به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، آیتالله جوادی آملی، مفسر بزرگ قرآن با استناد به کلام گهربار امیرالمؤمنین علی علیهالسلام و امام کاظم علیهالسلام، به تشریح جایگاه «کار و تولید» و «عقل و علم» در نظام فکری اسلام پرداخت.
آیت الله جوادی آملی در ابتدا با اشاره به فرازی از نهج البلاغه، تأکید کرد انسان تا زمانی که زنده است، باید کار و تلاش کند. وی حدیثی را از امیرمؤمنان علیهالسلام نقل کرد که فرمودند: «مردم کشوری که آب و خاک و امکانات دارند، اگر تولید نکنند، کشاورزی نکنند و نیاز خود را برطرف نسازند، خداوند آنان را از رحمت خود دور میکند».
نویسنده تفسیر تسنیم افزود: کار و تولید بهترین عبادت برای نجات جامعه از گرانی و تنگدستی است. ایشان با اشاره به داستانی از امیرالمؤمنین علیهالسلام که وقتی هستههای خرما را بار شتر داشتند و از ایشان پرسیدند که اینها چیست، فرمود درختان خرما، بر اهمیت تولید تأکید کرد.
این استاد برجسته حوزه، در ادامه به حدیثی دیگر از امام کاظم علیهالسلام استناد کرد که فرمودند: «هیچ تازیانهای دردناکتر از فقر نیست». ایشان با بیان این که فقر، جامعه را به نگاه کردن به دست دیگران و وابستگی میکشاند، تصریح کرد که نجات جامعه از این وضعیت، در گرو کار، تولید و به کارگیری عقل است.
آیتالله جوادی آملی با اشاره به بیانی از امام علی علیهالسلام که فرمودند: «اگر بیش از مقدار نیاز ذخیره کردی برای دیگری گذاشتی»، به این نکته کلیدی پرداخت که فعالیت اقتصادی و تولید برای نجات جامعه از گرانی و تنگدستی امری پسندیده است. وی در اینباره به فعالیتهای عمرانی امیرمؤمنان علیهالسلام در مدینه مانند حفاری چاه آب اشاره کرد و یادآور شد که چه نعمتی بهتر از اینکه انسان بعد از مرگ هم زنده باشد. اگر کسی اثر خیری از خودش به جا گذاشت، کتابی نوشت، باغ غرس کرده، تولیدی کرده، هر روز در نامه عمل او ثواب مینویسند.
حوزه در کنار مضجع معصوم
استاد برجسته حوزه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به حضور حضرت معصومه علیهاالسلام در شهر قم، این مکان را منشأ برکات عظیم علمی و معنوی دانست و با اشاره به تاریخچه شکلگیری حوزههای علمیه در جوار قبور ائمه، مانند تشکیل حوزه نجف در کنار مرقد امیرالمؤمنین علیهالسلام، افزود: باید حوزه علمیه کنار قبر معصوم باشد تا برکت داشته باشد. این سرزمین قم نیز به برکت وجود کریمه اهل بیت، میزبان بزرگترین حوزه علمیه شیعه و منشأ خدمات علمی فراوان به جهان اسلام شده است.
آیتالله جوادی آملی در بخش دیگری، تأکید کرد که ایام شهادت ائمه علیمالسلام تنها زمان عزاداری نیست، بلکه فرصتی مغتنم برای «امامشناسی» و بررسی عمیق کلمات و معارف آن بزرگواران است.
عقل و علم؛ دو حجت الهی
وی در ادامه، با اشاره به روایت مفصلی از امام کاظم علیهالسلام در گفتوگو با «هشام بن حکم»، به تبیین جایگاه رفیع «عقل» و نسبت آن با «علم» پرداختند. بر اساس این روایت، امام علیهالسلام فرمودند: «خداوند برای مردم دو حجت قرار داده است؛ حجت ظاهری که پیامبران و امامان هستند و حجت باطنی که عقل است».
این مفسر برجسته حوزه با تشریح این که عقل واقعی بدون علم حاصل نمیشود، به آیه شریفه «وَ مَا یَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُون» استناد کردند و افزودند: طبق این آیه، تنها عالمان هستند که میتوانند به عقل واقعی دست یابند. علمی که به عقل نینجامد، جهل است و گاه ممکن است عالمی را جهل او بکشد، اگرچه بتواند بخواند و بنویسد.
آیت الله جوادی آملی با تمجید از هوشمندی مرحوم کلینی در تنظیم کتاب کافی، به این نکته اشاره کردند که وی باب خمس را در کتاب اصول دین و در کنار امامت آورده است؛ زیرا خمس، بودجه نظام امامت است و این نشاندهنده درک عمیق و عقلانی او از جایگاه امامت است.
خبرنگار: بابک شکورزاده
انتهای پیام/