به گزارش ایرنا، سرطان، واژهای که دلهره را به جان میاندازد و برای بسیاری، تصویر مرگی ناگزیر را در ذهن زنده میکند؛ این بیماری در استان فارس، پس از بیماریهای قلبی-عروقی به دومین عامل مرگومیر تبدیل شده است و سالانه قربانیان بسیاری میگیرد.
اما در پشت این آمارهای نگرانکننده، یک پیام روشن و امیدبخش نهفته است و آن اینکه سرطان لزوما سرنوشت محتوم نیست؛ بخش قابل توجهی از موارد ابتلا قابل پیشگیری است و تشخیص بهموقع، شانس درمان و بهبودی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
کلید اصلی فائق آمدن بر این چالش، در دو مفهوم اصلاح سبک زندگی و آگاهی از روشهای تشخیص زودهنگام سرطانهای شایع نهفته است؛ این گزارش نگاهی میاندازد به وضعیت سرطان در فارس، از آمارهای هشداردهنده تا راهکارهای عملی برای رویارویی با آن.
وضعیت هشداردهنده سرطان در فارس
سرطان واژهای دلهرهآور و برای بسیاری از مبتلایان، یادآور مرگی زودهنگام است؛ این بیماری نهتنها در ایران، بلکه در بسیاری از کشورهای جهان به عنوان یکی از چالشبرانگیزترین بیماریهای عصر حاضر شناخته میشود.
ماهیت مزمن، پنهان و پیشرونده سرطان، هزینههای سنگینی به سیستم بهداشت و درمان و خانوادهها تحمیل کرده است؛ در استان فارس، سالانه ۹ هزار و ۸۰۷ مورد جدید سرطان ثبت میشود که زنگ خطری جدی برای جامعه و مسئولان است.
آمارهای تکاندهنده؛ کدام سرطانها شایعترند؟
زهرا خسرویزادگان، کارشناس برنامه سرطان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، آمار دقیقی از وضعیت سرطان در فارس ارائه میدهد؛ از کل موارد جدید، پنج هزار و ۱۸۵ مورد (۵۲.۸۷ درصد) مربوط به زنان و چهار هزار و ۶۲۲ مورد (۴۷.۱۳ درصد) مربوط به مردان است؛ میزان بروز سرطان در کل استان ۲۰۹.۳ در هر صد هزار نفر برآورد میشود.
شایعترین سرطانها در کل جمعیت فارس به ترتیب عبارت از پستان، تیروئید، پروستات، پوست و روده بزرگ است؛ در مردان سرطان پروستات، پوست، مثانه، روده بزرگ و ریه و در زنان سرطان پستان، تیروئید، پوست، روده بزرگ و معده رایج است.
این آمارها نشان میدهد که سرطانهای مرتبط با سبک زندگی و عوامل محیطی، سهم بزرگی در ابتلا دارند.
چرا سرطان در حال گسترش است؟
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز و رئیس مرکز بهداشت استان فارس، مهمترین دلایل افزایش بروز سرطان در ایران و جهان را برشمرد.
اورنگ ایلامی گفت: افزایش امید به زندگی و رشد جمعیت سالمندان، تغییر سبک زندگی شامل مصرف بیشتر دخانیات، غذاهای چرب و پرکالری همراه با کمتحرکی، و همچنین عوامل محیطی مانند افزایش مصرف سوختهای فسیلی، از عمدهترین دلایل رشد سرطان هستند.
وی با تاکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام، افزود: در راستای اهداف برنامه ملی مدیریت سرطان، برنامههای شناسایی و تشخیص زودهنگام سه سرطان روده بزرگ، پستان و دهانه رحم در شبکه بهداشت و درمان زیرمجموعه دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادغام شده است.
ایلامی بیان کرد: گروه های هدف این برنامهها شامل تمامی بانوان و مردان ۵۰ تا ۶۹ سال برای تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ، بانوان ۳۰ تا ۶۹ سال برای تشخیص زود هنگام سرطان پستان و بانوان ۳۰ تا ۵۹ سال برای تشخیص زود هنگام سرطان دهانه رحم، پس از فراخوان، مورد ارزیابی و بررسی علایم و نشانههای این سرطانها قرار میگیرند و در صورت داشتن نشانه یا علایم مشکوک، برای بررسیهای تشخیصی به سطح دو (سطح تخصصی) ارجاع میشوند.
مسئولیت مشترک در قبال سلامت جامعه
آمارهای استان فارس به وضوح نشان میدهد که سرطان تنها یک مشکل فردی نیست، بلکه یک چالش بهداشتی-اجتماعی است که نیازمند عزم جمعی و برنامهریزی منسجم است.
گسترش سرطانهای مرتبط با سبک زندگی، مانند پستان، روده بزرگ و پروستات، زنگ خطری است که نشان میدهد تغییر الگوهای روزمره، از تغذیه تا تحرک، به یک ضرورت تبدیل شده است.
خوشبختانه، زیرساختهای لازم برای مقابله با این موج رو به رشد، در حال تقویت است؛ ادغام برنامههای ملی تشخیص زودهنگام سه سرطان شایع در شبکه بهداشت استان، گام بلند و موثری است که دسترسی به غربالگری را برای گروههای هدف تسهیل میکند؛ این برنامهها با هدف رصد علائم در مراحل اولیه، شانس درمان موثر را به میزان قابل توجهی بالا میبرند.
در نهایت، مسئولیت مقابله با سرطان، تنها بر دوش نظام سلامت نیست؛ هر فرد بهعنوان مسئول سلامت خود، میتواند با انتخاب سبک زندگی سالم و مشارکت فعال در برنامههای غربالگری، سهم خود را ایفا کند.