به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، جمهوری آذربایجان در اقدامی که نشاندهنده تغییرات راهبردی در مدیریت درآمدهای نفتی و انطباق با شرایط پرتلاطم اقتصاد جهانی است، حجم ذخایر طلای خود را به طور بیسابقهای افزایش داده است. بر اساس آمارهای رسمی منتشر شده، ذخایر طلای این کشور در پایان سال مالی گذشته از مرز روانی و مهم 200 تن عبور کرده است که رکوردی تاریخی برای اقتصاد این کشور حوزه قفقاز جنوبی محسوب میشود.
صندوق دولتی نفت جمهوری آذربایجان (SOFAZ) که وظیفه مدیریت درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت و گاز این کشور را بر عهده دارد، در گزارش عملکرد سالانه خود اعلام کرد که با اتخاذ تدابیر جدید سرمایهگذاری، حجم داراییهای فیزیکی طلای این کشور به 200 تن رسیده است.
جهش 36 درصدی و تغییر موازنه در سبد سرمایهگذاری
تحلیل دادههای آماری و مقایسه آن با شاخصهای ثبت شده در سال 2024، حکایت از یک دینامیک مثبت و شتابان در روند انباشت فلز زرد توسط باکو دارد. بر این اساس، ذخایر طلای این کشور نسبت به دوره مشابه قبل، رشدی معادل 36.4 درصد را تجربه کرده که به معنای افزوده شدن 53.4 تن طلا به خزانه این صندوق است.
این تغییرات گسترده باعث شده که تا تاریخ اول ژانویه 2025، سهم طلا در سبد کلی سرمایهگذاری صندوق نفت جمهوری آذربایجان به رقم قابل توجه 38.2 درصد برسد. این در حالی است که ارزش کل سبد سرمایهگذاری این صندوق نیز در طول یک سال گذشته با رشدی 22.5 درصدی مواجه شده و به رقم خیرهکننده 73.5 میلیارد دلار رسیده است. این ارقام نشان میدهد که باکو در حال تبدیل کردن درآمدهای نفتی خود به داراییهای امنتری همچون طلا است تا از گزند تورم جهانی و نوسانات ارزی در امان بماند.
استراتژی طلایی صندوق نفت؛ سودآوری در طوفان تورم
امین علیاف، سردبیر خبرگزاری «ترند» و کارشناس مسائل اقتصادی، به تشریح دلایل پشت پرده و منطق اقتصادی این تصمیم راهبردی پرداخته است.
وی با اشاره به مأموریت اصلی صندوق نفت تأکید کرد: «وظیفه ذاتی و بنیادین صندوق دولتی نفت، سرمایهگذاری سودآور درآمدهایی است که پس از استخراج و فروش نفت در بازارهای جهانی برای کشور باقی میماند. هدف نهایی این است که این سرمایهها مولد باشند و سودآوری داشته باشند.»
وی افزود: «اگرچه SOFAZ یکی از حیاتیترین نهادهای حاکمیتی جمهوری آذربایجان محسوب میشود، اما فارغ از فرم سازمانیاش، ماهیت آن در درجه اول یک شرکت سرمایهگذاری است. در سال گذشته، این صندوق به دلیل جهش ناگهانی و چشمگیر قیمت طلا در بازارهای جهانی، تصمیم گرفت حجم سرمایهگذاریهای خود را روی این فلز گرانبها به شدت افزایش دهد.»
طلا بر فراز قله 5000 دلار؛ تکرار تاریخ پس از نیم قرن
این کارشناس اقتصادی با اشاره به رکوردهای عجیب قیمتی در بازار جهانی طلا در هفتههای ابتدایی سال 2026 تصریح کرد: «برای نخستین بار در طول سالیان متمادی، و شاید برای اولین بار در تاریخ معاملات مدرن، قیمت هر اونس تروا طلا در هفته جاری از مرز 5000 دلار فراتر رفت. این رقم بسیار بزرگی است و نشاندهنده تغییرات بنیادین در نظام مالی جهان است.»
علیاف خاطرنشان کرد: «تنها در چهار هفته ابتدایی سال 2026، قیمت طلا بین 15 تا 18 درصد افزایش یافته است، در حالی که در سال گذشته نیز رشدی بیش از 60 درصد را تجربه کرده بود. این نرخهای رشد باورنکردنی است و چنین شتابی در قیمتها از نیمه دوم دهه 1970 میلادی تاکنون مشاهده نشده بود. اگر به اعداد مطلق نگاه کنیم، قیمت هر اونس طلا از ژانویه 2025 تاکنون بیش از 2000 دلار افزایش یافته است. در چنین شرایطی، کاملاً منطقی و عقلانی است که صندوق نفت تصمیم بگیرد ذخایر طلای خود را به شکل قابل توجهی افزایش دهد، چرا که این داراییها سود بسیار کلانی را نصیب کشور میکنند.»
ژئوپلیتیک و هراس از آینده؛ محرکهای اصلی بازار
تحلیلگران بر این باورند که انتظارات بلندمدت از بازار طلا همچنان صعودی است. علیاف در ادامه تحلیل خود به ریشههای این گرانی پرداخت و گفت: «چشمانداز بلندمدت نشان میدهد که قیمتها همچنان به رشد خود ادامه خواهند داد. هیچ نشانهای از تغییر این روند دیده نمیشود. دلیل اصلی این افزایش قیمتها را باید در ریسکهای فزاینده ژئوپلیتیک جستجو کرد.»
وی افزود: «به طور کلی، بانکهای مرکزی جهان نه تنها نسبت به افزایش ذخایر طلا نظر مثبتی دارند، بلکه در عمل نیز خریدهای خود را افزایش دادهاند. همه منتظر بودند که فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) سیاستهای پولی خود را تسهیل کند، اما روندهای موجود نشان میدهد که بعید است سیاستهای پولی آمریکا در دو سال آینده تغییر چندانی کند. از سوی دیگر، امید چندانی نیست که وضعیت ژئوپلیتیک جهان حتی به سطح ثبات نسبی دوران پیش از همهگیری کرونا بازگردد.»
آینده بازار؛ طلا به عنوان «پناهگاه امن»
سردبیر خبرگزاری ترند با تأکید بر نقش طلا به عنوان یک دارایی امن در دوران بحران اظهار داشت: «وقتی نمیتوان انتظار داشت که جهان در آینده نزدیک آرامتر شود، به این معنی است که تقاضا برای داراییهای امنی مانند طلا کاهش نخواهد یافت. برعکس، طلا به روند صعودی خود ادامه خواهد داد. در چنین وضعیتی، خرید طلا حتی با قیمتهای فعلی میتواند یک پیشنهاد سرمایهگذاری جذاب باشد.»
وی البته به لزوم رعایت اصول مدیریت ریسک نیز اشاره کرد و گفت: «البته بعید است که صندوق نفت بیش از حد در طلا سرمایهگذاری کند، چرا که اصل تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری همچنان پابرجاست و نمیتوان تمام سرمایه ملی را به یک دارایی خاص تبدیل کرد.»
علیاف در پایان نتیجهگیری کرد: «با این حال، اگر قیمتها به روند صعودی خود ادامه دهند، خریدها نیز ادامه خواهد داشت. اگر قرار باشد طلا باز هم گرانتر شود، منطقی است که همین الان، حتی با وجود قیمتهای رکوردشکن فعلی، اقدام به خرید کرد تا مجبور نشویم در آینده برای هر اونس 6 تا 8 هزار دلار بپردازیم.»
انتهای پیام/