به گزارش زومیت، بر اساس تازهترین گزارش NetBlocks، شاخص اتصال اینترنت بینالملل در ایران بار دیگر از وضعیت اتصال محدود و چنددرصدی خارج شده و عملاً به نزدیک صفر رسیده است؛ اتفاقی که نشان میدهد هرگونه بهبود مقطعی در ساعات یا روزهای گذشته پایدار نبوده و اختلال سراسری دوباره تشدید شده است.
نتبلاکس گزارش داده که وضعیت اتصال به اینترنت در ایران تقریبا دوباره به صفر رسیده است. همزمان با این وضعیت، ایران رسماً وارد بیستمین روز قطعی یا اختلال گسترده اینترنت جهانی میشود؛ قطعی که از نظر زمانی در زمره طولانیترین و پرهزینهترین اختلالهای ارتباطی ثبتشده در کشور و شاید دنیا قرار میگیرد.
دادههای NetBlocks نشان میدهد که در روزهای اخیر، اتصال اینترنت ایران تنها در حد چند درصد از ظرفیت عادی برقرار بوده؛ سطحی که بیشتر به نشت ارتباطی شباهت دارد تا بازگشت واقعی اینترنت. طی روزهای گذشته در برخی برههها درصد اتصالات در کشور به چند ده درصد هم رسیده بود با این حال نباید فراموش کرد ورود به روز بیستم، قطعی اینترنت ایران را از یک «اختلال مقطعی» خارج کرده و آن را به یک بحران زیرساختی و اقتصادی تمامعیار تبدیل میکند.
اینترنت داخلی جایگزین اینترنت جهانی نیست
هرچند در این مدت، برخی سرویسهای داخلی یا پیامرسانهای بومی فعال ماندهاند، اما واقعیت از نظر کارشناسان فنی و برخی اظهار نظر دولتمردان روشن است: اینترنت داخلی جایگزین اینترنت جهانی نیست.
بسیاری از سامانههای بانکی، لجستیکی، نرمافزارهای سازمانی و حتی سرویسهای داخلی نیز به زیرساخت جهانی وابستهاند و کسبوکارهای دیجیتال و معیشت زندگی مردم به اینترنت جهانی گره خورده است. درواقع اختلال جهانی، بهصورت زنجیرهای روی کل اکوسیستم دیجیتال کشور اثر میگذارد.
ناگفته نماند تا لحظه تنظیم این گزارش، توضیح شفاف و زمانبندی مشخصی درباره: مدت ادامه محدودیت یا معیار بازگشت کامل اینترنت از سوی مراجع رسمی و تصمیمگیران ارائه نشده است و تنها حدس و گمانهایی از اینسو و آنسو به گوش رسیده است که برخی از آنها حکایت از ادامه این قطعی تا نزدیکی سال جدید شمسی دارد.
بازگشت شاخص اتصال به صفر در کشور، آن هم پس از اتصالهای محدودی که در شبهای گذشته رخ داد و وعدههایی که درباره بازگشایی اینترنت داده شد؛ نشان میدهد که چشمانداز بازگشت پایدار اینترنت جهانی همچنان نامشخص و شکننده است؛ در حالی که هزینه این وضعیت، هر روز بیشتر بر دوش اقتصاد دیجیتال، نیروی انسانی متخصص و آینده کشور سنگینی میکند و بنا به گفته برخی دولتمردان روزانه هزاران میلیارد تومان ضرر بههمراه دارد.
***
سقوط ابرها؛ وقتی ۱۹ روز قطعی اینترنت، دادههای ما را گروگان گرفت
دیجیاتو | از ۱۸ دی ماه تا زمان نگارش این مطلب، عقربههای زمانسنجِ قطعی اینترنت از عدد ۴۲۷ ساعت عبور کرده است. ۴۲۷ ساعتی که میلیونها ایرانی را از حافظه دیجیتالشان محروم کرده است. گویا اشتباه کردیم که به سرویسهای تکنولوژی روی آوردیم و خیلی در زندگیمان به آنها متکی شدیم. وقتی دفترچه یادداشت و فلش داریم، ما را چه به سرویس ذخیره ساز ابری یا سرویس موسیقی آنلاین؟ البته حالا هم دیر نشده. در ادامه راهنماییتان میکنیم برای بازگشت به گذشته.
دانشجویان بسیاری را میشناسم که درگیر امتحانات دانشگاه شدهاند، اما به جزوههایشان دسترسی ندارند. آنها جزوههای درسی خود را در قالب PDF در تلگرامشان ذخیره کرده و الان تنها کاری که از دستشان بر میآید امتحان کردن پروکسیها و ابزارهای تغییر آیپی مختلف است. تلاش میکنند تا بتواند از شر پیام …connecting بعد از ۱۹ روز قطعی اینترنت رها شده و به جزوهها دسترسی پیدا کنند. آنها اکنون علاوه بر استرس همیشگی امتحانات، استرس دیگری را هم تجربه میکنند. استرسی از جنس گروگانگیری دادههایشان.
البته همه چیز به دانشجو و امتحان ختم نمیشود، افراد بسیاری نیز رمزهای عبور نه چندان مهم را در Saved message تلگرامشان ذخیره کردهاند تا همیشه در دسترسشان باشند یا اگر حرفهایتر باشند، از سرویسهای جهانی مدیریت پسورد استفاده میکنند؛ که هر دوی اینها طبیعتا به اینترنت نیاز دارند.
ذخیرهسازی فایلهای کاری یا روتین زندگی مثل تصویر کارت ملی در گوگل درایو هم خیلی متداول است که اکنون دسترسی به آنها به سختی میسر است.
این اتفاقات در حالی افتاده که سالها از لزوم کوچ به سرویسهای ابری نوشتیم که هم زندگی را سادهتر میکند هم دیگر خبری از ریسک سوختن هارد یا گم شدن فلش نیست، اما عملا در این شرایط با بیمعنی شدنِ سرویسهای ابری روبه رو شدهایم. یادمان رفته بود که آسمانِ اینترنت ایران، همیشه ابری نیست.
البته اینکه به سرویسهای ابری اعتماد کردیم، تقصیر ما نیست. خواستیم همگام با تکنولوژی روز دنیا حرکت کنیم. هیچکس هم در دنیا برای سناریوی قطع کامل اینترنت به مدت ۲۰ روز برنامهریزی نمیکند.
عصبانیتِ ما به حق است، اما متاسفانه فایلهایمان را برنمیگرداند. حال باید از این اتفاق درس بگیریم و عملاً یک عقبگرد تکنولوژی داشته باشیم.
جعبه ابزاری برای عصر حجر
برای اینکه دیگر پشت درهای بسته نمانیم، باید اکوسیستم دیجیتالمان را با ابزارهای زیر بازسازی کنیم.
مدیریت رمز عبور
رمزهای عبور سایتهای دم دستی که خیلی مهم نیستند را میتوانید با نرمافزارهای آفلاین مدیریت کنید. نرمافزار KeePassXC برای کامپیوتر و KeePassDX برای موبایل در دسترستان هستند.
انتقال فایل بدون اینترنت
کافی است دو دستگاهی که قرار است فایل بین آنها رد و بدل شوند به یک مودم وصل شوند. حال میتوانید از طریق یک نرمافزار، فایلهایتان را بین گوشی و لپتاپ جابجا کنید.
نرمافزار Syncthing به شما کمک میکند تا فایلهایتان را منتقل کنید. این برنامهی متنباز برای ویندوز، مک، برخی توزیعهای لینوکس، اندروید و حتی پلتفرم سولاریس و بسیاری از پلتفرمهای دیگر در دسترس قرار دارد.
تنها بدی این روش بکاپ گیری این است که هر دو دستگاه باید در نزدیکی هم باشند، نمیشود یکی در تهران باشد و دیگری در مشهد.
خرید هارد و فلش
اگر بودجه کافی دارید پیشنهاد ما خرید هارد اکسترنال SSD است که بتوانید انواع داده را روی آنها ذخیره کنید تا در مواقع حساس دسترسی داشته باشید. فلش نیز برای نگهداری فایلهای کم حجم یا موزیک گزینه مناسبی است و در ماشینتان میتوانید به پلی لیست محبوب خود گوش فرا دهید.
دفترچه یادداشت را فراموش نکنید
برای ذخیره سازی پسوردهای مهم هم میتوانید از دفترچه یادداشت استفاده و در جای امنی نگهداری کنید. البته حفظ کردن این پسوردها بهترین گزینه پیشنهادی ما به شما است.
***
هشدار کارشناسان در مورد اینترنت: به دنبال ایجاد «لیست سفید» هستند
دیجیاتو | چند کارشناس شبکه هشدار دادند فراز و نشیبهای روزهای گذشته اینترنت ایران، نشانهای از انجام تستهایی برای محدودتر کردن اینترنت و ایجاد «لیست سفید» است.
«محسن طهماسبی»، متخصص شبکه و کنشگر اینترنت، هشدار داد: «اتفاقی که امروز افتاده از دید فنی کاملا با موارد قبلی متفاوت است. ما با یک تست بسیار گسترده و ترسناک در سطح زیرساخت کشور مواجهیم که بسیار نگرانکننده است.»
او در نشست پلتفرم «کارزار»، در تشریح وضعیت فعلی اینترنت گفت: «ما با یک تست بسیار گسترده و ترسناک در سطح زیرساخت کشور مواجهیم که بسیار نگرانکننده است. این سوال پیش آمده چرا این قطع و وصلیها رخ میدهد؟ چرا عموم اتصالات ثابت هنوز دچار مشکل هستند؟»
وصل نشدن اینترنت به دلیل مسائل فنی نیست
در روزهای گذشته برخی از خبرگزاریها ادعاهایی را منتشر کردند مبنی بر اینکه دستور اتصال اینترنت صادر شده اما این مسئله درگیر پیچیدگیهای فنی است. طهماسبی این ادعاها را رد کرد: «چیزی که میبینیم نشانهای از وصل شدن اینترنت نیست. چالش وصل شدن اینترنت در حد چند ساعت است و این قطعی به علت مشکل فنی نیست. در همان روزی که میگفتند در حال وصل کردن اینترنت هستیم، یک راهکار محبوب برای اتصال هم قطع شد.»
طهماسبی وضعیت فعلی را پیشزمینهای برای ایجاد «لیست سفید» در اینترنت دانست و گفت: «عدهای از پیش آروزی این را داشتند که تفکرات خودشان را حاکم کنند اما به دلایلی این موضوع میسر نشد. اما میبینیم که به لحاظ فنی این اتفاق در حال انجام است. با سطح عجیبی از الگوریتمهای تهاجمی تستهایی انجام میشود که زمینه را برای اینترنت وایت لیست مهیا میکند.»
این کارشناس شبکه ادامه داد: «نمیدانیم این تستها از کجا آمدهند. چیزی که میدانیم این است که قطعیهای نامنظم بخشی از تستهای خطرناکی که در شبکه انجام میشود. از جمله وارد کردن سیمکارت کاربران به گروههای پالیسی است که درکی از آن نداریم و سیاستهای متفاوتی برای آنها اجرا میشود. تستهای موفقیتآمیز و ترسناکی انجام شده است.»
در حال انجام تست برای قطع کامل اینترنت هستند
«حسین درواری»، متخصص شبکه و کنشگر اینترنت، نیز در مورد تشابه قطع اینترنت فعلی با موارد پیشین گفت: «سال ۹۷ هم تست قطعی انجام داده بودند و سال بعد از آن قطعی آبان ۹۸ اتفاق افتاد. در آن قطعی سرویس جدیدی راه انداخته بودند که بعضی سایتها را به صورت نامحسوس قطع میکرد. مسئولیتی هم نمیپذیرفتند که دلیل قطعی چیست. هر دفعه پروتکلهای بیشتری را میبستند.»
درواری افزود: «آذری جهرمی زیرساختهای قطعی را به بهانه جلوگیری از نفوذها آماده کرده بود. در سال ۹۶ یک سری شواهد بود که روسیه و چین هم دنبال قطعی بودند. مثلا نظرسنجیهای فیک انجام میدادند که ۶۰ درصد شرکتکنندگان آن میگفتند نیازی به اینترنت ندارند.»
این کارشناس شبکه در مورد قطع اینترنت فعلی گفت: «در قطعی اخیر کلا برق را کشیدهاند. الان هم دارند تست انجام میدهند تا ببینند چطور قطع کنند که دیگر نیاز به اینترنت نباشد. بعضیها میگفتند استارلینک میآید. اما آمدند ماهوارههای عادی را هم جمع میکردند چه برسد به استارلینک.»
∎