همشهری آنلاین - یکتا فراهانی: وقتی اعداد اول (۲، ۳، ۵، ۷...) از اعماق تاریک فضا مخابره میشوند، دیگر نمیتوان گفت با یک پدیده طبیعی روبهرو هستیم. یک منبع ناشناخته در حال ارسال کدهایی است که انگار دقیقاً برای فهمیدهشدن توسط یک تمدن هوشمند طراحی شدهاند.
دیوارنگاره دیجیتال
تلسکوپ رادیویی آرایه بزرگ (VLA) سیگنالهایی تکرارشونده و با فرکانس بسیار دقیق را از سمت منظومه «تایستی» دریافت کرد. آنچه این خبر را از تمامی کشفیات قبلی متمایز میکند، تصادفی نبودن این پالسهاست. اخترشناسان میگویند این سیگنالها دارای ساختاری شبیه به کدهای دیجیتالی هستند که ما برای انتقال داده استفاده میکنیم. آیا این یک «دیوارنگاره دیجیتال» از تمدنی دیگر است یا یک فانوس دریایی کیهانی برای راهنمایی مسافران فضا؟ هر چه هست، زمین دیگر آن جای ساکت همیشگی نیست.
بیشتر بخوانید:
شکار بزرگ در سکوت شب
ماجرا از یک شب معمولی در رصدخانه ملی رادیویی آمریکا شروع شد. اپراتورها متوجه نوسانات عجیبی در طولموجهای مایکروویو شدند. برخلاف «انفجارهای رادیویی سریع» (FRB) که معمولاً یکباره و نامنظم هستند، این سیگنال جدید هر ۱۸.۴ ثانیه یکبار بادقت یک ساعت اتمی تکرار میشد. این دقت زمانی، اولین جرقه را در ذهن دانشمندان زد: طبیعت معمولاً اینقدر منظم نیست!
اعداد اول؛ زبان مشترک کائنات
نکتهای که مو به تن فیزیکدانان راست کرد، محتوای پالسها بود. این پالسها بهصورت گروههای منظم ارسال میشدند: ابتدا دو تپش، سپس سه تپش، بعد پنج تپش و به همین ترتیب. اینها «اعداد اول» هستند؛ تنها زبانی که هر موجود هوشمندی در جهان که ریاضیات را کشف کرده باشد، آن را میفهمد. محققان میگویند این بهترین راه برای گفتن این جمله است: «ما اینجاییم و تصادفی نیستیم.»
منبع سیگنال کجاست؟
ردگیریها نشان میدهد این پیام از منطقهای میآید که پیشازاین بهعنوان یک منظومه «احتمالاً زیستپذیر» شناسایی شده بود. سیارهای سنگی که در فاصله مناسبی از ستاره خود قرار دارد و احتمال وجود آب مایع در آن میرود. با تکنولوژی سال ۲۰۲۶، حالا با اطمینان بیشتری میتوان گفت که این نقطه از فضا، پتانسیل میزبانی از حیات پیشرفته را دارد.
هوش مصنوعی در خدمت رمزگشایی
از زمان دریافت اولین سیگنال، قدرتمندترین ابررایانههای جهان با استفاده از هوش مصنوعی در حال تجزیهوتحلیل لایههای پنهان این پیام هستند. دانشمندان حدس میزنند که فراتر از اعداد اول، اطلاعاتی درباره ساختار اتمی یا موقعیت مکانی فرستنده در این کدها گنجانده شده باشد. این یک ماراتن علمی برای فهمیدن اولین پیام فرازمینی تاریخ است.
ما دیگر تنها نیستیم؟
کشف سیگنالهای هوشمند در سال ۲۰۲۶، بزرگترین نقطه عطف تاریخ علم است. این خبر به ما یادآوری میکند دانش و فناوری ما اکنون به سطحی رسیده که میتواند با «ناشناختههای بزرگ» روبهرو شود. شاید این شروع یک گفتوگوی میانقارهای باشد که قرنها به طول بینجامد، اما همین که میدانیم در این پهنه بیکران تنها نیستیم، نگاه ما را به زندگی روی این سیاره کوچک آبی برای همیشه تغییر خواهد داد.