به گزارش خبرنگار ایرنا، در میان پیچیدگیها و چالشهای پیش روی اقتصاد ایران، تحلیل و رهنمودهای صاحبنظران و فعالان بخش خصوصی میتواند چراغ راهی برای خروج از بنبستهای کنونی باشد.
مهدی عبدیان، رییس اتاق بازرگانی قزوین نیز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با صراحتی قابل تامل، به بیان گزارههایی پرداخته است که نه تنها به تشریح ریشههای التهابهای اقتصادی میپردازد، بلکه نسخهای روشن و مبتنی بر تجربه تاریخی برای درمان ارائه میدهد.
عبدیان بر حذف رانت از بدنه اقتصادی، کنار نهادن سیاستهای دستوری ناکارآمد و سپردن تنظیم بازار به مکانیزم طبیعی عرضه و تقاضا، محورهای اصلی این نگاه را تشکیل میدهند و آنچه در ادامه میآید، گفتوگویی است که از دل بخش واقعی اقتصاد برخواسته و خواستار تصمیمگیریهایی است که بهبود معیشت مردم را نه در حرف که در عمل به همراه آورد.
ایرنا. به نظر شما اصلیترین مشکل اقتصاد ایران و بهترین راه درمان آن چیست.
اصلیترین مشکل، وجود رانتهای گسترده در زنجیره تامین و مداخلات دستوری دولت در بازار است و بهترین و قاطعترین راه درمان، حذف این رانتها و کنار گذاشتن سیاستهای کنترل دستوری است و بازار را نمیتوان با بخشنامهها و دستورالعملهای پشت میزی و لحظهای اداره کرد.
ایرنا. موضع شما در مورد نحوه مدیریت بازار ارز چیست.
مشکل اصلی در مدیریت بازار ارز و سازوکار مختل شده عرضه و تقاضا است و دولت نباید در قیمتگذاری ارز دخالت مستقیم داشته باشد و دخالت مستقیم باعث التهاب کاذب بازار میشود، دولت باید تنها نظارت کند تا معاملات براساس شرایط واقعی بازار صورت گیرد و دستگاههای دولتی باید به جای دخالت، نقش ناظر و تنظیمگر را داشته باشند و در بسیاری از کشورها بازار ارز آزاد است و بانک مرکزی فقط در بحرانها برای جلوگیری از جهشهای ناگهانی مداخله میکند.
ایرنا. بیثباتی بازار ارز چه پیامدهایی دارد؟
این بیثباتی از یک سو تولیدکنندگان و صادرکنندگان که ارزآوران اصلی کشورند را هدف میگیرد و از سوی دیگر، امکان هرگونه برنامهریزی میانمدت را از مصرفکنندگان سلب میکند و در حالی که نظارت حداکثری دولت به دور از مداخلهگری، میتواند تصویری از آرامش و مدیریت را به جای سونامیهای پیدرپی ویرانگر ارایه دهد.
ایرنا. در مورد پرداخت یارانهها و حمایت از مردم چه پیشنهادی دارید؟
در سالهای گذشته، یارانه گوشت، مرغ و نهادهها عمدتا به جیب گروههای خاص و واسطهها رفته، نه تولیدکنندگان واقعی و بهترین شیوه، پرداخت مستقیم یارانه به خود مصرفکننده است، حتی دولت با یکچهارم پول رانتی حاصل از تفاوت ارز ترجیحی و آزاد، میتواند کالاهای اساسی را بهصورت رایگان از طریق کالابرگ در اختیار مردم قرار دهد و این کار هم رانت را حذف میکند و هم حمایت موثری است.
ایرنا. آیا نمونه موفق از ثبات بازار ارز در گذشته داریم؟
بله، ثبات نسبی بازار ارز در فاصله سالهای ۹۲ تا ۹۷ دقیقا به این دلیل بود که دولت کمتر مداخله میکرد و اجازه میداد بازار مسیر طبیعی خود را طی کند و این رویکرد باعث حرکت منطقی نرخ ارز و امکان برنامهریزی بلندمدت برای فعالان اقتصادی شده بود.
ایرنا. احیای این مدل چه نتایجی میتواند داشته باشد؟
به اعتقاد اکثریت فعالان اقتصادی، احیای این مدل مدیریتی میتواند در مدت کوتاهی نرخ تورم را به رقم قابل توجهی کمتر از ۱۰ درصد برساند و مسیر اقتصاد را به سمت شفافیت و رشد پایدار هدایت کند.
ایرنا. نقش صادرات در این میان چیست؟
برای پایداری اقتصادی، بایستی صادرات تقویت شود و صادرکنندگان نباید با بخشنامههای متعدد و سختگیرانه مواجه شوند و اگر رفع تعهدات ارزی تسهیل شود، ارز حاصل از صادرات، کمبودهای ارزی کشور را جبران میکند و نیاز به سیاستهای دستوری یا محدودکننده از بین میرود.
ایرنا. آیا تعیین ارزش پول ملی بر پایه معاملات غیررسمی یا فضای مجازی منطقی است؟
خیر، این رویکرد اصلا منطقی نیست و بخش بزرگی از خروج ارز، ریشه در مبادلات قاچاق و غیرشفاف دارد و اگر مسیر رسمی تجارت تقویت و صادرات شفاف شود، ارز به چرخه اقتصاد برمیگردد و معاملات غیررسمی و سودجویی از نوسانات از بین میرود.
ایرنا. آیا در مسیر اصلاح مقاومتی وجود خواهد داشت؟
متاسفانه هنوز افرادی از فضای رانتی موجود سود میبرند و ممکن است در برابر هر مقام اصلاحطلبی مقاومت یا حاشیهسازی کنند. اما اگر اراده اصلاح، قاطع و جدی باشد، در کمتر از چند ماه میتوان مسیر اقتصاد کشور را تغییر داد.
ایرنا. به عنوان آخرین سوال، آیا الگوی موفق خارجی هم برای این موضوع سراغ دارید؟
کشورهایی مانند ترکیه و روسیه با وجود تورم بالا با واگذاری تعیین نرخ ارز به بازار آزاد و صرافیها توانستند ثبات را بازگردانند و اقتصاد ایران نیز با ظرفیتهای بالای تولید و صادرات میتواند این مسیر را طی کند.