان باعث میشود این مسیر روبهرشد بازهم استمرار داشته باشد.
آبیاری نوین، از ایده تا مزرعه
سالهاست بحران آب به مفهومی آشنا برای همه ما تبدیل شده است. این چالش بهخصوص در بخش کشاورزی، بحرانیتر است و اینجاست که نمایشگاه مشهد با معرفی سامانههای نوین آبیاری در بخش ویژهاش، توجهها را بیش از پیش به خود جلب میکند.
رضا نادری، کارشناس فروش تجهیزات نوین آبیاری از آذربایجان غربی، در گفتوگو با شهرآرانیوز میگوید: تقریباً همه کشاورزان میدانند که روشهای سنتی دیگر جواب نمیدهد، اما اجرای سیستمهای نوین هزینهبر است و با این وضع که تسهیلات یا دیر تأمین میشود یا فرایند اداری آن پیچیده است، باعث میشود تا کشاورزان از اساس قید اجرای این طرحها را بزنند.
وی میافزاید: علاوه بر این، آموزش و همراهی فنی هم کم است. بعضی کشاورزان تجهیزات را میخرند، اما چون آموزش درست ندیدهاند، نتیجه مطلوب نمیگیرند و دلزده میشوند. به همین دلیل است که میگوییم اگر سیاستگذاریها همزمان روی آموزش، حمایت مالی و مدیریت منابع آب متمرکز نشود، فناوریها فقط در نمایشگاهها میدرخشند، نه در مزرعه.
از خاک سنت تا افق مکانیزاسیون
نمایشگاه کشاورزی مشهد، فراتر از یک رویداد تخصصی، تصویر متمرکزی از دوگانگی امروز در کشاورزی ایران است؛ دوگانگی میان روشهای سنتی و نشانههای روشنی از حرکت به سوی مکانیزاسیون و توسعه. مسیری که آغاز شده، اگرچه ناهموار و پرهزینه است، اما چشماندازی روشن پیشرو دارد. آینده این بخش، از یکسو به آگاهیبخشی و اقناع کشاورزانی گره خورده که باید به روشهای نو اعتماد کنند و از سوی دیگر به حمایت هدفمند از شرکتهایی که با سرمایه، دانش و ریسک در میدان ماندهاند. اگر این پیوند شکل بگیرد، ایران عزیزمان میتواند از واردکننده بسیاری از محصولات کشاورزی به صادرکننده تبدیل شود و امنیت غذایی سفرههایمان را با محصولاتی تأمین کند که بذرهایشان در همین خاک پاک جوانه زده است.
